الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعىن قوناەۆ قالاسى جاڭاشىل دامۋ جولىنا ءتۇستى دەۋگە تولىق نەگىز بار. بۇيىرسا, تاياۋ بولاشاقتا قاپشاعاي كولىنىڭ جاعاسىندا زاماناۋي ۇلگىدەگى جاڭا قالا مەنمۇندالايتىن بولادى.
بۇگىندە قالانى دامىتۋدىڭ ءتورت باعىتى زەردەلەنىپ, جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ باستالدى. ونىڭ ىشىندە ءوندىرىس سالاسى بويىنشا وبلىس اۋماعىنداعى G4 city جوباسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, قالا اۋماعىندا وندىرىستىك ايماق بوي كوتەرەتىنى ناقتىلانعان. قازىر اتالعان اۋماقتىڭ ينفراقۇرىلىمىن رەتتەۋ مەن ەلەكتر قۋاتىمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتەتىن قوسالقى ستانسانىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى جاسالىپ جاتىر. ءوندىرىس ايماعىنىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعان سوڭ 40 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
ال سۋقويما جاعالاۋىنداعى قالانىڭ تۋريستىك الەۋەتى زور ەكەنى بەلگىلى. بۇل باعىتتا جۇمىستى جولعا قويۋ ءۇشىن 2023-2024 جىلدار ارالىعىنا ارنايى جوسپار جاسالعان. ياعني قالانىڭ ءتۋريزمىن دامىتۋ ءۇشىن 12 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى. كەلەشەكتە قاپشاعاي سۋ قويماسىنا جەكە ستاتۋس بەرىلمەك. سۋقويما جاعالاۋىنا زاماناۋي دەمالىس ورىندارىن سالىپ, ولاردى الەمدىك تالاپقا ساي دامىتۋ ءۇشىن ارنايى باعدارلاما جاسالعان. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ دا وبلىس ورتالىعى ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ قالا بەرمەك. وسى ماقساتتا قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ اۋماعىنداعى 14,5 مىڭ گەكتار جەردى تولىق يگەرۋدىڭ جوسپارى جاسالدى. قالا مەن سىرتقى نارىقتى قامتۋ ءۇشىن مول ءونىم الۋعا نەگىز بار. بۇل ءۇشىن القاپتارداعى توزىعى جەتكەن سۋارۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ وتىر. سونداي-اق قالاداعى ادامي الەۋەتتى ارتتىرۋعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. ونىڭ ءبىر كوزى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ بولماق. بۇل جەردە قوناەۆ قالاسىنداعى ويىنحانالار تۋرالى ايتپاي كەتۋگە بولماس. بۇگىندە كازينولار تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتىپ قانا قويماي, قالاداعى كاسىپكەرلەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. كاسىپ يەلەرىنىڭ بىرقاتارى ويىنحاناعا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتسە, ەكىنشى توبى ويىن نۇكتەلەرىن ازىق-ت ۇلىكپەن, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتەدى. جالپى, قوعامدا «ويىنحانالار جابىلا ما؟», دەگەن ءدۇدامال پىكىر بارى راس. بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن قوناەۆ قالاسىنىڭ اكىمى نۇرلان قۇماتاەۆتىڭ ءوز اۋزىنان ەستىدىك.
– قازىر قوناەۆ-الماتى تاس جولىنىڭ بويىندا 15 ويىن بيزنەسى عيماراتى ورنالاسقان. ونىڭ ىشىندە 5 كازينو, 4 سلوت-زال, 6 بۋكمەكەرلىك كەڭسە بار. اكىمدىك ماماندارى جۇرگىزگەن مونيتورينگ ناتيجەسىندە ويىنحانالاردا 7,5 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعانى انىقتالدى. بۇدان بولەك, ويىنحانالار زاڭدى تۇردە قىزمەت كورسەتىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. سوندىقتان قالاداعى ويىنحانالاردى بىردەن جابۋ تۋرالى ءسوز بولماۋعا ءتيىس دەپ سانايمىز. جالپى, ويىن بيزنەسىنە باسقاشا كوزقاراسپەن قارايتىن ۋاقىت كەلدى. مىسالعا, دامىعان ەلدەردىڭ مەگاپوليستەرىندە دە ويىنحانالار ورنالاسقان. كازينولار قالا دامۋىنا ەش كەدەرگى كەلتىرمەيدى, – دەدى قالا اكىمى نۇرلان قۇماتاەۆ.
