«جاسىل ءدالىزدىڭ» جاقسىلىعى مول

سكرينينگتەن ءوتۋ ءۇشىن ەمدەلۋشى تۇرعىلىقتى جەرى نەمەسە تىركەلگەن مەكەنجايى بويىنشا ەمحاناعا حا­بارلاسۋى كەرەك. دارىگەرلەردىڭ اي­تۋىنشا, پروفيلاكتيكالىق مە­دي­تسينالىق قارالۋ تولىعىمەن اقى­سىز. تەكسەرىستى قارجىلاندىرۋ مىن­دەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيە­سىنىڭ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. سوندىقتان سكرينينگتەن ءوتۋ ءۇشىن ساقتاندىرۋ مارتەبەسى بولۋعا ءتيىس. اتال­عان مەديتسينالىق تەكسەرىس ناق­تى ءبىر اۋرۋلار ءۇشىن جانە بەلگىلى ءبىر جاس توپتارى ءۇشىن جۇرگىزىلەدى. الدىمەن 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا پەدياتردىڭ, وزگە دە دارىگەر مامان­داردىڭ قاراۋى, قان مەن ءزار تالداۋى, مەديتسينالىق-اسپاپتىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى. سايكەسىنشە, بالالار جىل سايىن كامەلەتكە تولعانعا دەيىن پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋى شارت. سودان سوڭ 30 جاستان 70 جاسقا دەيىنگى ەرەسەكتەر قامتىلادى. تەكسەرۋدىڭ بۇل تۇرىنە سالالىق ما­مان­داردىڭ كونسۋلتاتسياسى مەن زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق زەرت­تەۋ­­لەر كىرەدى. ال 40-70 جاستاعى ەر­لەر مەن ايەلدەر قان اينالىمى جۇ­يەسى اۋرۋلارىن (ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى) جانە قانت ديابەتىن ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن تەكسەرىستەن وتكەنى ابزال. سونداي-اق كوز اۋرۋى – گلاۋكومانى ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرماعان ازاماتتار, ءسۇت بەزى­نىڭ قا­تەرلى ىسىگى مەن جاتىر موينى وبى­­رىن ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن 30-70 جاس­­تاعى ايەلدەر ەمحانادا كۇتىلەدى.

– ءبىزدىڭ ەمحانامىزدا قالا بو­يىنشا 70 347 ادام تىركەلسە, سو­نىڭ 22 مىڭنان استامى بيىل سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن وتۋگە ءتيىس. سكرينينگتىك تەكسەرۋ ءار جاس شاماسىنا قاراي ءتۇرلى دياگنوزداردى انىقتاۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, ايەلدەردىڭ جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگىن انىقتاۋ ءۇشىن 30 جاستان باستاپ تەكسەرۋدەن وتكىزەمىز. ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسى­گىنە تەكسەرۋ 40 جاستان باس­تا­لادى. ال ەرلەر مەن ايەلدەر 50 جاسقا تولعاندا توق جانە تىك ىشەك قاتەرلى ىسىگى بويىنشا تاۋەكەل توبىنا جاتقىزىلادى. سوندىقتان بۇل شاماداعى ەمدەلۋشىلەرگە مىندەتتى تۇردە سكرينينگتەن وتىڭىزدەر دەپ ەس­كەر­تەمىز, – دەيدى پاۆلودار قالا­سىنىڭ №4 ەمحاناسىنداعى پروفيلاكتيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايگەرىم قايىروۆا.

جىل باسىنان بەرى بۇل ەمحانادا كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىگىنە قاتىستى گوموكۋلت-تەستىن تاپسىرعان 122 ادامدا اۋرۋ كورسەتكىشتەرى بايقالعان. توق جانە تىك ىشەكتىڭ قاتەرسىز ىسىگى 69 ادامدا انىقتالىپ, ءبىر تۇرعىندا ونكولوگيالىق دەرتتىڭ قا­تەرلى ءتۇرى تىركەلىپتى. ءسۇت بەزى قاتەر­لى ىسىگى بو­يىنشا 826 ادام تىر­كەۋگە الىنسا, جاتىر موينىنىڭ ونكولو­گيالىق اۋرۋ­لارىنا قاتىستى – 91, قان اينالىم جۇيەسىندە دەرتى اسقىنعان 748 ادام ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇر.

