ورتاق بولاشاق پەن ءبىر مۇددەلەر توعىسىنىڭ دانەكەرى
«ءبىلىم-عىلىم ۇيرەنبەككە تالاپ قىلۋشىلارعا اۋەلى بىلمەك كەرەك» دەپ ونەگە قالدىرعان ەكەن ۇلى اباي.
ءبىلىم ادامزات مادەنيەتىنىڭ ەڭ اۋقىمدى ۇعىمدارىنىڭ ءبىرى ەكەندىگىن ءبارىمىز مويىندايمىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىنەن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ ەۋروپالىق جوعارى ءبىلىم ايماعىنا ەنىپ, بولون پروتسەسىنە قوسىلدى. قازاقستاننىڭ جوعارى مەكتەبى ءبىلىمنىڭ الەمدىك بيىگىنە جەتۋگە تالپىناتىن ەلدەردىڭ الدىڭعى قاتارىنا ەنىپ وتىر. ويتكەنى, حالقىمىز قاشاندا وقۋ-بىلىمگە قۇشتار بولعان. ەلىمىزدىڭ ءبىلىمدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى دا وسى ءۇشىن ءتۇزىلگەن, الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە كىرىگۋ ۇدەرىسى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. قازىرگى زامانعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ەڭ ماڭىزدى سالاسى دا وسى بولىپ تۇر. ءبىلىمنىڭ وركەندەۋى – ەلدىڭ ءوركەندەۋىنىڭ العىشارتى بولا بەرمەك.
قازاقستان – ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ۇلكەن الەۋەتىنە يە ىنتىماقتاستىقتىڭ ءارتۇرلى وداقتار مەن ۇيىمدارعا مۇشە مەملەكەت. ءيا, وتانىمىز شەكارالاس جانە دۇنيەجۇزى مەملەكەتتەرىمەن بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە بەدەلى بيىك تۇر.
اسىرەسە, قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستار التىن ارقاۋىن ۇزگەن ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا ول قارىم-قاتىناستارىمىز تەرەڭدەپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا ۇلاسقالى وتىر.
ەل پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە بيىلعى جىلدىڭ 28 ءساۋىرىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق يدەياسىنان – ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىنا قاتىستى سويلەگەن سوزىندە بىلاي دەگەن بولاتىن: «جيىرما جىل بۇرىن, ممۋ قابىرعاسىندا مەن العاش رەت جاڭا ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى يدەيانى ۇسىندىم. ونىڭ تۇجىرىمداماسى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتارىنا بىردەي جاقىن جانە تۇسىنىكتى شىندىققا نەگىزدەلدى. ورتاق تاريح, ءوزارا ەكونوميكالىق تارتىمدىلىق, مادەنيەتتەردىڭ تىعىز ءوزارا بايلانىسى مەن ادامداردىڭ جاقىنداسۋعا ۇمتىلىسى ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزعا كوپقىرلى مەملەكەتارالىق بايلانىستاردىڭ جاڭا ۇلگىسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەن ەۋرازيالىق وداق تەك ەركىندىك, تەڭ قۇقىقتىلىق, ءوزارا تيىمدىلىك قاعيداتتارى مەن ءار قاتىسۋشى ەلدىڭ پراگماتيكالىق مۇمكىندىكتەرىن ەسەپكە العاندا عانا مۇمكىن دەگەن ۇستانىمدا بولىپ كەلدىم جانە سونىڭ بەرىك جاقتاۋشىسى بولىپ قالا بەرەمىن. بۇل باستاما قازىر ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا دەپ اتالىپ جۇرگەن جاڭا تاريحي ۇدەرىس ءۇشىن قادام باسار نۇكتەگە اينالدى».
سونداي-اق, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى «روسسيسكايا گازەتادا» جاريالانعان «عاسىرلارعا ۇلاسقان دوستىق» اتتى ماقالاسىندا: «...1998 جىلى قول قويىلىپ, ءححى عاسىرعا باعدارلانعان ماڭگىلىك دوستىق جانە وداقتاستىق تۋرالى تاريحي دەكلاراتسيا ءىس جۇزىندە جۇزەگە استى.
...عىلىمي ءبىلىم بەرۋ, سول سياقتى, گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدار اياسى كەڭەيۋدە», دەدى.
تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان كەيىن جالپى دۇنيەجۇزىلىك بەيبىتشىلىك-ساياسي ۇدەرىستەر شەڭبەرىندە قازاقستاننىڭ الدىندا ءوزىنىڭ تۇراقتى ءارى سەنىمدى ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىرۋ, تۇراقتى ساياسي جۇيەسىن كۇرۋ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ سياقتى جەكە مۇددەلەرىن جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى تۇردى. سونداي-اق, قوعامنىڭ جاڭارۋى مەن دەموكراتيالىق قايتا قۇرۋلاردى ءتيىمدى ەتۋ ماقساتىندا جۇرگىزگەن ساياسي-قۇكىقتىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىك, اسكەري-ساياسي جانە گۋمانيتارلىق سالالارداعى حالىقارالىق ءوزارا قارىم-قاتىناستارىنىڭ ايقىن كورىنىسى رەتىندە ەلوردادا – قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى قالىپتاستى.
بۇل ءبىلىم ورداسى 1998 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى پرەزيدەنتتەرى قول قويعان «ماڭگىلىك دوستىق پەن وداقتاستىق تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ» نەگىزىندە قۇرىلعانىن ايتا كەتەيىن. بۇل دەكلاراتسيادا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى جانە رەسەي فەدەراتسياسى ورتاق وقۋ ورىندارىن – قازاق-ورىس ۋنيۆەرسيتەتىن جانە ورىس-قازاق ۋنيۆەرسيتەتىن, سونىمەن قاتار, گيمنازيالارىن قۇرادى» دەپ ناقتى كورسەتىپ, ءارى ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ ورتاق مالىمدەمەسىندە «قازاقستان مەن رەسەي مەملەكەتتەرى ەكى ەل ازاماتتارىنىڭ, قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ اراسىنداعى بارلىق قارىم-قاتىناستاردى قولدايدى, مادەنيەت, ءبىلىم, عىلىم سالاسىندا بىرلەسە ەڭبەك اتقارۋعا, ورتاق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ كەڭەيۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى», دەگەن بايلام جاسالعان.
2001 جىلى رەسەيدىڭ ءبىلىم مينيسترلىگى مەن قازاقستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ اراسىندا قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىلىم قىزمەتى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ەلوردادا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەمدىك تالاپقا ساي, زاماناۋي وقۋ كەشەنى سالىندى. 2003 جىلى 10 ماۋسىمدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا عيماراتىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قاتىسىپ: «قاشىقتىقتان وقىتۋ – بۇل ستۋدەنتتەردىڭ بەلگىلى ءبىر ءبىلىم سالاسىنداعى اتاقتى مامانداردىڭ دارىستەرىن تىڭداۋى مەن سول ءبىلىمدى الۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ. قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازىرگى زامانعى گۋمانيتارلىق اكادەميامەن (ماسكەۋ ق., رەسەي) جانە كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىمەن بايلانىسى جاستاردىڭ ءبىلىم الۋىنا, ەلەكتروندى كىتاپحانالاردى پايدالانۋىنا شەكتەۋسىز مۇمكىندىك بەرەدى, ياعني اكادەميا ححI عاسىرعا ماماندار دايارلاۋدا. سونىمەن بىرگە, قاشىقتىقتان وقىتۋدى اۋىل جاستارىنا پايدالانۋدىڭ دا ماڭىزى وتە زور», دەپ جوعارى باعا بەردى. ۋنيۆەرسيتەت مامان دايارلاۋدا باي ءبىلىم, رۋحاني-تاربيەلىك, يننوۆاتسيالىق جانە وندىرىستىك الەۋەتىن ۇتىمدى پايدالانىپ, ولاردىڭ الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە كىرىگۋىنە, ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىم سالالارىنداعى زەرتتەۋلەردىڭ دامۋى مەن ونىڭ ناتيجەلەرى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامدىق ومىرىندە جۇزەگە اسىرىلۋىنا جاعداي جاساپ كەلەدى. قرۋ ساپا مەنەدجمەنتىنىڭ سىرتقى اۋديت پروتسەدۋراسىن تابىستى ءوتىپ, ناتيجەسىندە مس يسو 9001:2008 سمس تالاپتارىنا ساي سەرتيفيكاتقا يە بولدى, ال 2012 جىلى سمس-تىڭ رەسەرتيفيكاتسياسىنان ءوتتى. ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەردى باكالاۆريات بويىنشا 15 ماماندىققا, ماگيستراتۋرا بويىنشا 4 ماماندىققا دايارلايدى.
