بىلتىر اسا جەڭىل سالماق دارەجەسىندە ونەر كورسەتكەن بەلدى بالۋان, ريو وليمپياداسى مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى وتگونتسەتسەگ گالبادراح ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەننەن كەيىن «ەندى جۋىق ارادا وعان لايىقتى ءىزباسار تابىلا قويار ما ەكەن؟» دەپ قوبالجىعانىمىز راس. ءيا, موڭعوليادان قونىس اۋدارىپ كەلگەن قارشىعاداي قىز بىرنەشە جىل بويى قازاقستاننىڭ ايەلدەر دزيۋدوسىن جالعىز ءوزى ورگە سۇيرەگەنىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. بىراق قوبالجۋىمىز بەكەر ەكەن. سوڭعى كەزدەرى ءدال سول 48 كيلو سالماقتا ءابيبا ابۋجاقىنوۆا ورەلى ونەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ ءجۇر. ول جۋىردا نۇر-سۇلتاندا وتكەن قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىندا كۇمىس مەدال يەلەندى. اتالعان جارىس اياقتالعاننان سوڭ ونىمەن از-كەم اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ءابيبا, اۋەلى ءوزىڭدى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ قالىڭ وقىرماندارىمەن جاقىنىراق تانىستىرا كەتسەڭ.
– مەن 1997 جىلى وزبەكستاننىڭ تاشكەنت وبلىسىنا قاراستى شىرشىق قالاسىندا دۇنيەگە كەلدىم. بالاۋسا شاعىمدا انام كوركەم گيمناستيكاعا بەردى. ءبىر جىلداي جاتتىققان سوڭ ءوزىمنىڭ قالاۋىم بويىنشا دزيۋدوعا اۋىستىم. ءاۋ باستا اكە-شەشەم بۇل تاڭداۋىمدى قۇپتامادى. «قىز بالاعا الىسىپ-ج ۇلىسۋ جاراسپايدى. ءبىر جەرىڭدى زاقىمداپ الاسىڭ», دەپ قارسىلىق ءبىلدىردى. بىراق مەن العان بەتىمنەن قايتپاي, جاتتىعۋىمدى جالعاستىرا بەردىم. وسى ونەردىڭ قىر-سىرىن وزبەكستاندا تۇراتىن قازاق باپكەرى باقىتجان جۇمانوۆتان ۇيرەندىم. ۋاقىت وزا ءتۇرلى جارىسقا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىنداردى يەلەنە باستادىم. سول كەزدە عانا اتا-انامنىڭ كوڭىلدەرى ءجىبىپ, ماعان اق باتالارىن بەردى.
– قازاقستانعا قاي كەزدە قونىس اۋداردىڭدار؟
– 2014 جىلى شەكارا اسىپ, شىمكەنت قالاسىنا قونىستاندىق. اكە-شەشەم سول جاقتا قالدى, مەن الماتىعا اتباسىن بۇرىپ, رەسپۋبليكالىق سپورت كوللەدجىنە وقۋعا ءتۇستىم. ول جەردە كەزىندە ازيا ويىندارى مەن قۇرلىق چەمپيوناتىندا جۇلدەگەر اتانعان تانىمال دزيۋدوشى, بىلىكتى باپكەر نۇربول سۇلەيمەنوۆتەن ءتالىم-تاربيە الدىم. قازىرگى كەزدە اتىراۋ قالاسىندا مەيىرجان ەسماعامبەتوۆتىڭ قول استىندا جاتتىعامىن.
– العاش رەت سەن 2017 جىلى حورۆاتيانىڭ استاناسى – زاگرەبتە وتكەن جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىندە جارق ەتىپ كوزگە ءتۇسىپ, كۇمىس مەدال يەلەندىڭ. سول جارىس جايىندا اڭگىمەلەپ بەرسەڭ.
