اۋمالى-توكپەلى قازىرگى كەزەڭدە قازاق قوعامى ۇلكەن رۋحاني سەرپىلىسكە دەن قويىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتىمىز ۇلى تۇلعالارىن ۇلىقتاپ, مەرەيىن اسىرۋ جولىندا بارلىق شارانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. سونداي دارا تۇلعالاردىڭ كوش باسىندا قازاقتىڭ ءبىرتۋار پەرزەنتى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۇراتىنى داۋسىز.
بيىل 28 قىركۇيەكتە الماتى قالاسىندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى, الماتى قالاسىنىڭ اكiمدiگi, TURKSOY ۇيىمى, تۇركى اكادەمياسى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشىسى م.اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىعىنا ارنالعان «م.و.اۋەزوۆ مۇراسى جانە الەمدىك وركەنيەت» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. كونفەرەنتسياعا رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان, ازەربايجان, تاتارستان, گرۋزيا, تۇركيا, ماجارستان, نيدەرلاند جانە باسقا ەلدەردiڭ جەتەكشi عالىمدارى قاتىستى. سونىمەن قاتار بۇل جيىنعا ۇلى جازۋشىنىڭ پەرزەنتى مۇرات مۇحتار ۇلى اۋەزوۆ پەن نيدەرلاندىدان نەمەرەسى پروفەسسور زيفا-الۋا اۋەزوۆا ارنايى كەلىپ قاتىستى.
شىرايلى شىمكەنت قالاسىنداعى 80 جىلدىق تاريحى بار م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اتىنان زيالى قاۋىمدى ۇلى جازۋشىنىڭ 125 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, تاريحشى رەتىندە ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ سوڭعى جىلدا اشقان اباي ۇرپاقتارىنىڭ م.اۋەزوۆپەن بايلانىسى تۋرالى ارنايى بايانداما جاسادىم. سونداي-اق كونفەرەنتسيادا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ جانىنداعى «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى جارىققا شىعارعان «م.اۋەزوۆتىڭ وڭتۇستىككە ساپارى» كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.
بيىل ءىرى بەتبۇرىستارعا جول اشاتىن كەزەڭ بولىپ وتىر. كۇنتىزبەمىزدىڭ تاريحي داتالارمەن تولىسۋى دا بەكەر ەمەس. نەگە دەسەڭىز, بيىل قازاقتىڭ ۇلى ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە – 150 جىل, قازاقتىڭ ءبىرتۋار جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولىپ وتىر. م.اۋەزوۆ ءوزىنىڭ رۋحاني ۇستازى ا.بايتۇرسىن ۇلى تۋرالى «احاڭنىڭ ەلۋ جىلدىق تويى» اتتى ماقالاسىندا: «وزگە دۇنيەدە بولىپ جاتقان ۇلى وزگەرىستى قويا تۇرىپ, قازاقتىڭ ءوزىن العاندا, الدەنەشە تاريحشىعا ەڭبەك بولاتىن تاريحي ۋاقيعالار ءوتىپ جاتىر. بۇرىنعى ۋاقىتتا قازاق بالاسىنىڭ ەسىنە كەلمەگەن, ماعىناسى ۇلكەن ۋاقيعانىڭ ءبىرى – قازىرگى جاسالىپ وتىرعان اقاڭنىڭ 50 جىلدىق تويى. ساياسات تولقىنىنا ءتۇسىپ, ويى اشىلعان, مادەنيەت جولىندا از دا بولسا ىلگەرى باسىپ بەتى اشىلعان قازاق جۇرتى, بۇرىنعى اۋىر كۇندە باسشىسى بولعان ازاماتىنىڭ اتىن قۇرمەتپەنەن اتاعىسى كەلەدى» دەگەن بولاتىن. وسىنداي دانالىقپەن ۇرپاققا ۇلگى بولعان ەرەن ىستەردىڭ بولمىسىنا اينالعان قوس زاڭعاردىڭ مەرەيتويىنىڭ قاتار كەلۋى – تاريح پەن رۋحانيات ءداۋىرىنىڭ ىرگەلى بەتبۇرىسى ىسپەتتەس.
