«سارىارقانىڭ» ينۆەست-پورتفەلى

«سارىارقا» ارنايى ەكونو­مي­كالىق ايماعىندا ينۆەست-جوبالاردى ءساتتى جۇزەگە اسىرعان 9 كاسىپورىن بۇل كۇنى ونىمدەرىن ەكسپورتقا باتىل باعىتتاپ وتىر. ال 2025 جىلعا دەيىن بۇل ارادا تاعى 12 ءوندىرىس ورنى ىسكە قو­سىلادى. ينۆەست-جوبالار اراسىندا باسىمدىق مەتاللۋرگيا­ جانە قايتا وڭدەۋگە بەرىلىپ كە­لە­دى. جاريا ەتىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەن­سەك, جالپى بۇل ارنايى ەكو­نو­ميكالىق ايماق اشىلعاننان بەرگى قۇيىلعان ينۆەستيتسيانىڭ كولەمى 150 ملرد تەڭگەدەن اسىپ جىعىلادى. ءدال وسىندا يمپورتتى الماستىراتىن وندىرىستەر دە ىسكە قوسىلىپ, كاسىپورىن جەلىسىن ۇلعايتۋعا كىرىسكەن.

يمپورتتا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ­عا ۇمتىلعان ءوندىرىستىڭ قاتارىندا «التىن ارنا Geosynthetics» جشس-نىڭ گەومەمبرانا جانە «Polyment Solutions Corporation» جشس-نىڭ رەزەڭكەمەتالل قاپتا­ما­لار شىعاراتىن زاۋىتتارى بار. زاۋىت ونىمدەرى نارىقتا سۇرانىسقا يە.

ال گەومەمبرانا دەگەن نە؟ بۇل – سۋ وتكىزبەيتىن سينتەتيكالىق كەنەپ. ول تىعىز, ءارى ىلعالعا توتەپ بەرەدى. توزۋى دا وتە باياۋ جۇرەتىن ماتەريال. ياعني توزىمدىلىگى مەن وقشاۋلاۋداعى قاسيەتى جوعارى. ونى قالدىقتاردى, وزگە دە زياندى زاتتاردى وقشاۋلاۋدا پايدالانادى.

وسىنداي گەومەمبرانا شى­عا­راتىن زاۋىتتا 50 ادام ەڭبەك ەتەدى. جاڭا جەلى ىسكە قوسىلعاندا تاعى 10 جۇمىس ورنى اشىلادى. زاۋىت باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, ءونىمنىڭ ەكولوگياعا ەش زيانى تيمەيدى. زاۋىت بۇگىندە ايىنا 450 توننا گەومەمبرانا شىعارىپ كەلەدى.

– ءبىز شامامەن ايىنا 450 توننا گەومەمبرانا وندىرەمىز. ولار قۇرىلىستا, كەن ورىندارىندا قالدىقتاردى وقشاۋلاۋعا, جا­ساندى توعاندار مەن مال قو­رىمدارىندا قولدانىلادى. بۇل – ساپاسى 50 جىلعا جەتەتىن سىرت­قى ورتادان 100 پايىز وق­شاۋ­لاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءونىم. قا­زاقستاندا مۇنداي ونىمگە سۇ­رانىس جوعارى. ءبىز يمپورت الماستىراتىن وسىنداي ءونىمدى شى­عارۋعا بەل بۋدىق, – دەيدى كوم­پانيانىڭ باس ديرەكتورى يۋري يگناتوۆ.

ءونىم قازاقستاننىڭ ىشكى نارىعىن عانا جاۋىپ قويمادى. سونىمەن بىرگە وزبەكستان مەن رەسەيگە ەسكپورتتالادى. نەگىزى, اتالعان كومپانيا قازاقستانداعى گەوجاساندى وندىرىستە كوش باستاپ تۇرسا كەرەك. كومپانيا الداعى ۋاقىتتا ءوندىرىستى كەڭەيتۋدى جوس­پارلاۋدا. شيكىزات رەسەي, يران ەلىنەن كەلەدى. ءونىم ىشكى نارىقتى قامتيدى. سونىمەن قاتار ديرەكتور رەسەي, وزبەكستان ەلدەرىنە جەتكىزۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتقانىن ايتتى.

