كرەديتتى قايتا قۇرىلىمداۋ ءتارتىبى

بىلتىر مامىردا مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بانك, ميكروقارجىلىق جانە كوللەكتورلىق قىزمەتتى رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويعان ەدى. بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىم­دارىنىڭ قارىز الۋشى – جەكە تۇلعا­لاردىڭ مەرزىمى وت­كەن بەرەشەگىن رەت­تەۋدىڭ بىرىڭعاي ءتار­تىبىن ەنگىزۋ بولىگىندە كەيبىر تۇزەتۋ­لەر قابىل­داندى. بۇرىن كرەديت­تىك ۇيىمدار ازاماتتاردىڭ مەرزىمى وتكەن قارىز­دارىن قايتا قۇرىلىمداۋ تۋرا­لى وتىنىشتەرىن 6 كۇن جانە ودان دا كوپ مەرزىمدە قاراعان بولاتىن. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنت­تىگىنىڭ قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتى­نۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپار­تامەنتىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر تەرەنتەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ماسەلە بويىنشا قارىز الۋشىلاردان كوپتەگەن ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن.

«وسىعان بايلانىستى اگەنتتىك زاڭناماعا قارىز الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان تۇزەتۋ­لەر ەنگىزۋگە باستاما كوتەردى. زاڭ مامىر ايىندا قابىلداندى, بىراق مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتى رەتتەۋ­دىڭ بىرىڭعاي قۇقىقتىق تەتىگى 2021 جىلعى 1 قازاننان باستاپ قول­دا­نىلا باستادى. وسىلايشا, مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى بار ازاماتتار وزدەرىنىڭ كرەديتتەرىن نەمەسە ميكروكرەديتتەرىن قايتا قۇرىلىمداۋ ماسەلەلەرىن زاڭنامادا بەلگىلەنگەن مەرزىمدە قاراۋعا مىندەتتى كرەديتورلارمەن تىكەلەي شەشە الادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن بانكتىك قارىز شارتتارىنىڭ تالاپتارىن وزگەرتۋگە 296 مىڭعا جۋىق قارىز الۋشى جۇگىنگەن. كرەديتورلار ءوتىنىش بىلدىر­گەندەردىڭ 73%-نىڭ نەمەسە 216,7 مىڭنان استام قارىز الۋشىنىڭ بانكتىك قارىز شارتىنىڭ تالاپتارىنا وزگەرىستەردى ماقۇلدادى», دەيدى.

ميكروقارجى ۇيىمدارى 145,9 مىڭ قارىز الۋشىنىڭ ء(وتىنىش بىل­دىر­گەندەردىڭ جالپى سانىنىڭ شامامەن 75%-ى) نەسيە شارتىنا وزگەرىس ەنگىزگەن.

زاڭنامالىق تالاپتارعا سايكەس تولەم مەرزىمىن كەشىكتىرۋ باستالعان ساتتەن باستاپ 20 كۇن ىشىندە كرەديتور قارىز الۋشىعا تۋىنداعان كەشىكتىرۋ تۋرالى حابارلاۋعا مىندەتتى. حابار­لامادا كرەديتتىك ۇيىمدار ازامات­تارعا كرەديت بويىنشا تولەم جاساۋ جانە مولشەرىن كورسەتە وتىرىپ مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتى وتەۋ قاجەت­تىلىگى, ايتپەسە بۇل قارىز الۋشى ءۇشىن جاعىمسىز سالدارعا اكەپ سو­عاتى­نى, سونداي-اق قايتا قۇرىلىم­داۋ ما­سەلەسى بويىنشا كرەديتورعا جۇگى­نۋگە بولاتىندىعى تۋرالى حابارلايدى.