– زاگرەبتە بەس كەزدەسۋ وتكىزىپ, حورۆاتيا, رەسەي, بەلگيا جانە برازيليانىڭ بالۋاندارىن جەڭدىم. فينالدا ءوزىمنىڭ جىبەرگەن ورەسكەل قاتەلىگىمنىڭ سالدارىنان جاپون قىزىنا ەسە جىبەردىم. سول جارىستا مەن تىك تۇرىپ كۇرەسۋ بارىسىندا قارسىلاستارىما «اۋىرتۋ» ءادىسىن ءساتتى قولدانىپ, كوپشىلىكتىڭ نازارىن وزىمە اۋداردىم. ونداي ءتاسىلدى ەكىنىڭ ءبىرى جاساي بەرمەيتىن. الايدا جاپونيالىق سپورتشىنىڭ بويى تىم الاسا بولعاندىقتان, وعان قارسى بۇل ءادىسىم وتپەدى. وسىلايشا, كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتۋىما تۋرا كەلدى. كەيىننەن بۇل ءادىستى اسا قاۋىپتى دەپ ساناپ, دزيۋدو كۇرەسىنەن الىپ تاستادى.
– بىلتىر بىشكەكتە وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستاننىڭ بالۋاندارى بار-جوعى ءۇش جۇلدەگە يەلىك ەتتى. ەلدوس جۇماحانوۆ پەن سەۆارا نىشانباەۆا قولا مەدال ەنشىلەسە, جالعىز سەن عانا فينالعا شىقتىڭ. شەشۋشى تۇستا جەڭىسكە جەتۋىڭە نە كەدەرگى بولدى دەپ ويلايسىڭ؟
– قارسىلاستارىمدى تەگىستەي ۇتىپ كەلە جاتىپ, اقتىق سىندا لي يانانمەن بەلدەستىم. قىتاي دزيۋدوشىسى وعان دەيىن قۇرلىق چەمپيونى اتانىپ, گراند سلەم مەن گران-پري جارىستارىندا بىرنەشە مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن. ياناندى جەڭىپ جاتىپ, قاتەلىككە بوي الدىردىم. ول ءوز مۇمكىندىگىن ءمۇلت جىبەرگەن جوق.
– بىشكەكتە جەڭىپ العان كۇمىس مەدالىڭدى نۇر-سۇلتاندا التىنعا ايىرباستاعىڭ كەلگەن شىعار...
– ءيا, ونداي وي بولدى. بيىلعى ازيا چەمپيوناتىندا تايپەيلىك لين چەن-حاو مەن موڭعوليالىق نارانتسەتسەگ گانبااتاردى جەڭگەن سوڭ فينالدا ۆاكانا كوگامەن كۇش سىناستىم. بۇل بالۋاننىڭ ەسىمى جانكۇيەرلەرگە جاقسى تانىس. ول 2019 جىلى جاستار اراسىندا الەم چەمپيونى اتانىپ, بىلتىر بۋداپەشتتە وتكەن ايەلدەردىڭ دۇنيەجۇزىلىك دوداسىندا كۇمىس مەدال يەلەندى. نەگىزى ونى جەڭۋگە بولاتىن ەدى. سەبەبى مەن سولاقايمىن. سولاقاي بالۋاندارمەن بەلدەسكەندە كوگانىڭ ءبىراز قيپاقتاپ قالاتىنىن جاقسى بىلەمىن. بىراق شەشۋشى تۇستا مەنىڭ جوسپارىم جۇزەگە اسپادى. ابايسىزدا ونىڭ قاقپانىنا ءتۇسىپ قالدىم. وسىلايشا, قاتارىنان ەكىنشى جىل ازيا چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس مەدالىن قاناعات تۇتتىم.
– اڭگىمەڭە كوپ راحمەت, ءابيبا. الداعى جارىستاردا ساعان ساتتىلىك تىلەيمىز.
– سىزگە دە كوپ راحمەت! بۇيىرتسا, بيىل تاشكەنتتە شى- مىلدىعى تۇرىلەتىن الەم چەمپيوناتىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ ءۇشىن بارىمدى سالامىن. بايراقتى باسەكەلەردە مەنىڭ التىننان القا تاعاتىن كۇندەرىم ءالى الدا دەپ ويلايمىن.
اڭگىمەلەسكەن
عالىم سۇلەيمەن,
«Egemen Qazaqstan»