«Polyment Solutions Corporation» جشس نەگىزىندە رە­زەڭكە جانە رەزەڭكەمەتالل قاپ­تا­مالاردى شىعارادى. بۇل تاۋ-كەن وندىرىسىندەگى ديىرمەندەردى قاپتاۋدا قاجەت دۇنيە. كومپانيا قازاقستان نارىعىندا 2014 جىل­دان بەرى ءونىم وندىرەدى. ءون­دى­رىس­تىڭ باستى تۇتىنۋشىلارى «كازمينەرال», «قازاقمىس», «قا­زاق التىن», «التىن الماس» كومپانيالارى بولسا, وسى جىلدان باس­تاپ, رەسەيدىڭ كومپانيالارىمەن كەلىسىمگە كەلۋدە.

– بىزدە قازىر نەگىزگى جەلى رەزەڭكە جانە رەزەڭكەمەتالل قاپتامالاردى شىعارادى. ال كەلەسى جىلى بولات قاپتامالاردى شىعاراتىن ەكىنشى جەلىنى ىسكە قوسساق دەيمىز. 55 ادام ەڭبەك ەتەدى, – دەيدى كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى قۋاندىق قازانعاپوۆ.

باس ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي وزىق تەحنولوگيالى زاۋىت قازاقستاندا بىرەگەي. ونىڭ ەلدە بالاماسى جوق. قۇرال-جابدىقتارى گەرمانيا, اقش, يتاليا, فرانتسيا جانە قىتايدان جەتكىزىلگەن.

– ءبىر ايدا ەكى جيىنتىق شىعارا الامىز. جالپى, 2-دەن 10 جيىنتىققا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار. ول ءۇشىن قوسىمشا قۇرال-جابدىق الىپ جاتىرمىز. كەلەسى جىلى جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەمىز. ءونىمنىڭ نەگىزى – رەزەڭكە مەن مەتالل, – دەيدى قۋاندىق قازانعاپوۆ.

«سارىارقا» ارنايى ەكونومي­كا­لىق ايماعى 2011 جىلى اشىلدى. «سارىارقادا» بۇگىندە 750 ادام ەڭبەك ەتەدى. ايماق جۇمىسىن باستاعالى بيۋدجەتكە 16 ملرد تەڭگە كولەمىندە سالىق ءتۇستى.

– ايماق 948 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتىر. 345 گەكتارى وتكەن جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن قو­سىم­­شا بەرىلدى. ونىڭ جوبالىق-سمە­تالىق قۇجاتتاماسى دايىندا­لۋدا. قال­عان 600-دەن استام گەكتار­دا ين­فراقۇرىلىم تولىق بار. وعان ينفراقۇرىلىم تارتۋ ءۇشىن مەملەكەتتەن 20 ملرد تەڭ­گە­دەن استام قارجى قۇيىل­دى. قا­زىر­گى تاڭدا ايماققا 21 قاتى­سۋ­شى تىركەلگەن. 9 جوباسى ءساتتى ىسكە استى. ونىڭ 6-ىندا شە­تەل­دىك ينۆەستور ينۆەستيتسيا قۇيدى, – دەيدى «سارىارقا» ارنايى ەكو­نوميكالىق ايماعى تور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى يۆان يگناتۋشەنكو.

سونىمەن «سارىارقانىڭ» ينۆەست-پورتفەلى تولىق. 600 گەكتار ايماق بۇگىندە كاسىپورىن اشۋ ءۇشىن ينۆەستورلارعا تولىق بەرىلگەن. الداعى جىلدارى قو­سىمشا بولىنگەن 345 گەكتار اۋماققا جاڭا ينۆەست-جوبالار تارتىلاتىن بولادى.

قاراعاندى وبلىسى