بەلگرادتا دا باس جۇلدە بۇيىرمادى

ون التىننىڭ تەڭ جارتىسى – جاپونداردا

جاپون قىزدارىنىڭ اسقان شەبەرلىگى مەن جانكەشتىلىگىنە سۇيسىنبەۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر كە­رەمەتى, التىننان القا تاققان قىزداردىڭ بارلىعى دا جاس­تار بۋىنىنىڭ وكىلدەرى. ما­سەلەن, نوناكا وزاكي (62 كيلو) نەبارى 19 جاستا. ال ول كىم­دەردى ۇتتى دەيسىزدەر عوي؟ تۇ­ساۋ­­كەسەر كەزدەسۋىندە وزاكي ما­جار­ستاندىق اننا شەلدى قوس جا­ۋىرىنىمەن جەرگە قادا­دى. ەكىنشى كەزەڭدە ەۋروپا چەم­پيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, ۋكراينالىق يلونا پروكوپەۆنيۋكتى 10:0 ەسەبىمەن تازا جەڭدى. جارتىلاي فينالدا توكيو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, الەمنىڭ ەكى جانە ازيانىڭ ءتورت دۇركىن چەمپيو­نى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىم­پازى, قىرعىزستاندىق ايسۇلۋ تىنىبەكوۆادان التى ۇپاي ارتىق جينادى. فينالدا بىلتىرعى دۇنيەجۇزىلىك دودادا كۇمىس الىپ, پانامەريكا ويىندارى مەن بىرىنشىلىگىندە الدىنا جان سال­ماعان كايلا ميراكلگە سوقىر ۇپاي دا ۇستاتپادى.

تسۋگۋمي ساكۋراي (57 كيلو) 21 جاستا. يۋي سۋساكي (50 كيلو) مەن ميۆا موريكاۆا (65 كيلو) 23-تە. جاپونيا قۇراما كومانداسى ساپىنداعى ەڭ تاجىريبەلىسى – مايۋ مۋكايدا (55 كيلو). بيىل جازدا ول 25 جاسقا تولدى. بۇل سپورتشىلاردىڭ بارلىعىنىڭ دا مىقتىلىعى ەش كۇمان تۋعىزعان جوق. ءتىپتى فينالدىق سايىستاردا جاپوندىقتار ءوز قارسىلاستارىنا بىردە-ءبىر ۇپاي بەرمەدى.

قورجىنىندا 3 التىن, 2 كۇ­مىس جانە 2 قولاسى بار اقش قۇراماسى جالپى ەسەپتە ەكىنشى ورىندى يەلەندى. ارينە, بالۋان­دىق ونەردە باي ءداستۇرى بار ال­پاۋىتتىڭ بۇل تابىسىنا ەشكىم تاڭدانا قويمادى. ءۇشىنشى سا­تىعا مولدوۆا جايعاستى. الا­قانداي جەرى جانە 2,6 ميلليونداي عانا حالقى بار شاعىن ەل­دىڭ بۇرىمدىلارى ءبىر التىن مەن ءبىر قولانى ەنشىلەدى. ءتور­تىنشى ورىنداعى تۇركيانىڭ ءان­ۇرا­نى «شتارك ارەنادا» ءبىر مارتە شىرقالدى. سونداي-اق بيىلعى الەمدىك دودانىڭ جۇل­دەلەرى موڭعوليا (2 كۇمىس), ۋكراي­نا مەن قىتاي (1 كۇمىس, 2 قولا), قا­زاق­ستان, مىسىر, نور­ۆەگيا (1 كۇ­مىس), پولشا (3 قولا), كانادا (2 قولا), ءۇندىستان, گرەكيا, فران­تسيا, رۋمىنيا جانە ەس­تونيا قۇرامالارىنا (1 قولا) بۇيىردى. سەربيانىڭ استاناسىندا بارلىعى 17 مەملەكەتتىڭ ورەندەرى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى.