بۇگىندە قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى – اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ءبىلىم تەحنولوگيالارىن جانە ەلەكتروندى وقىتۋدى (ە-learning) جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان, زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى.
قازىرگى تاڭدا الەم بويىنشا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ ءرولى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. وسى ورايدا, الەمدىك تاجىريبەدە ورىن الىپ وتىرعان قاشىقتىقتان ءبىلىم بەرۋدىڭ ەلىمىزدە جۇزەگە اسۋىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان بىرەگەي وقۋ وردالارىنىڭ الدىڭعى قاتارلىسى ءارى ەڭ العاشقىسى – قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى بولىپ وتىر. قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى «ليتسەي-كوللەدج-جوو» جۇيەسى بويىنشا ۇزدىكسىز وقىتاتىن كاسىبي ءبىلىم سالاسىن جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان «قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى», «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار كوللەدجى» جانە «ا.ز.مولداحمەتوۆ اتىنداعى ليتسەي» سياقتى دەربەس زاڭدى تۇلعالاردان تۇراتىن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەن.
بۇگىنگى تاڭدا, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار قارىشتاپ دامىعان زاماندا ءبىلىم-عىلىمدى, تەك ءتورت قابىرعاعا شەكتەۋ دۇرىس بولمايدى. بۇرىننان قالىپتاسقان تۇسىنىك بويىنشا «جاقسى جوعارى وقۋ ورداسى» نەمەسە «ساپالى ءبىلىم» دەگەندەرىمىز تەك قانا اۋديتوريا, ۇستاز, لەكتور ۇعىمدارىمەن عانا بايلانىستىرىلۋى بۇگىنگى كۇنى جەتىستىك ەمەس.
اقش-تا 1 ميلليوننان استام ادام قاشىقتىقتان وقىتۋ ارقىلى ءبىلىم السا, فرانتسيانىڭ ۇلتتىق قاشىقتىقتان وقىتۋ ورتالىعى جىل سايىن الەمنىڭ 120 مەملەكەتىنەن 35 مىڭنان استام تالاپكەرلەردى قامتاماسىز ەتەدى. ال تۇركيادا الىس ايماقتاعى تۇرعىندارعا ماماندىق الۋعا كومەكتەسۋ ماقساتىندا 1974 جىلدان تەلە-راديو ارقىلى كۋرستار وتكىزەدى.
قاشىقتان وقىتۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن كلاسسيكالىق وقىتۋ تۇرىمەن سالىستىرعاندا ونىڭ ارتىقشىلىقتارى باسىمىراق ەكەنىنە كوز جەتكىزۋگە بولادى. وقىتۋ جۇيەسىنىڭ وقىتۋ ۋاقىتىنا, ورنىنا تاۋەلسىز بولۋىنىڭ يكەمدىلىگى, جەكە ادامنىڭ ۇزدىكسىز جانە ءۇزىلىسسىز ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىگى, وقۋ قۇرالدارىنا, اقپاراتتىق بىلىمگە قول جەتكىزۋ, ونى ءاردايىم ءارى جەدەل جاڭارتۋ جانە ەڭ باستىسى ۇلكەن-ۇلكەن اۋديتوريالار, جاتاقحانالار, جولاقىسى مەن سولارعا بايلانىستى تۋىندايتىن شىعىنداردى قىسقارتۋ, وقىتۋ جۇيەسىندە جاڭا, سونى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ, تالاپكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىعىنىڭ تەڭدىگى, ت.ب. بويىنشا قيىندىقتار قىسقارادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جانە پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ يكەمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق, ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرى مەن ساتىلارىنىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مامانداردى ءۇش دەڭگەيدە دايارلاۋ «باكالاۆر» – «ماگيستر» – «دوكتور» ءبىرتۇتاس كرەديتتىك وقىتۋ جۇيەسى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ءسوز باسىندا ايتقان بولون پروتسەسىنە قوسىلۋ ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاساۋعا اكەلدى.
قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن مۋلتيمەديالىق قۇرالدار نەگىزىندە جۇزەگە اسىپ وتىر. ءبىزدىڭ وقىتۋشىلار وقىتۋدىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق ءتۇرى رەتىندە كومپيۋتەرلىك كونفەرەنتسيالار, تەلەكونفەرەنتسيالار, اقپاراتتىق سەانستار, تەلەكونسۋلتاتسيالار, جوبالاۋ جۇمىستارى, ەسسە, پورتفوليو, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, ت.ب. قولدانادى. ال قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىندە اتقارىلىپ جاتقان تاربيە جۇمىستارى جاستاردىڭ قوعامدىق جۇمىستارعا ەتەنە ارالاسۋىنا, ولاردىڭ قازىرگى زامان تالابىنا ساي باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا, فيزيولوگيالىق جانە رۋحاني, ينتەللەكتۋالدى دامۋىنا قاجەتتى جاعداي جاساۋعا نەگىزدەلگەن. تاربيە جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدا نەگىزىنەن 5 باعىتقا باسىمدىق بەرىپ وتىرمىز. ول بىرىنشىدەن, ستۋدەنتتىك ورتادا مەملەكەتتىك ءتىلدى جانە ەتنوساياساتتى جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جانداندىرىپ, ءارتۇرلى ەتنوس اراسىندا ۇلتارالىق كەلىسىمگە, مادەنيەت پەن سالت-داستۇرگە قۇرمەتپەن قاراۋدى, ۇلتتار اراسىندا الاۋىزدىق بولدىرماۋدى قالىپتاستىرۋ; ەكىنشىدەن, ستۋدەنتتەردى ءدىني ساۋاتتىلىققا تاربيەلەۋ. ولاردىڭ ءارتۇرلى ءدىني اعىمدارعا كىرىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ. سونىمەن قاتار, ستۋدەنتتەردىڭ اراسىندا كەرەعار ساياسي يدەيالاردىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الىپ, ەلباسى جولداۋىنداعى قۋاتتى قازاقستان يدەياسىن ىسكە اسىرىپ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جۇيەلى جۇرگىزۋ; ۇشىنشىدەن, ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى, كاسىبي ءبىلىم الۋ مەن ەڭبەك سالاسىندا ءتيىمدى داعدىلار مەن نەگىزگى ۇستانىمداردى بەكىتۋ; تورتىنشىدەن, ستۋدەنتتەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, عىلىمي, شىعارماشىلىق جانە سپورت سالالارىنداعى جەتىستىكتەرىن قولداۋ, ونى ءارى قاراي دامىتۋ جانە سالاماتتى ءومىر سالتىن بەرىك ۇستاۋعا باۋلۋ; بەسىنشىدەن, جاستار اراسىندا قىلمىستى بولدىرماۋ جانە ولاردى قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا تاربيەلەۋ, ت.ب.
ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە ستۋدەنتتەر اراسىندا ءوزىن ءوزى باسقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىكتەر جاسالىپ وتىر. وقۋ ورنىندا «جاستار ءىسى كوميتەتى» قۇرىلىپ, ستۋدەنتتەرمەن بەلسەنە جۇمىس اتقارۋدا. وقۋ ورنىنان قالالىق جانە اۋداندىق جاستار ءماسليحاتتارىنا 3 ستۋدەنت دەپۋتاتتىقا ءوتىپ, ەلدىك ىسكە جۇمىس جاساۋدا. سول سەكىلدى «جاس وتان» جاستار قاناتى, «جاستار ءىسى كوميتەتى», «جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسى», وزگە دە ۇيىمدارمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا. تالانتتى ستۋدەنتتەر قالالىق جانە رەسپۋبليكالىق ءبىلىم سايىستارىنا, سپورتتىق ءىس-شارالارعا ءجيى قاتىسىپ تۇرادى. بيىل ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەر «ارمىسىڭ, ءاز ناۋرىز» قالالىق بايقاۋىندا استانا قالاسى بويىنشا II ورىندى يەلەندى.
ەل رۋحانياتىنا اسا قاجەت بولىپ وتىرعان «ابايتانۋ» عىلىمي-تانىمدىق ورتالىعىنىڭ ەلوردادا تۇڭعىش رەت ءبىزدىڭ وقۋ ورنىندا اشىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ىسكە كىرىسكەن بۇل ورتالىقتىڭ ۇلكەن مادەني وشاققا اينالدىرۋ كوزدەلگەن ەدى. قازىر ماقسات ورىندالدى دەۋگە بولادى. ورتالىق قازاق رۋحانياتىنىڭ ورتاق قازىناسىنا اينالدى. استانا قالاسى وقۋ وردالارى مەن قالا جۇرتشىلىعىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزعان كەز كەلگەن ءىس-شارا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ نازارىنان تىس قالعان ەمەس.
