تجم جەدەل شتابى 10 قىركۇيەكتە اۋليەكول اۋدانىنداعى ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ جۇمىستارىنىڭ تۇبەگەيلى اياقتالعانىن مالىمدەدى. جەدەل شتاب قىركۇيەكتىڭ جەتىنشى كۇنى ءورتتىڭ وقشاۋلانعانىن جاريالاعان بولاتىن. ءورت شارپىعان اۋماقتا 73 ادامى, 21 تەحنيكاسى بار باسامان مەن سەميوزەر ورمان شارۋاشىلىقتارىنىڭ كۇش-قۇرالى عانا قالدى. جەدەل شتاب ءوز جۇمىسىن اياقتادى. ەندى ميداي دالادا مۇلگىگەن ورماننىڭ جارتىسىنا جۋىعىن جويىپ, ارتىندا جۇزدەن اسا ءۇيدىڭ ءۇيىندىسىن عانا قالدىرعان الاپات ورتتەن كەلگەن وراسان شىعىندى ەسەپتەپ, زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر.
2 ايدا 91 تۇرعىن ءۇي سالىنادى
مەملەكەت باسشىسى قابىلداعان جەدەل شەشىمدەردىڭ ناتيجەسىندە اۋليەكولدەگى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 2,3 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, 9 مەردىگەر كومپانيا ءورت سالدارىنان باسپاناسىز قالعاندارعا تۇرعىن ءۇي سالۋ جۇمىسىن باستاپ كەتتى. قازىر قۇرىلىس باسىندا كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى مونتاجداۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. قۇرىلىسشىلار بۇگىنگە دەيىن وتىز ءۇيدىڭ ىرگەتاسىن قۇيىپ ۇلگەرگەن. وبلىستىق قۇرىلىس جانە ساۋلەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك تاڭجارىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ساتىپ الۋ, جەتكىزۋ جۇمىستارى دا ءجۇرىپ جاتىر. جوسپار بويىنشا بارلىق كوممۋنيكاتسيالارمەن قامتىلعان, زاماناۋي ۇيلەر ەكى-ەكى جارىم ايدىڭ ىشىندە سالىنىپ بىتۋگە ءتيىس. اۋليەكولدىڭ شىعىسىنداعى بوس جەرگە تۇرعىن ءۇي سالۋ باس جوسپار بويىنشا 2017 جىلى بەكىگەن.
الايدا ءورت سالدارىنان باسپاناسىز قالعان 15-20 شاقتى تۇرعىن شۇعىل سالىنىپ جاتقان بۇل ۇيلەرگە كوشكىسى كەلمەيتىنىن ايتادى. ولار جاڭا باسپانانىڭ بۇعان دەيىن وزدەرى تۇرىپ كەلگەن امانقاراعايدان تۇرعىزىلعانىن قالايدى.
– بۇل جەردىڭ توپىراعى باۋ-باقشا ەگۋگە جارامسىز. ءسال قازساڭ استىنان سۋ شىعىپ كەتەدى. ەرتەڭ ىلعال تارتىپ, ءۇي ءىشىن كوك باسۋى مۇمكىن. بۇدان ادام ءتۇرلى اۋرۋعا شالدىعادى. قىستا جولدى قار باسىپ قالادى, قاتىناسقا دا قيىن. مۇنىڭ سىرتىندا, ءبىز بۇل جەرگە كوشىپ كەلسەك, بۇرىنعىداي مال ۇستاپ, قۇس وسىرە المايمىز, – دەيدى ورتتەن زارداپ شەككەن امانقاراعاي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ۆلاديمير گەيزەر.
باس جوسپار بويىنشا بارلىق قاجەتتى ساراپتامالاردان وتكەن اۋماقتىڭ تۇرعىن ءۇي سالۋعا جارامدى ەكەنىن العا تارتقان اۋدان اكىمدىگىنىڭ ماماندارى ازاماتتاردىڭ الاڭداۋىنا نەگىز جوق دەپ وتىر. ال جاڭا اۋدانداعى ۇيگە قونىستانۋدان ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتقاندارعا وتەماقى بەرىلەدى.
– مۇندا كوشىپ كەلۋدەن باس تارتقانداردىڭ ءۇيىن باعالايدى. سوسىن باعاسىنا سايكەس وتەماقى بەرەدى. مىسالى, ءۇي 10 ملن تەڭگەگە باعالانسا, ورتەنگەن ءۇيدىڭ يەسىنىڭ سول اقشانى الىپ, ءوزى قالاعان جەردەن باسپانا ساتىپ الۋىنا بولادى. ءۇيسىز قالعان 91 وتباسىنىڭ 70 پايىزدان استامى وسىندا كەلىپ, قۇرىلىس بارىسىن كورىپ كەتتى. ولاردىڭ كوبى بۇرىن ەسكى ۇيلەردە تۇرعان. ماسەلەن, بۇرىن 40-60 شارشى مەترلىك شاعىن ۇيلەردە تۇرىپ كەلگەن تۇرعىندار مۇندا كوشكەن سوڭ, دايىن جيھازبەن جابدىقتالعان, گاز بەن سۋى وتكىزىلگەن 100 شارشى مەتردەن اساتىن كەڭ ۇيگە كىرەدى, – دەيدى اۋليەكول اۋداندىق قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى ادىلبەك نۇرحانوۆ.