قازاقتىڭ زاڭعار جازۋشىسى م.اۋەزوۆ ۇلى ابايدىڭ جارقىن بەينەسىن ءوزىنىڭ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسى ارقىلى وشپەستەي ەتىپ ۋاقىت جادىنا جازىپ كەتتى. سونىمەن بىرگە مۇحتار ومارحان ۇلى ابايتانۋ عىلىمىنىڭ ىرگەتاسىن توزباستاي ەتىپ قالادى. سونىڭ ارقاسىندا قازىرگى تاڭدا ابايتانۋ, مۇحتارتانۋ اتتى عىلىم سالالارى بۇگىنگى قازاق ادەبيەتى مەن ادەبيەتتانۋدىڭ شامشىراعى ىسپەتتەس زور رۋحاني-مادەني لوكوموتيۆكە اينالعان. ابايتانۋ, مۇحتارتانۋ سالالارىن كەڭەيتىپ, رۋحاني قازىنالارىن مولايتۋ ماقساتىندا 2018 جىلدىڭ قاراشاسىندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 75 جىلدىعى اياسىندا ۋنيۆەرسيتەت تاريحىندا العاش رەت «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى اشىلدى.
سودان بەرى ءبىراز عىلىمي جاڭالىقتاردىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. پروفەسسور م.مىرزاحمەت ۇلىنىڭ 2020 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا «ابايدىڭ «تولىق ادام» ءىلىمى» مونوگرافياسى جارىق كوردى. «تولىق ادام» ءىلىمىنىڭ شىعۋ تاريحى, دامۋ توركىنى وتە تەرەڭدە ەكەنى داۋسىز. اتالعان ەڭبەكتە: «تۇران جەرىندەگى ب.ز.د. VII عاسىر باسىندا «الىپ ەر توڭا» (افراسياب) تۋرالى جىرلانعان داستاننىڭ ۇزىكتەرى (600 ولەڭ جولى, ياعني 150 شۋماق ولەڭ) م.قاشقاريدىڭ ءحى عاسىردا كۇللى الەمگە تانىلىپ «تۇرىك سوزدىگى» ەڭبەگى ارقىلى بىزگە جەتتى. تۇرىك حالىقتارى «الىپ ەر توڭا» دەسە, پارسىلار «افراسياب» دەيدى. بۇل اتاۋلار ماعىناسىن العاش رەت سارالاپ, ماعىناسىن اشىپ بەرگەن ءجۇسىپ حاسحادجيب بالاساعۇني بولاتىن. افراسيابتى باس كەيىپكەر رەتىندە تانىتقان فەرداۋسيدىڭ «شاحناما» داستانىن شۇقشيا زەردەلەسە, ىزگىلىك, جومارتتىق جايلى ويلار جەلىسىنەن كوپتەگەن تۋما وي ۇشىراسادى. الىپ ەر توڭانى پارسى پاتشاسى كەيقاۋىس الداپ تويعا شاقىرىپ, قوناق ەتكەندە, شاراپقا ۋ قوسىپ ولتىرگەنى ب.ز.د. 626 جىل بولاتىن. الىپ ەر توڭا تۋرالى ول ۋلانىپ قايتىس بولعان سوڭ, كەيىنگى جىلداردا حالىق اۋزىندا جىرلانعان داستان ءوزىنىڭ تۇركى ءسوزى ارقىلى اسىل مۇرا رەتىندەگى ولەڭ ۇزىكتەرى بىزگە جەتىپ وتىر. الىپ ەر توڭا جاۋ قولىنان ۋلانىپ ولەرىن بىلگەن سوڭ, جۇرتىنا ارناپ قالدىرعان وسيەت ءسوزى بار: «قويعىن ماعان مارتتىكتى, بولسىن مەنىڭ لاقابىم», دەپ ايتقان اقىرعى وسيەت ءسوزى بىزگە جەتىپ وتىر. وسى سوزىندە ول ءوزىن «اقي» دەپ اتايدى, ول ءسوز ونىڭ لاقاپ اتى رەتىندە كەلەر ۇرپاققا قالاتىنىن ەسكەرتەتىنى بار. بۇل ءسوزدىڭ تەرەڭ «جاۋانمارتىلىك» ءىلىمىنىڭ تۇڭعىش رۋحاني كورىنىسى ەكەنى بايقالادى», دەيدى.