ء«وز كەزەگىندە, تولەم مەرزىمى وتكەن قارىز الۋشىلار ول باستالعان كۇننەن باستاپ 30 كۇن ىشىندە قارىز­داردى قايتا قۇرىلىمداۋ ءۇشىن كرە­ديتتىك ۇيىمعا ءوتىنىش بەرۋگە ءتيىس. ەشقانداي جاعدايدا كرەديتوردان جاسىرىنۋعا بولمايدى. جاع­دايدى رەتتەۋگە قارىز الۋشى عانا ەمەس, كرەديتتىك ۇيىم دا مۇد­دەلى. سوندىقتان رەتتەۋ شارالارى نەعۇرلىم ەرتەرەك قابىلدانسا, قارىزدى وتەۋدىڭ ءوزارا قولايلى نۇسقاسى سوعۇرلىم تەزىرەك تابىلادى», دەيدى ا.تەرەنتەۆ.

قارىز الۋشىنىڭ ءوتىنىشىن بانك جانە مقۇ مىندەتتى تۇردە قابىلداۋعا, تىركەۋگە, ەسەپكە الۋعا جانە قاراۋعا ءتيىس. بورىشكەر ءوز وتىنىشىندە تولەم مەرزىمىن وتكىزىپ الۋدىڭ نە سەبەپتى تۋىنداعانىن كورسەتۋى, قايتا قۇرىلىمداۋ ءۇشىن وزىنە قولايلى نۇسقالاردى ۇسىنۋى جانە كىرىسىنىڭ ازايعانىن جانە ءوز مىندەتتەمەلەرى بويىنشا تولەم جاساۋدىڭ مۇمكىن ەمەستىگىن راستايتىن قۇجاتتاردى بەرۋى قاجەت.

قارىز الۋشى كرەديتورعا ءوزىنىڭ قارجىلىق جانە الەۋمەتتىك جاع­دايى تۋرالى اقپارات بەرۋى كەرەك, مىن­دەت­تەمەلەرىن تولىق كولەمدە ورىن­داماۋعا سەبەپ بولىپ وتىرعان كىرىس­تەرىنىڭ ازايۋى نەمەسە بولماۋى فاكتى­سىن قۇجاتتى تۇردە راستاۋعا ءتيىس. سۇراتىلعان قۇجاتتاردى ۇسىنباۋ قارىز الۋشىنىڭ ءوتىنىشىن قاراۋسىز قالدىرۋ ءۇشىن نەگىز بولىپ سانالادى.

اگەنتتىك وكىلىنىڭ سوزىنە قارا­عاندا, قارىز الۋشى نەمەسە كرە­ديتور ۇسىناتىن قايتا قۇرىلىم­داۋ تالاپتارى مىناداي: سىياقى مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋ, نەگىزگى بورىش نەمەسە سىياقى بويىنشا تولەمدى كەيىنگە قالدىرۋ, وتەۋ ءادى­سىن وزگەرتۋ, قارىز مەرزىمىن ۇلعاي­تۋ, بورىش جۇكتەمەسىن ازايتۋ تۇرىندە بولۋى مۇمكىن. مىسالى, بۇل مەر­زىمى وتكەن نەگىزگى بورىش, سىياقى, ايىپاقى جانە تولەمدەر مەن كوميس­سيالاردىڭ وزگە دە تۇرلەرى. ۇسىنىس­تاردىڭ تاعى ءبىر ءتۇرى – يپوتەكا نىساناسى بولاتىن جىلجىمايتىن م ۇلىكتى دەربەس ساتۋ نەمەسە مىندەتتەمەنى ساتىپ الۋشىعا بەرە وتىرىپ, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ساتۋ.

ەگەر قارىز الۋشى كرەديتورمەن قارىزدى قايتا قۇرىلىمداۋ تالاپتارى بويىنشا كەلىسىمگە كەلە الماعان جاعدايدا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە جۇگىنۋگە قۇقىلى. بۇل رەتتە قارىز الۋشى مىن­دەتتى تۇردە ءوزىنىڭ بانككە نەمەسە مقۇ-عا وتىنگەنىن جانە ءوزارا ءتيىمدى شەشىمگە قول جەتكىزە الما­عاندىعىنىڭ راستاۋىن ۇسىنۋعا ءتيىس.