• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
31 مامىر, 2014

سەر ريچارد ەۆانس: باسەكەگە قابىلەتتى بولعىمىز كەلسە, تۇبەگەيلى وزگەرۋگە ءتيىسپىز

455 رەت
كورسەتىلدى

وسىدان ءبىر ايدان ءسال استام ۋاقىت بۇرىن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى باسقارماسىنىڭ توراعاسى ومىرزاق شوكەەۆتى قابىلداعان. وندا ەلباسىمىز اكتسيونەرلىك قوعامدى ترانسفورماتسيالاۋ, ياعني وزگەرتۋ, قايتا جاڭارتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل جۇمىستىڭ مەرزىمى قىركۇيەككە دەيىن دەپ بەلگىلەنىپ, باعدارلامانى قوردىڭ بارلىق كورپوراتيۆتىك ورگاندارىندا تالقىلاۋ جانە ۇكىمەت قاراۋىنا ەنگىزۋ مىندەتتەلگەن. سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت الداعى كەزدە قور بىرقاتار ورتا جانە شاعىن كومپانيالارىن ساتۋدى بارىنشا اشىق جانە ءادىل نارىقتىق باعا بويىنشا جۇرگىزۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ وتكەن ەدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسى قالاي ورىندالۋدا؟ بۇل سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋدىڭ الدىندا «ترانسفورماتسيا» سوزىنە بايلانىستى از-كەم ايتپاسا بولمايتىنداي. لاتىننىڭ «transformatio» ءسوزىنىڭ ءمانى ورىس تىلىندەگى ادەبيەتتەردە «پرەوبرازوۆانيە, پرەۆراششەنيە» دەپ تۇسىندىرىلەدى. سوعان ساي 31 تومدىق تەرمينولوگيالىق سوزدىكتىڭ فيلوسوفيا مەن ساياساتتانۋعا ارنالعان 23-ءشى تومىندا ول ءسوزدىڭ قازاقشا بالاماسى «وزگەرۋ» دەپ الىنىپتى. بىزدىڭشە, «وزگەرۋ» «ترانسفورماتسيا» ۇعىمىن تولىق بەرە المايتىن سياقتى. عىلىمدا ترانسفورماتسيا دەپ ترانسفورماتوردىڭ كومەگىمەن قۋاتتىڭ نەمەسە نىساننىڭ قاسيەتىن وزگەرتۋدى ايتادى. ەكونوميكاعا قاتىستىرىپ سويلەگەندە ترانسفورماتسيا جاڭا تۇرگە اۋىسۋدى بىلدىرەدى. سوندىقتان, سۇحبات ماتىنىندە ءساتتى بالاماسى قازىرشە تابىلا قويماعان (بارلىق سوزگە بالاما تابۋ مىندەت تە ەمەس) بۇل تەرميندى حالىقارالىق قولدانىستاعى كۇيىندە پايدالانۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. مەملەكەت باسشىسى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن ءبىلۋ ءۇشىن ءبىز «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ تاۋەلسىز ديرەكتورى سەر ريچارد ەۆانسقا بىرنەشە ساۋال قويعان ەدىك. سۇحباتتاسىمىز تۋرالى قىسقاشا مالىمەت بەرە كەتەيىك. سەر ريچارد گارري ەۆانس – تانىمال بريتاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتكەر جانە بيزنەسمەن. ول 1942 جىلى انگليادا تۋعان. ريچارد ەۆانس – قازاقستاندىق ەير استانا اۆياكومپانياسىنىڭ نەگىزىن سالۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارعان ادام. 2006-2008 جىلداردا «سامۇرىق» مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى قازاقستاندىق حولدينگى» اكتسيونەرلىك قوعامى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتورا­عا­سى بولدى. ۇكىمەتتىڭ 2008 جىلعى 17 قازانداعى №962 قاۋلىسىمەن «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى قۇرامىنا تاۋەلسىز ديرەكتور رەتىندە سايلانعان. – سەر