بۇعان قوسا تاعى ءبىر ۇلكەن عىلىمي جاڭالىق – ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى تۇڭعىش رەت حاكىم ابايدىڭ «كيتاب تاسديق» شىعارماسىنىڭ ترانسكريپتسياسىن جاساپ شىقتى. ارينە, بۇل عىلىمي جاڭالىقتارىمىزدى مەن ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى «ەگەمەن قازاقستان» جانە «ايقىن» گازەتتەرى ارقىلى بولىسكەن ەدىم. مۇرسەيىت – مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ۇستازى. مۇرسەيىتتى جارىققا شىعارۋ مۇحتار ومارحان ۇلىنىڭ ارمانى بولاتىن. بۇل تۋرالى ەستەلىكتە: «...وسى ارادا تاعى ءبىر وي كەلەدى. اسىرەسە, كەڭەس داۋىرىندە اباي جيناقتارى از باسىلعان جوق, تيراجدارى دا مول بولدى. ەندى 150 جىلدىق تويعا دەيىن مۇرسەيىتتىڭ قولجازباسى بويىنشا ابايدىڭ جەكە, ارنايى باسىلىمىن دايارلاپ, كىتاپ باستىرىپ شىعارسا دۇرىس بولار ەدى. مۇرسەيىت ەڭبەگى سوندا جارقىراپ شىعار ەدى. ءبىر اڭگىمەسىندە تۋراعۇلدىڭ قىزى اقيلا (1990 ج. قايتىس بولعان): – مۇقاڭمەن ءبىر كەزدەسىپ اڭگىمەلەسكەنىمدە سوزدەن-ءسوز شىعىپ, مۇرسەيىت تۋرالى ايتقاندا: «مۇرسەيىت قولجازباسى بويىنشا بولەك ابايدىڭ جيناعىن قۇراستىرۋ ويدا بولىپ ەدى, ونىڭ موللالىعى كەدەرگى بولدى عوي دەپ ايتقانى ەسىمدە» دەگەن ەكەن».
ترانسكريپتسيا ابايدىڭ ادەبي حاتشىسى مۇرسەيىت بىكى ۇلىنىڭ 1905, 1907, 1910 جىلعى قولجازبالارىنا سۇيەنىپ جاسالدى. ەندى وسى جاڭالىق تولىققاندى بارشا وقىرمانعا جەتۋى ءۇشىن ءبىز اباي جىلى مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ قۇرمەتىنە وراي «ابايدىڭ «كيتاب تاسديق» شىعارماسى», «اباي. كيتاب تاسديق» اتتى قوس عىلىمي مونوگرافيانى جارىققا شىعاردىق. ابايدىڭ «كيتاب تاسديق» شىعارماسىنا جاساعان عىلىمي-تەكستولوگيالىق جاڭالىعىمىزدى زيفا-الۋا مۇراتقىزى جوعارى باعالاعان ەدى. بۇل, ارينە, ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. حاكىمنىڭ تەرەڭ ويلارى, فيلوسوفيالىق قۇندىلىقتارى تۋرالى ا.بايتۇرسىن ۇلى «قازاقتىڭ باس اقىنى» اتتى ماقالاسىندا: «1903 جىلى قولىما اباي سوزدەرى جازىلعان داپتەر ءتۇستى. وقىپ قاراسام, باسقا اقىنداردىڭ سوزىندەي ەمەس. ولار سوزىنەن باسقالىعى سونشا, اۋەلگى كەزدە جاتىرقاپ, كوپكە دەيىن توساڭسىپ وتىراسىڭ. ءسوزى از, ماعىناسى كوپ, تەرەڭ. بۇرىن ەستىمەگەن ادامعا شاپشاڭ وقىپ شىقساڭ, ازىنا ءتۇسىنىپ, كوبىنىڭ ماعىناسىنا جەتە الماي قالادى. كەي سوزدەرىن, ويلانىپ داعدىلانعان ادامدار بولماسا, مىڭ قايتارا وقىسا دا تۇسىنە المايدى. نە ماعىنادا ايتىلعانىن بىرەۋ بايانداپ ۇقتىرعاندا عانا بىلەدى. سوندىقتان اباي سوزدەرى جالپى ادامنىڭ تۇسىنۋىنە اۋىر ەكەنى راس. بىراق ول اۋىرلىق ابايدىڭ ايتا الماعانىنان بولعان كەمشىلىك ەمەس, وقۋشىلاردىڭ تۇسىنەرلىك دارەجەگە جەتە الماعانىنان بولاتىن كەمشىلىك. ولاي بولعاندا ايىپ جازۋشىدا ەمەس, وقۋشىدا. نە نارسە جايىنان جازسا دا اباي ءتۇبىرىن, تامىرىن, ىشكى سىرىن, قاسيەتىن قارماي جازادى», دەگەن ەدى.
اباي ۇرپاقتارىنا قاتىستى تاعى ءبىر سونى جاڭالىقپەن بولىسكىم كەلىپ وتىر. بۇل – 1934 جىلى شىمكەنتتە قايتىس بولىپ جانە وسىندا جەرلەنگەن حاكىم ابايدىڭ ايگەرىمنەن تۋعان پەرزەنتى تۋراعۇل يبراھيم ۇلى مەن وزگە دە ۇرپاقتارىنا قاتىستى ەرەكشە جادىگەردىڭ تابىلعاندىعى. «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى عالىمدارىنىڭ عىلىمي ىزدەنىسىنىڭ ناتيجەسىندە اباي قۇنانباي ۇلى ۇرپاقتارىنىڭ ەسىمى, قايتىس بولعان مەرزىمى مەن جەرلەنگەن ورىندارى كورسەتىلگەن ەرەكشە مەموريالدى تاقتانىڭ تابىلعانىن زور قۋانىشپەن ايتقىم كەلەدى. بۇل ءمارمارتاستا ابايدىڭ:
«جاس قارتايماق, جوق تۋماق,
تۋعان ولمەك,
تاعدىر جوق وتكەن ءومىر
قايتا كەلمەك.
باسقان ءىز, كورگەن قىزىق
ارتتا قالماق,
ءبىر قۇدايدان باسقانىڭ ءبارى وزگەرمەك»,
دەگەن ولەڭىمەن قوسا: «اباي قۇنانباەۆتىڭ شىمكەنت قالاسىندا جەرلەنگەن ءۇرىم-بۇتاعى:» ورىسشا ماتىندە: «رودستۆەننيكي ابايا كۋنانباەۆا پوحورونەننىە ۆ گورودە شىمكەنتە:» دەپ, وعان قوسا 4 ادامنىڭ ەسىمى قاي جىلى, قاي جەردە جەرلەنگەندەرى قازاق-ورىس تىلدەرىندە قاشاپ جازىلعان. ولار:
«تۋراعۇل اباي ۇلى – ايگەرىمنەن تۋعان. 1934 ج. حفز ايماعى.
كەلىندەرى: دامەجان – ميكايلدىڭ ايەلى. 1960 ج. شۇقىرساي.
كاماليا – اۋباكىردىڭ ايەلى. 1962 ج. قاسقا زيراتى.
نەمەرەسى: اۋباكىر – اقىلبايدىڭ ۇلى. 1933 ج. كوكساي.
تۋراگۋل ابايۋلى – سىن ايگەريم. 1934 گ. ر-ن حفز.
جەنى سىنوۆەي: دامەجان – جەنا ميكايلا. 1960 گ. شۋكىرساي.
كاماليا – جەنا اۋباكيرا. 1962گ. ك-شە كاسكا.
ۆنۋك: اۋباكير – سىن اكىلبايا. 1933 گ.كوكساي»
مىنە, مارمارتاستاعى ءماتىن وسىلاي ورىلگەن. مەموريالدى تاقتا 30 جىلعا جۋىق «حيمفارم» زاۋىتىنىڭ ارنايى بولىمىندە وتە ۇقىپتى ساقتالىپ كەلگەن. جادىگەر بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنداعى قۇندى ەكسپوناتتىڭ بىرىنە اينالعان. بۇل مەموريالدى تاقتانىڭ تاريحى تىم تەرەڭدە جاتىر. الاش زيالىسى تۋراعۇل يبراھيم ۇلى 1934 جىلى شىمكەنتتە تۇراتىن قىزى ماكەننىڭ قولىندا دۇنيە سالعان. كەي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك تۋراعۇلدىڭ سۇيەگى سول كەزدە مۇسىلماندار زيراتىنا جەرلەنىپ, كەيىننەن ول جەرگە «حيمفارم» زاۋىتى سالىنىپ, اقىرى ءمايىتى سول مەكەمەنىڭ استىندا قالىپ قويعان دەگەن پىكىرلەر ايتىلىپ كەلدى. ال شىندىق مۇلدە باسقا بولىپ شىقتى. فارماتسەۆتيكالىق كاسىپورىن 1882 جىلدارى سالىنعان. ياعني ءمايىتتىڭ ءدارى-دارمەك ساقتايتىن مەكەمەنىڭ استىندا قالىپ قويۋى شىندىققا جاناسپايدى. بۇل ءمارمارتاستى ابايدىڭ نەمەرەسى ماكەن تۋراعۇلقىزىنىڭ ايتۋىمەن «حيمفارم» زاۋىتى جاساتقان. تاعى ءبىر جاڭالىعىمىز, وسى ءمارمارتاستا اتالعان ابايدىڭ كەلىنى – كاماليا تۋرالى. كاماليا اپامىز جەرلەنگەن زيراتتى تاۋىپ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اتىنان ابايدىڭ كەلىنىنە ارنايى ەسكەرتكىش تاقتا ورناتقانىمىزدى سۇيىنشىلەپ ايتقىم كەلەدى. ويتكەنى كاماليا اباي كەلىنى – حاكىم ابايدىڭ قىزىنداي كورگەن ەڭ جاقىن كەلىندەرىنىڭ ءبىرى, ءارى ابايدى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالعان دا وسى اپامىز بولاتىن (1962 جىلى شىمكەنتتە قايتىس بولدى).
