وسى جىلدىڭ 10 ايىندا ەلىمىزدە 11,7 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىندى. بۇل تۋرالى پارلامەنت سەناتىندا وتكىزىلگەن ۇكىمەت ساعاتىندا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەركەبۇلان داۋىلباەۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ماسەلەن, قولعا الىنعان تۇرعىن ءۇي ساياساتى ارقىلى 7 مىڭنان استام ازامات ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن باسپانامەن قامتىلادى. سونىمەن قاتار «وتباسى» بانكى ارقىلى وڭىرلەردە كەزەكتە تۇرعاندارعا ارنالىپ 9,8 مىڭ كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتىر.
بۇدان باسقا كەزەكتە تۇرعان 6,1 مىڭ ادامعا 2%-دىق مولشەرلەمە بويىنشا, سونداي-اق كەزەگىن كۇتىپ وتىرعان تاعى 7,8 مىڭ ازاماتقا 5%-دىق مولشەرلەمەمەن زايىمدىق قاراجاتتى ۇسىنۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋدى كورسەتىپ, جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي قورىندا جالعا بەرىلەتىن پاتەردىڭ تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن وتەۋ كوزدەلگەن.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قابىلدانىپ جاتقان شارالار مەن ازاماتتاردىڭ باسپانا الۋ ماسەلەلەرى شەشىلىپ جاتقانىنا قاراماستان تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج جانداردىڭ قاتارى ۇلعايىپ كەلەدى.
قازىر اكىمدىكتەردە كەزەكتە تۇرعانداردىڭ كورسەتكىشى 623 مىڭ ادامعا جەتىپ, ونىڭ ىشىندە 400 مىڭنان استامى الەۋمەتتىك وسال توپقا كىرەتىن ازامات سانالادى.
جىل سايىن كەزەكتىلىك ورتا ەسەپپەن 50 مىڭ ادامعا ۇلعايىپ كەلەدى. كەزەكتىلىكتىڭ ارتۋى بيۋدجەتكە ايتارلىقتاي سالماق ءتۇسىرىپ, الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي سالۋ مەن وسى باعىتتا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋدى ارتتىرۋ ءۇشىن قوماقتى ينۆەستيتسيالاردى تالاپ ەتىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى مينيسترلىك تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, قازىر ول پارلامەنت ماجىلىسىندە قارالىپ جاتىر.
اتالعان رەفورمانىڭ اياسىندا ەسەپكە الۋ جانە كەزەككە قويۋ جونىندەگى تاسىلدەردى وزگەرتىپ, سونداي-اق تابىستىڭ كولەمىنە بايلانىستى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن.
تىڭ تەتىك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا كەزەكتە تۇرعاندارعا قاتىستى مالىمەتتى «وتباسى» بانكىنە بەرۋدى قاراستىرادى. وسى ارقىلى اكىمدىكتەردە ەسەپكە قويۋ ءتارتىبى توقتاتىلادى. جاڭادان قۇرىلعان تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىنا قانداي دا ءبىر ساناتقا قاراماستان كەيىنگى 10 جىلدا باسپاناعا مۇقتاج بارلىق ازامات ەسەپكە الىنادى.
وسى باعىتتا قۇزىرلى ورگان وتباسىلاردىڭ تسيفرلى كارتالارىن جانە Smart Data Ukimet اقپاراتتىق جۇيەلەرىن پايدالانىپ, كەزەكتە تۇرعانداردىڭ تابىسىن, نەسيەلەرىن جانە جىلجىمايتىن م ۇلىككە تالداۋ جۇرگىزۋ بويىنشا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, سونىمەن بىرگە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىكتەرىمەن ءتيىستى جۇمىستى بەكىتىپ, قولعا الدى.
تۇرعىن ءۇي ساياساتىن دامىتۋداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت – اۋىلدى جەرلەردەگى باسپانا قۇرىلىسىن ىنتالاندىرۋ تەتىگى سانالادى. سالىنعان تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن سوڭ جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ شىعىندارىن باسپانا الاڭىنىڭ 50% كولەمىنە بايلانىستى سۋبسيديالاۋ كوزدەلىپ وتىر.
جىلجىمايتىن م ۇلىك 5 جىلدىق ەڭبەك شارتى بار قىزمەتكەرلەرگە بەرىلەدى.
تىڭ دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وڭىرلەردە بارلىعى 2 855 (76 اۋداندا) تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن باستاۋ مەجەلەنگەن. اتاۋلى كومەك تۇرىندە جەكە تۇرعىن ءۇي قورىنان باسپانانى جالعا الۋعا توقتالساق, مينيسترلىك وسى قولداۋعا ءۇمىتتى ازاماتتار ءۇشىن باعدارلاماداعى تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن تاعايىنداۋدى 17-دەن 12-گە دەيىن ازايتىپ, وڭتايلاندىردى. بۇعان قوسا ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبانى قويۋ كەزىندە ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ دەربەس دەرەكتەرىن تەكسەرىپ, وڭدەۋگە جانە تولەمدەردى الۋعا كەلىسىم بەرۋدىڭ بىرىڭعاي ءراسىمى بەكىتىلەدى.
بۇدان بولەك ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ تابىسىنان زەينەتاقى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى ەسەپتەۋ الىنىپ تاستالادى.
وتىرىس سوڭىندا ۆيتسە-مينيستر قابىلدانىپ جاتقان شارالار حالىقتىڭ باسىم بولىگىنىڭ باسپانا الۋ ماسەلەسىن شەشىپ, جۇمىس ورىندارىن ساقتاي وتىرا ەكونوميكا مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەتىنىن جەتكىزدى.