الماتىدا «تۇركى الەمىنىڭ اقپاراتتىق ىنتىماقتاستىعى» اتتى تۇركىتىلدەس جۋرناليستەردىڭ حالىقارالىق مەديا-فورۋمى ءوتتى. تۇركى الەمىنە ورتاق اقپاراتتىق كەڭىستىك قالىپتاستىرا وتىرىپ, تۋىسقان حالىقتاردىڭ مادەنيەتى مەن وركەنيەتىن ورىستەتۋگە باعىتتالعان باسقوسۋدا كاسىبي تۇرعىدا تاجىريبە الماسۋ, تۇركى حالىقتارىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى, سالت-ءداستۇرى, تاريحىن جانە تۇركى مەملەكەتتەرىندەگى تانىمال تۇلعالاردى باق ارقىلى ناسيحاتتاۋ, زاماناۋي مەديا مۇمكىندىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى قامتىلدى.
ايتۋلى مەديا-فورۋم العاش رەت 2018 جىلى ىستانبۇلدا وتكەن بولاتىن. اراعا ءۇش جىل سالىپ «تۇركىتىلدەس جۋرناليستەر قورىنىڭ» باستاماسىمەن الماتى تورىندە شىمىلدىعىن تۇرگەن ءىس-شاراعا وتاندىق اقپارات سالاسىنىڭ وكىلدەرىمەن قاتار, باۋىرلاس ەلدەردىڭ بىلىكتى ماماندارى قاتىستى. اتاپ ايتقاندا, تۇركيا جۋرناليستەر كونفەدەراتسياسىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى باس ۇيلەستىرۋشىسى مەۆلۋت يەني, انتاليا جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى يدريس تاش, يتالياداعى شەتەلدىك جۋرناليستەر قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ەسما چاكىر, لوندونداعى «Avrupa Media Group» اقپاراتتىق الاڭىنىڭ قوجايىنى ۆاتان ءوز, تاشكەنتتەگى «حالىق ءسوزى» گازەتىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى نۇرلان ۋسمانوۆ, بىشكەك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى التىن اسانوۆا, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى نۇرجان قۋانتاي ۇلى, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى اقپارات كوميتەتىنىڭ باسقارما باسشىسى اقمارال پازىلوۆا, سونداي-اق مەديا سالاسىنىڭ باسقا دا ۇزدىك ماماندارى ءبىر الاڭدا باس قوستى.
– تۇركى كەڭەسىنىڭ باستاماسىمەن ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني, ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا سالالاردا بەلسەندى ىنتىماقتاستىق جۇزەگە اسىرىلۋدا. «تۇركىتىلدەس جۋرناليستەر قورى» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشىسى ءنازيا جويامەرگەنقىزىنىڭ باۋىرلاس ەلدەردىڭ جۋرناليستەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, وسىنداي ءىس-شارا ۇيىمداستىرعانىن جوعارى باعالايمىز. مينيسترلىكتىڭ سوڭعى جىلدارى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەرمەن بىرلەسە اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىنىڭ ماڭىزى وتە زور. مەملەكەتارالىق باق سالاسىنداعى ءىس-قيمىل جوسپارلارى, مەموراندۋمدار, تاقىرىپتىق ستراتەگيالىق سەسسيالار اياسىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. 2021 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنە مۇشە بارلىق مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن تۇركى كەڭەسىنىڭ بەيرەسمي ءسامميتى ءوتىپ, ناتيجەسىندە قازاقستانداعى كونە تۇركىستان قالاسى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى بولىپ جاريالاندى. اتالعان بەيرەسمي سامميت اياسىندا «Turkistan» تەلەارناسى حابار تاراتۋىن باستادى. تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسىنان حابار تاراتىپ جاتقان «Turkistan» تەلەارناسىن الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنەن ونلاين تاماشالاۋعا بولادى. جالپى الداعى ۋاقىتتا وسىنداي باعىتتى كوزدەگەن باق تۇركى ەلدەرىندە اشىلىپ جاتسا, بارشامىز قولداۋىمىز قاجەت دەپ سانايمىن. تۇركى كەڭەسىنىڭ اياسىندا قازاقستاندىق «حابار» جانە «Qazaqstan» ۇلتتىق تەلەارنالارى TRT AVAZ-بەن تاريحي, بيوگرافيالىق اۋديوۆيزۋالدى تۋىندىلارمەن الماسۋدا جانە تەلەارنا ەفيرلەرىندە كورسەتىلىپ, كورەرمەن كوڭىلىنەن شىعىپ جاتىر. وسى دوستىق ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ءارى جالعاستىرىپ, ارىپتەستىك بايلانىستىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماڭىزدى, – دەپ اتاپ ءوتتى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى اقپارات كوميتەتىنىڭ باسقارما باسشىسى اقمارال پازىلوۆا.
فورۋم اياسىندا وربىگەن مەدياترەنينگتە الەمدىك مەدياكەڭىستىكتەگى ءباسپاسوزدىڭ ءرولى, سالالىق جۋرناليستيكانىڭ ارتىقشىلىقتارى تۋرالى ايتىلدى. جاڭا اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ كەڭگە قانات جايۋى كوپ جۇمىستاردى جەڭىلدەتكەنىمەن, ادامزات الدىنا اقپاراتتىق قاۋىپ, كومپيۋتەرلىك قىلمىس, قوعامدىق سانانى شاتاستىرۋ, كيبەرشابۋىل, جالعان مالىمەت بەرۋ سەكىلدى جاڭا كەدەرگىلەردى اكەلدى. عالامتور بەتىندەگى جىلت ەتپە اقپاراتتار جىلدام قولجەتىمدى بولعانىمەن, ءداستۇرلى باسىلىمدارداعىداي دايەكتى بولماۋى مۇمكىن. ال مازمۇن تەرەڭدىگى مەن وي ۇشقىرلىعى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. دەسە دە زامان كوشىنەن قالىپ قويۋعا تاعى بولمايدى. ويتكەنى بۇگىنگى تاڭدا موبيلدىلىك – ءجۋرناليستىڭ باستى قارۋى. ەڭ دۇرىسى – ەسكى مەن جاڭانى ۇشتاستىرىپ, تارازى باسىن تەڭ ۇستاۋ. وسىنداي پىكىرگە توقايلاسقان تاجىريبەلى ماماندار اقپاراتتىق مانيپۋلياتسيا كۇشەيگەن تۇستا الەمدىك جۋرناليستيكانىڭ ورتاق پروبلەمالارىمەن بىرلەسە كۇرەسۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
«بىرلەسكەن ءىس-شارا تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا سەرپىن بەرەدى دەپ سەنەمىن. ماڭىزدى جيىندار مەن باسقوسۋلارعا اقپارات ايدىنىندا جۇرگەن تىلشىلەر قاۋىمىن كوبىرەك شاقىرىپ, ءجيى كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرۋ ولاردىڭ تاجىريبە الماسۋىنا دا جول اشادى», دەدى انتاليا جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى يدريس تاش.
فورۋم قورىتىندىسىنا سايكەس, «تۇركىتىلدەس جۋرناليستەر قورى» باق وكىلدەرى اراسىندا ۇيىمداستىرعان «الەۋمەت – قوعام ايناسى-2022» شىعارماشىلىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى.
الماتى