ريچارد, تاياۋ بولا­شاق­تا ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءومى­­رىندە ەلەۋلى وزگەرىستەر جۇزە­گە اسى­رىلماقشى. BNews.kz «سامۇ­رىق-قازىنا» اكتسيو­نەر­لىك قو­عامىندا ترانسفورماتسيا­لاۋ باع­دارلاماسى بويىنشا جاڭعىرتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلعانىن جازدى. بيزنەس­تى ترانسفورماتسيا­لاۋ باعدار­لا­ماسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە باس­قارۋشى حولدينگپەن بىرگە «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى, «قازمۇ­ناي­گاز» ۇلتتىق كومپانياسى, «قازپوشتا» اكتسيونەرلىك قوعام­دارى قوسىلىپ وتىر ەكەن. وسى ورايدا قولعا الىنعان شارۋالاردى اڭگىمەلەسەڭىز دەيمىز؟ – قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ لوكوموتيۆى سانالاتىن, ەل قازى­ناسىنىڭ باسىم بولىگىن باسقارىپ وتىرعان «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنداعى كەز كەلگەن وزگەرىس قوعام تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. سەبەبى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋى, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىق پەن دامۋ الەمدەگى ەڭ ءىرى حولدينگتەردىڭ ساناتىنا كىرەتىن ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ احۋا­لىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل كۇندەرى ەلىمىزدەگى 500-گە جۋىق ءتۇرلى سالاداعى كاسىپ­ورىنداردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان قوردا 300 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى. تاياۋدا «سامۇرىق-قازىنا» باسشىلىعى قوردىڭ كومپانيالار توبىنىڭ تاۋەلسىز ديرەكتورلارى مەن توپ-مەنەدجەرلەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزىپ, مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جاسالىپ جاتقان ترانسفورماتسيا­لاۋ باعدارلاماسىن تالقىلادى. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرما­سى بويىنشا قولعا الىنعان بۇل باع­دارلاما قوردىڭ بۇگىنگى, بو­لا­شاق­تاعى قىزمەتىنىڭ وزەگىنە اينالماق. – بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دا­رىنان سول كەزدەسۋدە ترانس­فورماتسيالاۋ باعدارلاماسى مەن ونىڭ بولاشاعى ەگجەي-تەگجەيلى ءسوز بولعانىن وقىپ, كورىپ جاتىرمىز. باعدارلامانىڭ بولاشاعى تۋرالى نە ايتاسىز؟ – قور كومپانيالارىنىڭ بيزنەس توپتارىن ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسى ەكونوميكالىق جاڭارۋلاردىڭ قوزعاۋشىسى بولادى, كومپانيا توپتارىنا كىرىستى ارتتىرۋعا, جوعارى تەحنولوگيالى, ءتيىمدى دە تابىستى جوبالاردىڭ سانىن كوبەيتىپ, ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, ترانسفورماتسيا دەگەنىمىز – العا جىلجۋ ءۇشىن قاجەتتى وتىن. ءبىز ۇزاق جولدىڭ باس جاعىندا تۇرمىز, ترانسفورماتسيا اياسىندا ديرەكتورلار كەڭەسى اكتسيونەرلەردەن تۇسەتىن سيگنالداردى ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ باسشىلارىنا جەتكىزەتىن كوپىر بولۋعا ءتيىستى ەكەندىگىن جاقسى تۇسىنەمىز. مەملەكەتتىك ورگاندار – ءبىزدىڭ ينتەگرالدىق ارىپتەستەرىمىز. قازىرگى