قالاي دەسەك تە باسپاناسىز قالعانداردىڭ دەنى جەدەل قولعا الىنىپ جاتقان قۇرىلىستىڭ تەزىرەك اياقتالۋىن تاعاتسىزدانا كۇتىپ وتىر. ماسەلەن, الاپات ءورت كەزىندە باسپاناسىمەن بىرگە بار جيعان-تەرگەنىنەن ايىرىلعان امانقاراعاي تۇرعىنى ەلەنا كيسلەنكو قوس ۇلىمەن قوسا, قايتىس بولعان تۋىسىنىڭ ەكى پەرزەنتىن قاناتىنىڭ استىنا الىپ, اسىراپ وتىرعانىن ايتادى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۋادە ەتكەن جاڭا باسپانالاردى سالۋ جۇمىستارى ءاپ-ساتتە قولعا الىنادى دەپ ويلاماعان ەدىم. قازىر قاۋىرت ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىس جۇمىستارىنا قاراپ تۇرىپ, كوڭىل توعايادى. قيىن-قىستاۋ ساتتە قامقورلىعىن اياماعان ەلگە شەكسىز العىسىمدى بىلدىرەمىن. بارلىق جاعىنان كومەكتەسىپ جاتىر. وقيتىن ەكى بالاعا مەكتەپكە قاجەتتىڭ ءبارىن الىپ بەردى. ساباقتارىنا بارىپ ءجۇر. قۇرىلىس ۋاقىتىندا اياقتالىپ, ءوزىمىزدىڭ باسپانامىز بولعانىن اسىعا كۇتەمىن, – دەيدى تۇرعىن.
جاڭا اۋداننىڭ اۋماعى – 12 گەكتار. وسى جەرگە ارقايسىسىنىڭ كولەمى 100 شارشى مەتر بولاتىن, ءتورت بولمەلى 91 ءۇي سالىنادى. گاز, جارىق پەن سۋ تارتىلىپ, اسفالت توسەلەدى. قۇرىلىستى قاراشا ايىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ءورت كەزىندە جوعالعان ءبىر ادام ىزدەستىرىلۋدە
وبلىستاعى ارنايى پروكۋرورلار اۋليەكول اۋدانىنداعى ورتكە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 341-ءشى – ورمانداردى جويۋ نەمەسە زيان كەلتىرۋ بابى مەن 202-ءشى – بوتەننىڭ مۇلكىن قاساقانا جويۋ نەمەسە ءبۇلدىرۋ باپتارى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ شارالارىن جۇرگىزىپ جاتىر. مۇنىڭ سىرتىندا, سالاارالىق جەدەل توپ قۇرىلىپتى.
پوليتسيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دۇيسەنباي بايبوسىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر ءورتتىڭ شىعۋىنا تۇرتكى بولۋى مۇمكىن بىرنەشە سەبەپتەر تەكسەرىلىپ جاتىر.
– تەرگەۋ شارالارى قۇپيا تۇردە جۇرەدى. سوندىقتان قازىرشە, بۇل جونىندە ەشقانداي اقپارات بەرە المايمىز. امانقاراعايداعى 87 جاستاعى زەينەتكەردىڭ ولىمىنە قاتىستى قىزمەتتىك تەكسەرىس باستالدى. مۇنىڭ ناتيجەسىن كەيىنىرەك قوسىمشا حابارلايتىن بولامىز, – دەدى پوليتسيا پولكوۆنيگى.
ءورت كەزىندە 8 ادام جوعالىپ كەتكەن. بۇگىنگە دەيىن سونىڭ جەتەۋى امان-ەسەن تابىلىپ, قازىر پوليتسيا ءىز-ءتۇزسىز كەتكەن امانقاراعاي اۋىلىنىڭ 56 جاستاعى تۇرعىنىن ىزدەستىرىپ جاتىر.
مال شىعىنى مول
وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اۋليەكول اۋدانىنداعى امانقاراعاي, وزەرنوە, لەسنوە ەلدى مەكەندەرى مەن قاراسۋ اۋدانىنا قاراستى ليۋبلينكا اۋىلىندا بولعان ورتتەن ولگەن مال مەن قۇستىڭ ەسەبىن شىعارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. بۇعان ەكى اۋداندى قوسقاندا 23 تەحنيكا جانە 37 ۆەتەرينار-مامان تارتىلعان.
وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى احات شەكتىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋليەكول اۋدانىندا ورتەنگەن اۋماقتان 30 باس ءىرى قارا, 2 ۇساق مال, 105 شوشقا, 100 تاۋىق, 30 قاز تابىلعان. قاراسۋ اۋدانىنداعى ءورت سالدارىنان 8 باس ءىرى قارا, 117 شوشقا, 582 ءۇي قۇسى ولگەن.
– ۆەتەرينارلىق ستانسالاردىڭ ماماندارى ءورت كەزىندە ولگەن جانۋارلاردىڭ ولەكسەسىن تۇگەلدەي جيناپ, ارنايى ينسينەراتورلاردىڭ كومەگىمەن جويدى. تابيعي اپات كەزىندە ورتەنىپ كەتكەن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ شىعىنى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ ەسەبىنەن وتەلەدى. ورتتەن زيان شەككەن تۇرعىندار وزدەرىنە كەلگەن شىعىننىڭ وتەماقىسىن الۋ ءۇشىن ولگەن مالىنىڭ ەسەبىن كورسەتىپ, وعان جەكە باسىن كۋالاندىراتىن تولقۇجاتىنىڭ كوشىرمەسىن قوسىپ, ءوتىنىش جازىپ وتكىزۋى كەرەك. مۇنداي وتىنىشتەردى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تىركەۋگە الىپ, سول كۇننەن باستاپ شىعىندى باعالاۋ جۇمىستارىنا كىرىسەتىن بولادى. وتەماقى كولەمى ورتتەن جاپا شەگۋشى جوعالتقان م ۇلىك پەن مالدىڭ جەرگىلىكتى وڭىردەگى نارىقتىق باعاسىنا سايكەس انىقتالادى, – دەدى باسقارما باسشىسى.
قوستاناي وبلىسى