سونىمەن قاتار مۇحتار ومارحان ۇلىنىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىنا وراي ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى بيىل ماۋسىم ايىندا اباي ەلىنە تانىمدىق ساياحات ۇيىمداستىردى. باc-اياعى 50 ستۋدەنت 9 كۇننىڭ ىشىندە 5 وبلىس, 10 ەلدى مەكەن, 30-دان اسا تاريحي-مادەني نىساندى ارالاپ, 4 مىڭنان اسا شاقىرىم جەردى ەڭسەردى. تانىمدىق ساپارعا شىققان ستۋدەنتتەر قوعامدىق جۇمىستا بەلسەندى (GPA ۇپايى جوعارى) 50 ستۋدەنت ىرىكتەلدى. ساپاردىڭ ماقساتى – قازاقتىڭ زاڭعار جازۋشىسى م.اۋەزوۆتىڭ شىعارماشىلىعى مەن ومىرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ, قازاق مادەنيەتى مەن تاريحىن ناسيحاتتاۋ, ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋ, ستۋدەنتتەردى قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىمەن تانىستىرۋ, جىل بويى جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزگەن ستۋدەنتتەردى ىنتالاندىرۋ.
تاعى ءبىر ەلەڭ ەتكىزەر جاڭالىقتارىمىزدىڭ ءبىرى ۋنيۆەرسيتەتىمىزدەگى «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى اقجول قالشابەك پەن ءازىمحان يسابەك, سونىمەن قاتار «بولون پروتسەسى جانە اكادەميالىق ۇتقىرلىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى لاۋرا حاسەنوۆا قازان ايىنىڭ 24-28 ارالىعىندا نيدەرلاند كورولدىگىنىڭ لەيدەن ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاقستاننىڭ نيدەرلاند كورولدىگىندەگى ەلشىلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن م.اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىعىنا ارنالعان ەۋروپا تورىندە وتكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قاتىسىپ قايتتى. كونفەرەنتسيادا بايانداما جاساعان «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ سوڭعى جىلدارداعى جۇمىسىمەن, عىلىمي جەتىستىكتەرىمەن ءبولىستى. مۇحتارتانۋشى عالىم ا.قالشابەكتىڭ «م.اۋەزوۆ جانە «شولپان» جۋرنالى», ابايتانۋشى ءا.يسابەكتىڭ «اۋەزوۆتىڭ ۇستازى – مۇرسەيىت بىكى ۇلى» تاقىرىبىندا جاساعان باياندامالارى شەتەل عالىمدارىنىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
مۇحتار اۋەزوۆ تۋرالى كونفەرەنتسيانىڭ نيدەرلاند جەرىندەگى لەيدەن قالاسىندا ءوتىپ جاتقانى كەزدەيسوق ەمەس. سەبەبى جازۋشىنىڭ اتاقتى «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنىڭ ەكىنشى تومىنداعى «اسۋدا» اتتى تاراۋىندا وسى لەيدەن قالاسى تۋرالى ايتىلادى.
قازاقستاننىڭ نيدەرلاند كورولدىگىندەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى اسقار جۇماعاليەۆ لەيدەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ نەمەرەسى زيفا-الۋا مۇراتقىزىنا, روبەرت ەرمەرسكە اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ قاراسوزدەرى مەن شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلعان كىتاپتارىن سىيعا تارتتى.
م.اۋەزوۆ كەزىندە «راحىمدى كۇننىڭ شۋاعىنا قىزىپ ءبىر از عانا ءبىلىمىمىزدى, از عانا قايراتىمىزدىڭ كىشكەنە قىزمەتىن ادامشىلىق جولىنا سالىپ, اقتىققا جۇمىلايىق», دەپ جار سالىپ ەدى. ءبىزدىڭ م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى الداعى ۋاقىتتا دا وتكەن تاريح مۇراسىن قاستەرلەي وتىرىپ, ونى كەلەشەك ۇرپاققا جەتكىزۋ جولىندا ءوز ىزدەنىستەرىن جالعاستىرا بەرمەك. قورىتا ايتقاندا, بابالار اماناتىنا ادالدىق تانىتاتىن ۋاقىت كەلدى!
داريا قوجامجاروۆا,
م.و.اۋەزوۆ ۋنيۆەرسيتەتى باسقارما توراعاسى-رەكتور, ۇعا اكادەميگى