تاڭدا مينيسترلىكتەرگە ولاردىڭ بۇل ۇدەرىستەن سىرت قالا المايتىنىن نەمەسە باقىلاۋشى كۇيىندە بولمايتىنىن جەتكىزۋىمىز كەرەك. بيىلعى جىلدان باستاپ «سا­مۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامى ءوز قىزمەتى مەن وزىنە قاراستى كاسىپورىنداردى ترانسفورماتسيالاۋ ىسىنە كىرىستى. بۇل ماقساتتا قور مەن ونىڭ كومپانيالارىن ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسى جاسالدى. قور باسشىلىعى مەن توپ-مەنەدجمەنتى باعدارلامانىڭ بولاشاعىنا زور سەنىممەن قارايدى. – باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدا مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ ءرولى زور ەكەنى بەلگىلى. – بۇل جەردە تاعى دا اشىقتىق, ادىلدىك ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە شىعادى. مەملەكەت ەكونوميكاسىنا جاۋاپتى مينيسترلىكتەردىڭ ترانسفورماتسياسى, جوسپارى تۋرالى, ولاردىڭ كوممەرتسيالىق سەكتورمەن, ۇلتتىق كومپانيالارمەن قالاي جۇمىس ىستەيتىنى تۋرالى اقپاراتتى كومپانيالار مەن بيزنەس قاۋىمداستىق قانا ەمەس, قوعام دا ناقتى ءبىلىپ وتىرۋعا ءتيىس. جىل باسىندا قازاقستان رەس­­پۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نا­زار­­باەۆ الەمدەگى ەكونو­مي­كالىق, قار­جىلىق كەڭىستىكتە بولىپ جاتقان سان قيلى وزگەرىستەردەن وتاندىق كوم­­پانيالاردىڭ دا تىس قالا الماي­­تىنىن, ولاردىڭ نارىقتاعى جاڭا تەحنولوگيالىق, قارجىلىق احۋالعا مەيلىنشە ەرتەرەك بەيىم­دەلۋى قاجەتتىگىن ەسكەرتكەن بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ 2050 جىلعا قا­راي دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنىڭ ۇدەسى­نەن شىعۋدىڭ توتە جولى دا وسىنداي وڭ وزگەرىستەردەن باستالادى. بۇگىنگى تاڭدا الەمدىك, حالىق­ارالىق ءىرى كومپانيالاردىڭ بار­لىعى دا ترانسفورماتسيالىق جا­ڭا­رۋ مەن جاڭعىرۋدى باسىنان كەشىرىپ وتىر. الەمدىك ەكو­نوميكا­داعى, قارجى نارىعىنداعى زور وزگەرىستەر ولاردىڭ الدىنا جاڭا با­سىم­دىقتار مەن مىندەتتەر قويدى. حالىق­ارالىق وزىق ءتاجى­ريبەنى مەڭگەرگەن, الەمدىك نارىق­تاعى باسە­كەگە قابىلەتتى حولدينگكە اينالۋ ءۇشىن قازاقستاندىق كوم­پا­نيا­لارعا دا وسىنداي وزگەرىستەر قاجەت. ءبىر قۋانتارلىعى, باعدارلاما جوباسى «سامۇرىق-قازىنانىڭ» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ وتىرىس­تارىندا, كەڭەس مۇشەلەرى, ساراپشىلار اراسىندا, قوعامدا ابدەن تالقىلاندى. سونىڭ ناتيجەسىندە جوباعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى مەن تاپسىرمالارىنان تۋىندايتىن باستى مىندەتتەردىڭ بارلىعى ەنگىزىلگەن. – ناقتى ايتقاندا, ترانسفور­ماتسيا قانداي ماقساتتاردى كوز­دەيدى؟ – مىنا ماقساتتاردى بولە ايتار ەدىم. ولار – ينۆەستيتسيالىق قىزمەتكە كوزقاراستى وزگەرتۋ; ءنا­تيجە كۇتىلەتىن نەگىزگى قىزمەت كور­سەتكىشتەرى بويىنشا ماقساتتى ايقىنداپ الۋ; بيزنەس-ۇردىستەرگە, اكتيۆتەردى جەكەشەلەندىرۋ مەن قايتا قۇرۋ ىسىنە رەينجينيرينگ جاساۋ; سالالىق كوماندالاردى جاساقتاپ, دامىتۋ; ديرەكتورلار كەڭەسىنە تالاپتى كۇشەيتۋ; نەگىزگى قۇجاتتاردى, ونى ساياساتتار دەپ اتاپ ءجۇرمىز, جاساپ, جەتىلدىرۋ جانە وسى كەشەندى وزگەرىستەردى باسقارۋ. ارينە, تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاساۋ وڭاي شارۋا ەمەس. وسى جولدا, ءتىپتى, كەيبىر ولقىلىقتار دا بو­لۋى مۇمكىن. ءبىز ترانسفورما­تسيا ءار مەملەكەتتىڭ ءوز ەرەكشەلىكتەرىنە, ۇلت­تىق مۇددەلەرى مەن باسىم­دىق­تارىنا ساي جاسالۋى قاجەتتىگىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ كومپانيا­لار دا ايتارلىقتاي تابىستارعا قول جەتكىزىپ وتىر. بىراق بۇعان توقمەيىلسۋگە بولمايدى. ەگەر ءبىز وڭىرلىك, جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى بولعىمىز كەلسە, بۇگىننەن باستاپ تۇبەگەيلى وزگەرۋگە ءتيىسپىز. ءبىز ءۇشىن وزگەرىستەر – ءۇل­كەن سىن. ترانسفورماتسيالاۋ – ۇزاق­قا سوزىلاتىن, بىراق تۇبىندە ءوز جەمىسىن بەرەتىن ءۇردىس, جاڭا مادە­نيەت, جاڭا فيلوسوفيا. بيزنەستى جۇرگىزۋدىڭ جاڭا ساتىسى – ۇنەمى جەتىلىپ وتىرۋدىڭ, حالىقتى جۇ­مىل­دىرۋدىڭ, الەمدىك دەڭگەيدە ساپالى جۇمىس ىستەۋدىڭ مادەنيەتى. باعدارلاماعا ۇلكەن ءۇمىت ارتىلىپ, زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىر. بۇل باعدارلاما «سامۇرىق-قا­زىنا» قورىنىڭ ودان ءارى دامۋى­نا ۇلكەن ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. باع­دار­­­لا­مانىڭ بولاشاعى زور دەپ وي­لاي­مىن. «سامۇرىق-قازىنا» قورىن ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسى ءبىر رەتكى شارا ەمەس. وسى ءۇردىستىڭ باسىندا قوردىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى تۇر. وسى كەڭەس باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا اكتسيونەر مەن ەنشىلەس كومپانيالار ارا­سىن­داعى التىن كوپىرگە اينالۋى ءتيىس. بۇگىنگى تاڭدا الەمدىك, حالىق­ارالىق ءىرى كومپانيالاردىڭ بار­لىعى دا ترانسفورماتسيالىق جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋدى باسىنان كەشىرىپ وتىر. سەبەبى, الەم­دىك ەكو­نوميكاداعى, قارجى نارى­عىن­داعى زور وزگەرىستەر ولاردىڭ الدىنا دا جاڭا باسىمدىقتار مەن مىندەتتەر قويدى. حالىقارالىق وزىق تاجىريبەنى مەڭگەرگەن, الەمدىك نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتى حولدينگكە اينالۋ ءۇشىن بىزگە دە وسىنداي وزگەرىستەر قاجەت. – ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن نە كەرەك؟ – بىزگە ءبىرتۇتاس, كاسىبي ۇجىم مەن پراگماتيكالىق, وزىق كوزقاراس كەرەك. تاۋەلسىز ديرەكتورلارمەن كەزدەسۋ كەزىندە مەنىڭ كوڭىلىمە «ءتۇرلى كوزقاراستار بىرلىگى» دەگەن ءبىر ءسوز قاتتى ۇنادى. مىنە, ءبىزدىڭ تابىستى جۇمىسىمىزدىڭ كەپىلى وسىنداي قاعيدالارعا سۇيەنۋى ءتيىس. ارينە, ءبىزدىڭ ۇلتتىق كوم­پا­نيا­لاردىڭ بارلىعى دا ۇيىمداستىرۋ قۇرىلىمى, جۇمىس مادەنيەتى, كوزقاراس قالىبى تۇرعىسىنان ترانسفورماتسيانىڭ العاشقى ساتىسىندا تۇر. وسى تۇرعىدان العاندا ءارتۇرلى كوزقاراستاردىڭ, ۇستانىمداردىڭ بولۋى دا زاڭدى. وزگەرىستەر ءار كومپانيانىڭ ەرەك­شەلىگىنە قاراي جۇرگىزىلۋى كەرەك. الايدا, ءبىز ترانسفورماتسيانىڭ بەلگىلەنگەن باعدارلاما اياسىندا جۇرگىزىلۋى قاجەتتىگىن ءاردايىم باسشىلىققا الىپ وتىرۋىمىز كەرەك. بۇل – ءبارىمىزدىڭ ورتاق ءىسىمىز. – باعدارلاماعا ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءار مۇشەسى, كومپانيا باس­­شىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى بەل­­سەنە قاتىسۋ قاجەت دەيسىز عوي... – ءدال سولاي. ترانسفورماتسيا قور­دىڭ ءوز ىشىندە نەمەسە قور ارقىلى عانا جاسالمايدى. ونىڭ تابىستى بولۋى ءۇشىن بىرلەسكەن ءىس-قيمىل, ديالوگ پەن وزگە دە ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيالىق تاسىلدەرگە سۇيەنگەن ۇمتىلىس جانە بارلىق تاراپتىڭ قىزىعۋشىلىعى قاجەت. – كەزدەسۋدە بيزنەس ۇردىستەردىڭ باسىم بولىگى ءالى دە ەسكى كوز­قا­­راسپەن جۇرگىزىلىپ جاتقانى ءبىر­­نەشە مارتە ايتىلىپتى. ترانس­فورماتسيا وتكەننىڭ جۇگى­نەن قۇ­تىلۋدىڭ جولى ما؟ – جوق, بۇل جەردە وزگە تە­زيس­تى قولدانعان ءجون شىعار. ترانس­فور­ماتسيا دەگەنىمىز – توقتاۋسىز العا باسۋدىڭ كەپىلى. ءبىزدىڭ قولىمىزدا باعدارلامانىڭ جول كار­تاسى بولۋى ءتيىس. جانە جول كار­تاسى ءوزىمىز ءۇشىن عانا ەمەس, قى­زىعۋشىلىق تانىتقان وزگە تاراپ­تارعا دا, قوعامعا دا تۇسىنىكتى بولۋى كەرەك. ترانسفورماتسيا باع­دارلاماسى «ءبىزدىڭ الدىمىزعا قويعان ناقتى ماقساتىمىز نە, قايدا بارامىز جانە قانداي جولمەن بارامىز؟» دەيتىن سۇراقتارعا جاۋاپ ىسپەتتەس. سوندىقتان اتالعان قۇجات وتە مۇقيات جاسالىپ جاتىر. مۇندا قور باسشىلىعى مەن كومپانيالار توبى جەتەكشىلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە قاراستىرىلعان. وسى رەتتە باسقارما توراعاسى ومىرزاق شوكەەۆ مىرزانىڭ باعدارلامانى ورىنداۋ مەن ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى ناقتى ۇستانىمى ءبارىمىز ءۇشىن دە ماڭىزدى سيگنال بولىپ وتىر. – باعدارلامانىڭ لايىقتى جۇزەگە اسۋىنا دەگەن سەنىمىڭىز قۋانتادى. بىراق ترانسفورماتسيا كەزىندە كۇتپەگەن ولقىلىق­تار­دىڭ ورىن الۋى دا مۇمكىن عوي. ونداي قاۋىپ جوق پا؟ – ترانسفورماتسيا – زور, كەشەندى جوبا. ونى لايىقتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن الدىن الا ۇلكەن دايىندىق كەرەك. ءبىر عانا باعدارلاما جاساپ قويۋ ازدىق ەتەدى. كومپانيالار جۇمىسىنداعى وسال تۇستارىمىزدى ىزدەپ تاۋىپ, ولاردى جويۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن قاراستىرۋىمىز قاجەت. كەز كەلگەن ءىرى جوبا وراسان قارجىنى تالاپ ەتەدى. وسى قارجىنى ءتيىمدى يگەرۋ, جوبالىق باسقارۋ قابى­لەتىمىزدى ارتتىرۋ كەرەك. مىسا­لى, تاجىريبە كورسەتكەندەي, ءبىز ين­ۆەس­تيتسيالىق جوبالاردىڭ بيۋدجەتىن كوپ جاعدايدا ءوسىرىپ الامىز نەمەسە جۇمىس كەستەسىنەن كەش قالىپ جاتامىز. مۇنداي ولقى­لىقتارعا جول بەرمەۋ ءۇشىن باسشىدان قىزمەتكەرگە دەيىن ارقاشان وقۋعا, ۇيرەنۋگە, ىزدەنۋگە قۇلقى بولۋى ءتيىس. – قور باسشىسى ءومىر­زاق ءشو­كەەۆ بيزنەستى ترانسفور­ما­تسيا­لاۋدىڭ سەگىز باعىتىن اتادى. ءسىز­دىڭشە, سونىڭ ىشىندە قاي باعىت­تار ەرەكشە ماڭىزعا يە؟ – الداعى بىرنەشە اپتا ءىشىن­دە ءبىز EVA (economic value added – ەكونوميكالىق قو­سىمشا قۇن) ستراتەگيالىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا جۇمى­سى­مىزدى اياقتايمىز. بۇل جۇ­مىس كومپانيالاردىڭ قۇنىن ارتتىرۋداعى باستى ولشەم بولماق. ماۋسىمنىڭ اياعىندا بارلىق كومپانيالارداعى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ماقۇلداۋىن الامىز دەپ كۇتىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, تەك EVA ولشەمدەرىمەن شەكتەلىپ قالۋعا بولمايدى. باعدارلاماعا الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق رەيتينگىن دە ەنگىزۋگە ءتيىسپىز. سونىمەن قاتار, ءبىز ءوز قىز­مەتىمىزدە تەك ەكونوميكالىق ءبو­لىككە بايلانىپ قالماۋىمىز كەرەك. مىسالى, قور مەن ونىڭ ەنشىلەس كومپانيالارى قىزمەتىنىڭ اشىق, جاريا بولۋى ماڭىزدى, باسقا دا باسىمدىق بەرەتىن ماسەلەلەر كوپ. – راسىندا, الەۋمەتتىك تۇ­راق­تىلىق رەيتينگى ادام تاعدى­رى­­مەن تىكەلەي بايلانىستى عوي. وسى رەت­تە قىزمەتكەرلەردى بار­­لىق سا­لا­داعى جۇمىستارعا كەڭى­­نەن تار­تۋ قانشالىقتى ءتيىمدى؟ – وعان كۇمانىم جوق. تا­بىس­قا جەتۋدىڭ كىلتى بارلىق قىز­مەت­كەرلەردىڭ, قىزىعۋشىلىق تانىتقان تاراپتاردىڭ جان-جاقتى, بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋىندە جاتىر. ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ قىزمەت جاساماساق ترانسفورماتسيا بەرەتىن مۇمكىندىكتەرگە تولىققاندى قول جەتكىزە المايمىز. مەملەكەتتىك ورگاندار – ءبىزدىڭ ەڭ نەگىزگى ارىپتەستەرىمىزدىڭ ءبىرى. ولارعا دا ءتۇسىندىرىپ, جەتكىزۋىمىز كەرەك, مينيسترلىكتەر بۇل كەشەندى شارۋاعا تەك باقىلاۋ جاساپ وتىرماۋى نەمەسە تىس قالماۋى قاجەت. ولار ءبىزدىڭ باستى ارىپتەستەرىمىز بول­عاندىقتان بىرلەسكەن ءىس-قي­مىل عانا بارشامىزدى تابىسقا جەتكى­زەدى. – باعدارلامانىڭ ورىندا­لۋى­نا ەل باسشىلىعى تاراپى­نان باقىلاۋ جاساۋ, قولداۋ كور­سە­تۋ جاعى قالاي؟ – قوردىڭ ديرەكتورلار كەڭە­سى­نىڭ توراعاسى – قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ. ءبىزدىڭ جاقىندا ءوت­كەن كەزدەسۋىمىزگە كەڭەس مۇشەلەرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزي­دەن­تىنىڭ كومەكشىسى ەربول ورىن­باەۆ, ەكونوميكا جانە بيۋد­جەتتىك جوس­پارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دوساەۆ قاتىستى. ولار باع­دارلا­مانىڭ قور ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى مەملەكەت ءۇشىن ماڭىز­دىلىعىن جاقسى ءتۇسىنىپ وتىر. سول سەبەپتى ءبىز ۇكىمەت پەن مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان ءاردايىم قول­داۋ كۇ­تەمىز. «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىن ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسى قازىرگى ۋاقىتتا قىزۋ ىسكە اسىرىلۋدا. كەشەندى ءىس-شارالاردىڭ بارلىعى دا ەلبا­سىنىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ سترا­تەگياسىندا ايقىنداپ بەرىلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا اتقارىلىپ جاتىر. بۇل ماقساتتى لايىقتى ىسكە اسىرۋ ءوز كۇشىنە سەنەتىن جانە جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشپايتىن, مەملەكەتشىل, جوعارى كاسىبي مامانداردىڭ عانا قولىنان كەلەرى انىق. سۇحباتتاسقان ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار