ۇشتى, ۇشتى, شاتىر ۇشتى!..

وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتتەرىنشە, ءساۋىر-مامىر ايلارىندا سوققان داۋىل اۋىل-قالالارداعى 50-گە جۋىق عيماراتتىڭ شاتىرىن ج ۇلىپ اكەتىپتى. ج ۇلىنعان شاتىرلارمەن بىرگە قىرۋار قارجى دالاعا كەتكەنىمەن قويماي, بۇل جاعداي تۇرعىنداردىڭ ومىرىنە دە قاۋىپ توندىرۋدە. ءسويتىپ, وبلىستاعى بىلتىر عانا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن عيماراتتاردىڭ بىردە-ءبىرىنىڭ شاتىرى داۋىل ەكپىنىنە شىداي المادى. مىسالى, ءساۋىردىڭ سوڭىندا بولعان داۋىلدان وبلىس اۋماعىندا 8 مەكتەپ, ەرتىس اۋدانىندا كوللەدج جاتاقحاناسى, مادەنيەت ءۇيىنىڭ توبەسى, قاشىر اۋدانىندا مادەنيەت ءۇيىنىڭ توبەسى, اقتوعاي اۋىلىنداعى اۋداندىق اگروتەحنيكالىق كوللەدج عيماراتىنىڭ شاتىرلارى ۇشىپ كەتكەن. ال 24 مامىردا بولعان داۋىلدان ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارى, لەبياجى, ماي اۋداندارىندا جالپى اۋماعى 4 مىڭ شارشى مەتردى الاتىن 20 عيماراتتىڭ شاتىرلارى ج ۇلىنعان. وبلىس ورتالىعىنداعى م.عابدۋللين كوشەسى 102/2-دە ورنالاسقان كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ توبەسىندەگى 800 شارشى مەتر اۋماقتى الاتىن شاتىر تۇگەلىمەن جەرگە قۇلاعان. ەكىباستۇزدا عيماراتتىڭ شاتىرىمەن بىرگە, ونىڭ قاسىندا تۇرعان 200 اعاش تۇبىمەن وپىرىلىپ ءتۇسىپتى. ءتىپتى, ايالداما قۇلاپ بالاسىن باۋىرىنا الا جىعىلا قورعاپ قالعان ءبىر ادام زارداپ شەگىپ, اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن كورىنەدى. ال لەبياجى اۋدانىنداعى اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجدىڭ توبەسىنەن تۇك قالماعان. شاتىر شاتىر-شۇتىر ەتىپ قاي جاققا ۇشىپ كەتكەنى بەلگىسىز. اۋدان اكىمى ايزادا قۇرمانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇرىلىستا كەمشىلىك دەگەنىڭىز جەتەدى, سوندىقتان, اتالمىش عيماراتتىڭ مەملەكەتتىك قابىلداۋ اكتىسىنە ءالى قول قويىلماپتى دا. وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسى «ۇشاتىن» شاتىرلار جاساپ كەتكەن مەردىگەرمەن سوتتاسۋدا. وبلىس اكىمى قانات بوزىمباەۆ: «ەگەر دە عيماراتتىڭ شاتىرى جوندەلدى دەپ قابىلداپ الاتىن جۇمىس كوميسسياسى اكتىگە قول قويعان بولسا, وندا بۇعان جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر قىزمەتتەن بوساتىلسىن», دەپ وسى ماسەلەنى باقىلاۋىنا العان اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىنە تاپسىرما بەردى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كومەگىمەن ءىستى