«ابايتانۋ» عىلىمي-تانىمدىق ورتالىعى ۇيىتقى بولا العان «ابايتانۋ كۋرسى», « ۇلىلار مەكەنىنە ساياحات», «اباي بيىگى – ۇلت بيىگى», «ءاندى سۇيسەڭ مەنشە ءسۇي» باعدارلامالارى استانا ءۇشىن دە, ەل رۋحانياتى ءۇشىن دە, اسا قاجەت باستاماعا اينالىپ وتىر. «اباي نۇرى» ونەرلى جاستار كلۋبى جۇمىسى دا ۇلت رۋحانياتىنا ارنالعان. وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ, بۇگىنگە دەيىن «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ «اباي نۇرى» ايدارىنا ورتالىقتىڭ نەگىزگى قورىنان 71 قۇندى ماقالالار دايىندالدى, قازاق راديوسىنان كۇن سايىن «اباي نۇرى» حابارى بەرىلىپ تۇرادى. اباي شىعارماشىلىعىنا بايلانىستى 63 عىلىمي-تانىمدىق سەمينار ساباقتارى مەن ابايتانۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ادەبي-عىلىمي كەزدەسۋلەر ءوتتى. 1942 جىلى م.اۋەزوۆ باستاپ كەتكەن ابايتانۋ كۋرسىن 70 جىلدان كەيىن قايتادان جاڭعىرتتىق. 27 وقىتۋشى ابايتانۋ كۋرسىن وتكىزىپ كەلەدى.
بيىل ەكىنشى جىل « ۇلىلار مەكەنىنە ساياحات» جۇزەگە استى. استانالىق جاس ابايتانۋشىلار, ونەرلى جاستار, اباي شىعارماشىلىعىنىڭ جۇلدەگەرلەرى, باق وكىلدەرى مەن قالامگەرلەردەن قۇرالعان 94 ادامدى سەمەي جەرىنە ۇلىلار مەكەنىنە تانىمدىق ساياحات جاساپ قايتتى. ەلورداداعى جالعىز ورتالىق سەمەيدەگى مەملەكەتتىك اباي مۇراجايىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس اتقارادى. الداعى ۋاقىتتا قازاق رۋحانياتىنىڭ ماڭگىلىك برەندىنە اينالعان اباي تۋرالى ابايتانۋ كۋرسىن وقىتىپ, ءپان مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ىسىنە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان قولداۋ بولىپ جاتسا قۇبا-قۇپ.
قازاقستاندا كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ شامامەن 57 پايىزى اقىلى نەگىزدە ءبىلىم الادى. بۇل رەتتە كاسىپتىك-تەحنيكالىق بىلىممەن قامتۋ بويىنشا تەڭگەرىمسىزدىك بايقالاتىن ءتارىزدى. سولتۇستىك, شىعىس جانە ورتالىق ايماقتار كوللەدجدەرىندە 4 مىڭ عانا ورىن بولسا, جامبىل, قىزىلوردا جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ كوللەدجدەرىندە 7 مىڭ ورىن جەتپەيتىدىگىن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا.ءسارىنجىپوۆ اتاپ ايتقان بولاتىن. بۇل دا ويلانۋعا تۇراتىن ماسەلە. جالپى, جەكەمەنشىك وقۋ ورىندارىنىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى تولەنەتىن اقىنىڭ تومەندىگى دەر ەدىم. ارينە, ءبىلىم ساپاسى بويىنشا حالىقتىڭ الدىنداعى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جوعارى بولۋمەن دە ولشەنۋى كەرەك ەكەنىن جوققا شىعارمايمىن.
قازاقتا «تۋىس اتادان, كورشى اللادان», دەگەن جاقسى ماقال بار. ءبىز قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ىزگى نيەتتى قارىم-قاتىناسىمىزدى قاشاندا باعالاپ كەلدىك جانە باعالاي بەرەمىز. قارىم-قاتىناسىمىز ءوزارا باي تاريحىمىزعا نەگىزدەلگەن جانە سان مارتە ۋاقىت سىنىنان وتكەن. سونىڭ ىشىندە, قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا بايلانىستى ەكى ەل دوستىعىنىڭ دانەكەرىنە اينالىپ وتىر دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. ءبىز ونى ءبىلىم بەرۋ ىسىمەن ۇشتاستىرىپ وتىرمىز.
مارات مولداحمەتوۆ,
قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ
كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, پروفەسسور.