توبىل قالاسىنداعى «التىن ءدان» مادەنيەت ۇيىندە ساتيريك جازۋشى, ەتنوگراف-عالىم سەيىت كەنجەاحمەتوۆ اتىنداعى ءداستۇرلى ء«مىردىڭ وعى» رەسپۋبليكالىق ءازىل-سىقاق تەاترلارىنىڭ بايقاۋ-فەستيۆالى ءوتتى.
ء«مىردىڭ وعى» العاش رەت 2019 جىلى ارقالىق قالاسىندا تۇساۋىن كەسكەن. بۇگىندە اۋقىمى كەڭەيىپ, فەستيۆالعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى دا ەداۋىر كوبەيگەن. توبىل تورىندە ەكى كۇنگە جالعاسقان ساتيرا فەستيۆالىندە اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, جامبىل, تۇركىستان, قوستاناي وبلىستارىنىڭ ءازىل سىقاق تەاترلارى ونەر كورسەتتى.
بايقاۋعا بەلگىلى ساتيريك, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى كوپەن امىربەك, قازاقستاننىڭ مادەنيەت قايراتكەرى اسىلبەك بورانباي, جازۋشى-ساتيريك, «ەكى ەزۋ» تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى نۇرلىبەك جۇباتقان سىندى مايتالمان ونەرپازدار قازىلىق ەتتى.
سىقاق تەاترى بايقاۋىنىڭ اشىلۋ راسىمىندە قۇتتىقتاۋ ءسوز العان وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ جىلما-جىل فەستيۆالدىڭ اۋقىمى كەڭەيىپ, فورماتى تۇرلەنىپ كەلە جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– سەيىت اعامىزدىڭ بىزگە قالدىرعان مۇراسى وتە كوپ. ونەر فەستيۆالىن قالامگەردىڭ ساتيرا جانرىندا قالدىرىپ كەتكەن مۇرالارىن دارىپتەۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىپ وتىرمىز. سوندىقتان ءۇش جىلدان بەرى قولىمىزدان كەلگەنشە وسىنداي فەستيۆال ۇيىمداستىرىپ جاتىرمىز. جىل وتكەن سايىن ونىڭ اۋقىمىن دا كەڭەيتە بەرمەكپىز. بۇگىنگى فەستيۆالگە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن ونەرپازدار كەلىپ جاتىر. ولار قازىرگى قوعامداعى كەلەڭسىز جاعدايلاردى كۇلكى ارقىلى ءاجۋالاپ, استارلى وي ايتىپ, جاقسى ونەر كورسەتەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ.
بايقاۋدىڭ العاشقى كۇنى تەاتر ۇجىمدارى سەيىت كەنجەاحمەت ۇلىنىڭ «مىڭ مۇڭ», ء«ار ءداۋىردىڭ اڭگىمەسى», «چەرنىشەۆسكي», «ايتىلمايتىن اڭگىمە», «دەگەن ەكەن», «توي», «ايسامەن اڭگىمە», «كەشىرىلمەيتىن كۇنا», «اكە تاربيەسى», «شىندىق قالاي شىقتى؟» سياقتى تۋىندىلارىن ساحناعا الىپ شىقتى.
بايقاۋ بارىسىندا ساتيرا ساردارى سەيىت كەنجەاحمەتوۆ تۋرالى جىلى ەستەلىكتەر اقتارىلىپ, شارانى ۇيىمداستىرعان وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ تاراپىنا دا العىس-ريزاشىلىق سوزدەر ايتىلدى.
– بۇگىنگى كەش وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. بايقاۋدى ۇيىمداستىرعان وبلىس اكىمدىگىنىڭ مادەنيەت باسقارماسىنا ادىلقازى-لاردىڭ, قاتىسۋشىلاردىڭ جانە ۇرپاقتارى اتىنان شىن ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. بۇل فەستيۆال جىل سايىن وتۋگە ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى سەيىت اعامىزدىڭ ءوزى كەزىندە قازاق ساتيراسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان كىسى. ول كىسى وسپانحان اۋباكىروۆ, بەرقايىر امانشين, شوتا سماحان ۇلى, ۇمبەتباي ۋايدين سياقتى حالقىمىزدىڭ ءازىل-سىقاق سويىلىن سوققان تانىمال تۇلعالارىمىزدىڭ بىرەگەيى. «تاماشا» ويىن-ساۋىق وتاۋىندا باسشىلىق قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە مەن بۇل كىسىمەن كوپ ارالاستىم. اعامىزدىڭ ادامگەرشىلىگى, ادامي قاسيەتى, بيىك پاراساتىن ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت كورسەتە بىلەتىن قاسيەتىنە ءتانتى بولعانمىن. سەيىت اعا «تاماشانىڭ» تۇراقتى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ەدى. تالاي شىعارماسىن ساحنالادىق. ونىڭ ولمەس مۇراسىن كەيىنگى بۋىن وكىلدەرى دە كەڭىنەن ناسيحاتتاي بەرەرىنە كامىل سەنەمىن, – دەدى «تتت» تەاترىنىڭ ديرەكتورى اسىلبەك بورانباي.
قازىلار القاسىنىڭ ورتاق ۇيعارىمىمەن ء«مىردىڭ وعى» رەسپۋبليكالىق ءازىل-سىقاق تەاترلارى باقاۋىنىڭ باس جۇلدەسىنە اقتوبە وبلىسىنان كەلگەن «تۇيرەۋىش» ءازىل-سىقاق تەاترى لايىق دەپ تانىلدى. ءبىرىنشى ورىندى تۇركىستان وبلىسىنىڭ كەلەس اۋدانىنان كەلگەن «كۇلكى تەراپياسى» تەاترى يەلەندى. جۇلدەلى ەكىنشى ورىندى جاڭاوزەن قالاسىنان كەلگەن «بوزجىرا» تەاترىنىڭ ۇجىمى ەنشىلەدى. ال اتىراۋ وبلىسىنان كەلگەن «ارا» ءازىل-سىقاق تەاترى ءۇشىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.
بيىل تۇڭعىش رەت تاعايىندالىپ وتىرعان عۇمار احمەتچين اتىنداعى ارنايى سىيلىققا جامبىل وبلىسى, تالاس اۋدانىنان كەلگەن حالىق تەاترىنىڭ ۇجىمى يە بولدى. سونداي-اق التىنسارين اۋدانىنىڭ ونەرپازى ءبىرجان جۇزبايعا «كورەرمەن كوزايىمى» ارنايى جۇلدەسى تابىس ەتىلدى. فەستيۆالعا ات سالىسقان ونەرپازداردىڭ ەشقايسىسى قۇر قول قايتقان جوق. قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنە وبلىس باسشىلىعىنىڭ اتىنان العىس حات, ەسكەرتكىش سىيلىق جانە 100 مىڭ تەڭگەدەن قارجىلاي كادە بەرىلدى.
قوستاناي وبلىسى