جەدەلدەتۋدى جۇكتەدى. اۋىلدىقتار «بالا-شاعانى جازىم ەتەر دەپ قورقامىز, مەردىگەرلەر شاتىرلارى ۇشقان توبەلەر قالپىنا كەلتىرىلسىن, قايتا جاساماسا زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرسىن» دەپ تالاپ ەتىپ وتىر. بۇدان ءبىر جىل بۇرىن اقتوعاي اۋىلىندا توبەدەن ۇشقان شاتىر ءتيىپ, ءسابي كۇتىپ جۇرگەن جاس انا قايتىس بولدى. جاڭا عانا قوسىلعان جاس وتباسىنىڭ ءومىرى ءۇزىلدى. زاڭ ورىندارى كىنالىلەردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ كەرەك ەدى. جابۋلى قازان جابۋلى كۇيدە قالعان. سونىمەن بىرگە, اقسۋ قالاسىنا قاراستى جولقۇدىق اۋىلىنداعى مەكتەپ جانىنداعى قوسىمشا عيماراتىمەن بىرگە شاتىرسىز قالىپتى. مەردىگەر كومپانيانىڭ بەرگەن كەپىلدىك مەرزىمى 8 جىل, ياعني كەپىلدىك ۋاقىت ءالى اياقتالعان جوق. كاسىپكەر «شاتىر ۇشسا, تابيعي اپات كىنالى» دەگەندەي, ساپاسىز ءجاي سيپاي سالعان جۇمىسىن قايتا جوندەگىسى كەلمەي وتىرعان كورىنەدى. ەندى بۇل «ۇشقىش شاتىر دا» سوتقا جىبەرىلەتىن بولدى. سوت شەشىمى شىققانعا دەيىن شاتىر جەرگىلىكتى بيلىك ەسەبىنەن قالىپقا كەلتىرىلەدى. قانات بوزىمباەۆ اقسۋ قالاسى باسشىلىعىنا مەكتەپتىڭ شاتىرىن جوندەگەن مەردىگەردىڭ قابىلداۋ اكتىسىنە قول قويعان شەنەۋنىكتەر ءتىزىمىن انىقتاپ, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى جاۋاپقا تارتۋدى تاپسىردى. داۋىلدان كەيىن تەكسەرۋ جۇرگىزگەن ماماندار ساپاسىز جاسالعان جوندەۋ جۇمىستارى شاتىرلاردىڭ ۇشىپ كەتۋىنە سەبەپ بولدى دەپ وتىر. ال اكىمدەردىڭ جىل باسىندا تۇرعىندارمەن كەزدەسۋىندە 655 ۇسىنىس تۇسكەن ەكەن. ماسەلەن, ەرتىس اۋدانى اكىمىنىڭ تۇرعىندارمەن وتكەن بەس كەزدەسۋىندە, اقتوعاي اۋدانى اكىمىنىڭ ءبىر ەسەپتىك جيىنىندا اۋىلدىقتار تاراپىنان بىردە-ءبىر تىلەك-ءوتىنىش ايتىلماي, كەرىسىنشە, الدىن-الا دايىندالعان ادامدار بيلىككە العىس جاۋدىرعان كورىنەدى. اۋىلدىقتار قاي كۇنى داۋىل سوعىپ, شاتىرلار تاعى ۇشىپ, باسىمىزعا قۇلاي ما دەپ الاڭداپ وتىر. – بۇعان ەندى قانشا توزۋگە بولادى؟! جەل سوققان سايىن شاتىرلار ۇشا بەرە مە؟! حالىققا نە ايتاسىڭدار؟! تالاپ پەن ءتارتىپ قايدا!؟ – دەدى وبلىس اكىمى قانات بوزىمباەۆ اۋىل, قالا اكىمدەرىنە وسى ماسەلەگە وراي وتكەن جيىندا. ايتپاقشى, كەشە عانا ماي جانە اقتوعاي اۋداندارىن بار-جوعى ءبىر-ءبىر جىلدان باسقارعان اكىمدەر اسحات جارماعانبەتوۆ پەن مۇرات سەيىتاحمەتوۆتەر «ۇشىپ كەتكەن» شاتىرلاردىڭ سوڭىن الا وزدەرى دە قىزمەتتەرىنەن كەتىپ ۇلگەردى... فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار وبلىسى.