قوناەۆ قالاسىنىڭ باس جوسپارى جەلتوقسان ايىندا قابىلدانباقشى. بۇل قالا ساۋلەتىنىڭ ەرەكشە سيپاتقا يە بولاتىنىن بىلدىرەدى. ال وبلىس ورتالىعى قازىردىڭ وزىندە قىزۋ قۇرىلىس الاڭىنا اينالعان. قالا اۋماعىندا تەك تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن عانا 50 گەكتار شاماسىندا جەر بولىنگەن. مۇندا بارلىعى 107 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ ىرگەسى قالانباق. ونىڭ ون ءۇشى بيۋدجەت ەسەبىنەن سالىنسا, قالعانى جەكە كومپانيالاردىڭ ۇلەسىندە.
– قالادا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 60 پاتەرلى ءۇش تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتىر. بۇل جوباعا بيىل 1 ملرد 662 ملن تەڭگە ءبولىندى, ال جالپى سوماسى – 2 ملرد 850 ملن تەڭگە. ەڭ الدىمەن پاتەرلەر كەزەكتە تۇرعان مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە بەرىلەدى, – دەيدى قالا اكىمى.
الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ دا قۇرىلىسى باستالعان. كەلەر جىلى «جايلى مەكتەپ» باعدارلاماسى بويىنشا 900 جانە 1 200 ورىندىق ەكى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلمەك. ءبىر مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى قازىر جيناقىلانىپ تا قالعان ەكەن. ىرگەتاسى 2021 جىلدىڭ مامىر ايىندا قالانا باستاعان مەكتەپ 900 بالاعا ارنالعان. قازىر بۇل جوباعا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, قۇرىلىس قايتا جالعاسپاق. ال مەكتەپتىڭ قۇنى 2,7 ملرد تەڭگە شاماسىندا. ءبىلىم ۇياسى ەكى اۋىسىمدا 1 800 بالانى قامتي الادى. وقۋ وشاعى جوباسىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – باستاۋىش سىنىپتارعا بولەك, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنا بولەك سپورت زالدارى قاراستىرىلعان. 2023 جىلدىڭ ناۋرىز-ءساۋىر ايلارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى تولىق اياقتالادى دەگەن جوسپار بار.
– سونداي-اق ءبىر مەزگىلدە 150 بالانى قابىلدايتىن ەمحانا مەن ۇلكەن بالاباقشا سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. قازىر قالانىڭ باس جوسپارىن ازىرلەپ جاتىرمىز. ول بەكىتىلگەننەن كەيىن الەۋمەتتىك نىساندار, اكىمشىلىك عيماراتتار مەن بيزنەسكە ارنالعان ورىنداردى بەلگىلەيمىز, – دەيدى قوناەۆ قالاسىنىڭ اكىمى.
قوناەۆ الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى مارتەبەسىن العاننان كەيىن قالانىڭ كىرەبەرىس قاقپاسىنا قار بارىسىنىڭ ءمۇسىنى ورناتىلعان ەكەن. بۇل ايماقتىڭ سيمۆولى ىسپەتتەس. ياعني وبلىس ورتالىعىندا تولىق جاڭعىرتۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇردى. قىسقا مەرزىمدە بەيبىتشىلىك بۋلۆارى اباتتاندىرىلىپ, كوشەلەرگە زاماناۋي شامدار ورناتىلدى. ءار كوشەگە دەمالۋعا جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋعا ارنالعان ايماقتار مەن بالالار ويىن الاڭى, زاماناۋي سۋبۇرقاق ورناتىلىپ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. د.قوناەۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اينالاسىنداعى الاڭ دا قايتا جاڭارتىلدى.
الماتى وبلىسى