پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ءىرى جانە شاعىن قالالاردا كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى جوسپار قارالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2028 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە رەسپۋبليكانىڭ 68 قالاسىندا كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ نە رەكونسترۋكتسيالاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن باياندادى.
قازىرگى ۋاقىتتا سارىاعاش, اتىراۋ جانە فورت-شەۆچەنكو قالالارىندا ءۇش جوبا بويىنشا جۇمىستار باستالىپ كەتتى. كەلەسى جىلى اقتاۋ, لەڭگىر جانە شىمكەنتتە تاعى ءۇش جوبانى ىسكە اسىرۋعا قاراجات قاراستىرىلعان. قالعان 62 قالا بويىنشا حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىن جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ترانسفەرتتەردى تارتۋدى كوزدەيتىن قارجىلاندىرۋ تاسىلدەرى ازىرلەندى. ماسەلەن, 1 كەزەڭدە 17 جوبانى (2023-2026 جىلدار), 2 كەزەڭدە 26 جوبانى (2024-2027 جىلدار), 3 كەزەڭدە 19 جوبانى (2025-2028 جىلدار) ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ, استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك وڭىرلەر بويىنشا كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن جاڭعىرتۋ جوسپارلارى تۋرالى باياندادى.
پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جانە ولاردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا كوڭىلى تولمايتىنىن ايتىپ, ءادىل سىنعا العانىن ەسكە سالدى. اتاپ ايتقاندا, جوسپارلاۋ جانە قارجىلاندىرۋ جۇمىستارى كەشىگىپ جاتىر.
«بۇگىندە ەلىمىزدەگى كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىنىڭ توزۋ دەڭگەيى 60%-دان اسىپ كەتكەن. ال كەيبىر قالالاردا, ءتىپتى 90%-دان اسادى. ولاردىڭ قاتارىندا كوكشەتاۋ, سەمەي, قوناەۆ, ارقالىق جانە باسقا دا قالالاردى اتاۋعا بولادى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءىرى قالالاردا كارىز جۇيەلەرى وتكەن عاسىردىڭ 50-70 جىلدارىندا سالىنعان, ابدەن ەسكىرىپ بىتكەن. سونداي-اق سارقىندى سۋلاردىڭ كولەمى دە جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى, ولاردى تازارتۋ قيىنداپ بارادى.
«بۇل ماسەلەنىڭ ماڭىزى وتە زور. حالىقتىڭ قالىپتى تۇرمىسىنا عانا ەمەس, ەكولوگياعا اسەرى دە اسا ماڭىزدى. ءاربىر جوبانى ىسكە اسىرۋدى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
وسىعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر ءبىر اي مەرزىمدە ءاربىر جوبانى ىسكە اسىرۋ كەستەسىن بەكىتۋ جانە ولاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى ۇكىمەتكە توقسان سايىن حابارلاپ تۇرۋدىڭ, كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىنىڭ جوبالارىن ۋاقىتىلى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇجاتتامالاردى جەدەل ازىرلەۋ مەن بەكىتۋدىڭ, سونداي-اق ەكى اي مەرزىمدە حالىقارالىق تاجىريبەنى زەردەلەۋدى جانە تازارتۋ قۇرىلىستارىنىڭ قالدىقتارىن ودان ءارى وڭدەۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«دامىعان ەلدەردە قالدىقتاردان ەلەكتر ەنەرگياسىن, بيوگازدى جانە تىڭايتقىشتاردى الۋ تەحنولوگيالارى كوپتەن قولدانىلىپ كەلەدى. بىزدە دە وڭ تاجىريبە بار – شىمكەنتتە قالدىقتار ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن قايتا وڭدەلەدى. وسىنداي تاسىلدەردى كەڭىنەن تاراتۋ كەرەك», دەپ تۇيىندەدى ءاليحان سمايىلوۆ.