ءجاميلادان باسقالارىنان قايىر بولمادى

قازاقستان ۇلتتىق قۇراما­سىنىڭ باس باپكەرى بەلگرادتاعى بەلدەسۋلەرگە ەڭ ۇزدىك 10 شاكىر­تىن ۇكىلەپ قوستى. بىراق قارت قۇر­­لىققا تولىق قۇرامدا بار­عا­نىمىزدى قايتەيىك, سولار­دىڭ اراسىنان جالعىز سپورت­شىمىزدىڭ عانا جۇلدە الۋعا قارىم-قابىلەتى جەتتى. بۇل جولى دا ءجاميلا باقبەرگەنوۆا ءوز جانكۇيەرلەرىن قۋانتتى. الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدانىنىڭ تۋماسى بىلتىر وسلودا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا جالعىز ءوزى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن ەدى. بيىل سول كۇمىستى التىنعا الماس­تىرۋدى كوزدەگەن باقبەرگەنوۆا جارىستى وتە جاقسى باستادى. 72 كيلو سالماقتا الەمدىك رەيتينگتە كوش باستاپ تۇرعاندىقتان اقتىق سايىسقا جولداما الۋ ءۇشىن وعان ەكى كەزدەسۋ وتكىزۋ جەتكىلىكتى بولدى. العاشىندا وزبەكستاندىق سۆەتلانا وقنازاروۆانى, ىلە-شالا رۋمىنيالىق الەكساندرا انگەلدى ايقىن باسىمدىقپەن ۇتقان ءجاميلانىڭ جولى فينالدا اميت ەلومەن قيىستى. 19 جاستاعى امەريكالىقتىڭ پا­­­لەندەي اتاعى جوق بولسا دا, اتال­عان جارىسقا ونىڭ كەرەمەت دايارلىقپەن كەلگەنى بىردەن بايقالدى. باستاپقىدا اميت ۋكراي­نالىق اناستاسيا الپەەۆا مەن تۇركيالىق بۋسە توسۋندى قارسىلاس قۇرلى كورمەدى. جار­تىلاي فينالدا بىلتىرعى الەم چەمپيونى, جاپونيالىق ماساكو ءفۋرۋيتيدىڭ ۋىسىنان جە­ڭىستى ج ۇلىپ اكەتتى.

اقتىق باسەكە باستالعان بەت­تە باقبەرگەنوۆا ورەسكەل قاتە­لىككە بوي الدىردى. ول ەش دايىن­دىقسىز اياققا ۇمتىلعان ەدى, قار­سىلاسى ۇستىنەن باسىپ قالدى. ەبىن تاۋىپ ارتىنا شىققان اميت ءجاميلانىڭ ەكى اياعىنان مىقتاپ «بايلادى» دا, بوز كىلەمنىڭ ۇستىندە شىر اينالدىردى. قازاق قىزى بۇل قۇرساۋدان شىعا المادى. ءدال سول ءادىستى ءتورت مارتە دامىلسىز قايتالاعان ەلو 1 مينۋت 13 سەكۋند ارالىعىندا ايقىن جەڭىسكە قول جەتكىزدى. مىنە, وسى ءبىر عانا قاتەلىك باقبەرگەنوۆانى باس جۇلدەدەن ايىردى.

جالپى, جاميلاعا ەش وكپە ايتا المايمىز. 26 جاستاعى سپورت­شى بىرەر جىلدان بەرى حا­لىق­ارالىق ارەنادا ەل نامىسىن ابىرويمەن قورعاپ ءجۇر. بۇعان دەيىن ول ەكى دۇركىن ازيا چەمپيونى اتانىپ, سول جارىستا ءبىر كۇمىس پەن ءبىر قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى. بيىل تۇركيانىڭ كونيا قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان يسلام ىنتىماقتاستىعى ويىندارىندا ەكىنشى ورىندى يەلەندى. مىنە, ەندى قاتارىنان ەكىنشى مارتە الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانىپ وتىر. جاراي­سىڭ, ءجاميلا! وكىنىشكە قاراي, وزگە بۇرىمدىلارىمىزدىڭ بويىنان جەڭىس تۇعىرىنا كو­تەرىلە الاتىنداي قارىم-قابى­لەتتى بايقاي المادىق.

ءسويتىپ, ايەلدەر كۇرەسىنەن قازاقستان قۇراماسىنىڭ الەم چەمپيوناتتارىندا جەڭىپ العان مەدالدار سانى 13-كە جەتتى. ول جۇلدەلەردىڭ يەلەرى مىنالار: ەلەنا شالىگينا (2007, 2010 جىلدارى), جۇلدىز ەشىموۆا (2008), گيۋزەل مانيۋروۆا (2012), ءجاميلا باقبەرگەنوۆا (2021, 2022) – كۇمىس جانە ولگا سميرنوۆا, ولگا جانىبەكوۆا (2007), ەلەنا شالىگينا (2009), جۇلدىز ەشىموۆا (2011 جىل), ەكاتەرينا لاريونوۆا (2013), ايىم ءابدىلدينا (2016), ۆالەن­تينا يسلاموۆا (2019) – قولا.

ازاماتقا قولا مەدال بۇيىردى

بۇرىمدىلاردىڭ باسەكەسى اياقتالعان سوڭ ەركىن كۇرەس شە­بەرلەرى ءتۇرلى-ءتۇستى مەدالداردى ساراپقا سالدى. سەربياعا ساپار شەككەن قازاقستان قۇراماسى ساپىندا تالاي دۇرمەكتى كورگەن ساقا سپورتشىلار از بولعان جوق. سولاردىڭ اراسىنان بۇعان دەيىنگى الەم چەمپيوناتتارىندا جۇلدە العان جالعىز عانا بالۋان بار ەدى. ول – نۇرقوجا قايپانوۆ. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن قانداسىمىز استاناداعى دودادا قولا مەدال يەلەندى. بىراق بۇل جولى قايپانوۆ ءوز دەڭگەيىندە كۇرەسە المادى. تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىندە ول الەم كۋبوگى, ازيا ويىندارى مەن قۇرلىق چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى, جاپونيالىق دايچي تاكاتانيدى 6:0 ەسەبىمەن ۇتىپ جاتقان ەدى. بىراق شەشۋشى ساتتە بوساڭسىدى. بۇل جايعدايدى ۇتىمدى پايدالانعان قارسىلاسى تارازى باسىن تەڭەستىردى. ناتي­جەسىندە, بۇل تارتىس 6:6 ەسە­­بى­مەن اياقتالدى. قوسىمشا كومپونەنتتەر بويىنشا جەڭىس جاپوننىڭ ۋىسىندا كەتتى. ال قايپانوۆ كورەرمەندەردىڭ قاتا­رىنا قوسىلدى. سول سەكىلدى را­حات قالجان (57 كيلو), بولات ساقاەۆ (79 كيلو) جانە ادىلەت داۋلىنباەۆ (92 كيلو) باستاپقى كەزەڭدەردە سۇرىنسە, تالعات سىر­باز (70 كيلو) جۇبانىش بەل­دەسۋىندە جەڭىلىس تاپتى.

بەلگرادتىڭ بوز كىلەمىندە تەك ازامات داۋلەتبەكوۆ تابىستى ونەر كورسەتتى. 78 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان سەمەي ءوڭىرىنىڭ تۋماسى العاشقى اي­نالىمداردا پانامەريكا ويىن­دارىنىڭ جەڭىمپازى, ءۇش دۇركىن قۇرلىق چەمپيونى, كۋبالىق يۋريسكي توررەبلانكا كەرالتا مەن يسپانيا نامىسىن قورعاعان وسەتين سپورتشىسى, الەم چەم­پيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى تايمۋراز فريەۆتى جولىنان ىعىس­تىردى. شيرەك فينالدا ازا­مات مايلز نازەم امينمەن ايقاستى. 25 جاستاعى اقش-تىڭ اتاقتى بالۋانى بۇل كۇندەرى سان-مارينونىڭ اتىنان سىنعا ءتۇسىپ ءجۇر. ول – توكيو وليمپياداسى مەن ەۋروپا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەۋروپا چەمپيونى جانە سول جارىستىڭ ەكى دۇركىن جۇلدەگەرى. مىنە, وسى ازۋلى بالۋاندى قازاقتىڭ قايسار ۇلى 9:1 ەسەبىمەن ويسىراتا ۇتتى.

جارتىلاي فينالدا ازامات­تىڭ جولى امەريكانىڭ تاعى ءبىر ءاپايتوسى, وليمپيادا جانە الەم چەمپيونى, پانامەريكا بىرىنشىلىگىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىم­پازى دەۆيد تەيلورمەن قيىستى. بۇل بەلدەسۋدە اقش بالۋانى ايقىن جەڭىسكە قول جەتكىزدى. ەسەسىنە ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا قانداسىمىز پۋەرتو-ريكو وكىلى يتان راموستى ءارى دە, بەرى دە لاقتىرىپ, تاس-تال­قانىن شى­­عاردى. ەسەپ – 10:0. ازا­مات داۋ­لەتبەكوۆ – الەم چەم­پيو­ناتى­نىڭ قولا جۇلدەگەرى!

ءسويتىپ, قازاقستاننىڭ ەر­كىن كۇرەس شەبەرلەرى الەم چەمپيو­ناتىنداعى 16-جۇلدەسىنە قول جەت­­كىزدى. بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ جىگىت­تەر 5 كۇمىس پەن 10 قولا مەدال ول­­جالاعان ەدى. بۇل جۇلدە­لەر مى­نا بالۋاندارعا بۇيىر­عان-تىن: كۇمىس – ەلمادي جابى­رايى­لوۆ (1995), نۇرلان بەكجانوۆ (2016), نۇريسلام ساناەۆ (2018), داۋلەت نيازبەكوۆ پەن نۇرقوجا قايپانوۆ (2019). قولا – ماۋلەن مامىروۆ (1997), گەننادي لاليەۆ (2003), ماگومەد كرۋگليەۆ (2005), لەونيد سپيريدونوۆ (2009), ابىلحاكىم شاپيەۆ (2010), داۋلەت نيازبەكوۆ پەن داۋ­رەن جۇماعازيەۆ (2011), اق­جۇ­رەك تاڭاتاروۆ (2017) جانە نۇر­يسلام ساناەۆ پەن دانيار قايسانوۆ (2019). مىنە, ەندى سول ساڭلاقتاردىڭ ساناتىنا ازامات داۋلەتبەكوۆ قوسىلدى. ءدال سونداي مۇمكىندىك ولەگ بولتيندە دە بولعان ەدى. بىراق ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا ول گرۋزيانىڭ الى­بى گەنو پەترياشۆيليگە ەسە جىبەردى.

كەشە تۇندە اتالعان جارىستىڭ سوڭعى جۇلدەلەرى ساراپقا سالىندى. 65 كيلو سالماقتاعى ءادىل وسپانوۆ باستاپقىدا مولدو­ۆا­لىق ۆيتالي بينيچي مەن قىر­عىزستاندىق ويبەك وسمونوۆتى ۇتىپ, شيرەك فينالدا راحمان اموۋزاتحاليليدەن ايلاسىن اسىرا المادى. قارسىلاسى فينالعا شىققانىنىڭ ارقاسىندا ءادىل جۇبانىش باسەكەدە باق سىنادى. ال سول بەلدەسۋدىڭ قالاي اياق­تالعانى جانە ەركىن كۇرەس شە­بەرلەرىنىڭ ناتيجەلەرى جايىن­دا گازەتىمىزدىڭ كەلەسى سانىندا باياندايتىن بولامىز.

ايەلدەر كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى

 50 كيلو: 1. يۋي سۋساكي (جاپونيا), 2. دولگوردجاۆىن

                   وتگونجارگال (موڭعوليا), 3. سارا حيلدەبرانت (اقش)

                   پەن اننا لۋكاسياك (پولشا).

53 كيلو:   1. دومينيك پەرريش (اقش), 2. حۋلان باتحۋياگ

                   (موڭعوليا), 3. ۆينەش پحوگات ء(ۇندىستان) پەن ماريا

                   پرەۆولاراكي (گرەكيا).

55 كيلو:   1. مايۋ مۋكايدا (جاپونيا), 2. الەكساندرا حومەنەتس

                   (ۋكراينا), 3. سي مەنگيۋ (قىتاي) مەن كارلا گودينەز                         (كانادا).

57 كيلو:   1. تسۋگۋمي ساكۋراي (جاپونيا), 2. حەلەن ماروۋليس                             (اقش), 3. الينا اكوبيا (ۋكراينا) مەن انجەلينا                                لىساك (پولشا).

59 كيلو:   1. اناستاسيا نيكيتا (مولدوۆا), 2. گرەيس بۋللەن

                   (نورۆەگيا), 3. ساكۋرا ماتوكي (جاپونيا) مەن يوۆيتا                     ماريا ۆجەسەن (پولشا).

62 كيلو:   1. نوناكا وزاكي (جاپونيا), 2. كارلا ميراكل (اقش),                      3. يلونا پروكوپەۆنيۋك (ۋكراينا) پەن ليۋ سياويۋان (قىتاي).

65 كيلو:   1. ميۆا موريكاۆا (جاپونيا), 2. لۋن تسزيا (قىتاي),

مەللوري ۆەلتە (اقش) پەن كۋمبا لارروك (فرانتسيا). 68 كيلو: 1. تاميرا مەنسەن (اقش), 2. اممي يشي (جاپونيا),                          3. يرينا رىنگال (مولدوۆا) مەن ليندا مورايس (كانادا).

72 كيلو:   1. اميت ەلو (اقش), 2. ءجاميلا باقبەرگەنوۆا                                     (قازاقستان), 3. ماساكو فۋرۋيتي (جاپونيا) مەن                                الەكساندرا انگەل (رۋمىنيا).

76 كيلو:   1. ياسەمين ادار (تۇركيا), 2. سامار امەر (مىسىر),

يۋگا كاگامي (جاپونيا) مەن ەپپ مياە (ەستونيا).