«قانت ديابەتىنە شالدىققان, گلاۋ­كوما دياگنوزى قويىلعان تۇرعىندار دا مەزگىل سايىن تىركەلەدى. بۇل ادام­داردىڭ بارلىعى ديسپانسەرلىك ەسەپكە قويىلىپ, قاجەتتى ەم-دوم جازىلادى. ونكولوگيالىق اۋرۋ انىقتالعان ناۋ­قاستاردان بيوپسيا الىنىپ, بىر­دەن وبلىستىق ونكولوگيالىق ديس­پانسەرگە جىبەرەمىز. ول جاقتا تەك­سەرۋدەن ءوتىپ, ىسىككە قاتەرلى نەمەسە قاتەرلى ەمەس دەگەن سيپاتتاما بەرىلەدى», دەپ ءتۇسىندىردى دارىگەر مامان.

ال وبلىستىق ونكولوگيالىق ديس­پانسەردىڭ ەسەبىنە سۇيەنسەك, وتكەن جەتى ايدا ءوڭىر بويىنشا 98 757 مىڭ ادام كولورەكتالدى قا­تەرلى ىسىك, ءسۇت بەزى وبىرى جانە جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگى بويىنشا تەك­سەرۋدەن وتكەن. ناتيجەسىندە, ماماندار اتالعان نەگىزگى ءۇش وبىر تۇرىنە جاڭادان 82 ادامنىڭ شال­دىق­قانىن انىقتاپتى. نەگىزگى دەپ وتىرعانىمىز, پاۆلودار وبلىسىندا جوعارىدا اتالعان قاتەرلى ىسىكتىڭ وسى تۇرلەرى كەڭ تارالعان. ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ ۇيىمداستىرۋ-ادىس­تەمەلىك كومەك ءبولىمىنىڭ مەڭ­گەرۋشىسى اسەم اسقاروۆا بۇگىندە ايەلدەردىڭ ءسۇت بەزى وبىرىنا – 2 966 انا, جاتىر موينى قاتەرلى ىسىگىنە – 1 041 جانە كولورەكتالدى قاتەرلى ىسىك تۇرلەرىنە 599 تۇرعىن شالدىققانىن ايتادى.

– ايەلدەردە كەزدەسەتىن قاتەرلى ىسىك كوبىندە 45-55 جاستاعىلاردا انىقتالۋدا. تىك جانە توق ىشەكتىڭ وبىرى ەر جانە ايەل ادامداردا 50-55 جاستا دامي باستايتىنىن بايقايمىز. وسى جاسقا جاقىنداپ قالعان اعا-اپا­لارىمىز ساقتانىپ جۇرگەنى دۇرىس. اۋرۋ ايتىپ كەلمەيدى. ادام ءوزىنىڭ دەرتكە شالدىققانىن بىلمەي جۇرە بەرەتىن جاعدايلار ءجيى كەزدەسۋدە. ءبىزدىڭ ديسپانسەرىمىزدە اي سايىن «اشىق ەسىك» كۇندەرى وتكىزىلىپ, ماماندارىمىز كەلۋشىلەرگە ءتۇرلى كونسۋلتاتسيا بەرەدى. وسىنى پايدالانىپ, ەگدە جاستاعى تۇرعىندار دەنساۋلىعىن كۇتۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرگەنى ابزال, – دەپ كەڭەس بەردى ءبولىم مەڭگەرۋشىسى.

اتاپ وتەرلىگى, وبلىستا جىل باسىنان بەرى «جاسىل ءدالىز» قاعيداتى نەگىزگە الىنعان. ياعني ناۋقاس ادام مامانداردان كەڭەس الىپ جانە امبۋلاتوريالىق جاعدايدا قاتەرلى ىسىك بولۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىككە ىلىنسە, ول ءتۇرلى تەكسەرۋلەرگە كەزەكتەن تىس باعىتتالادى. بارلىق دياگنوستيكالىق انىقتاۋ شارالارى جيىنى ون سەگىز جۇمىس كۇنى ىشىندە جۇرگىزىلەدى ەكەن. بۇل جاڭاشىلدىق قاتەرلى ىسىك دياگنوزىن قويۋ كەزىندە ەم­دەلۋشىلەردىڭ دياگنوستيكالىق قىز­­مەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن ارت­تى­رۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

وكىنىشكە قاراي, جىل باسىنان بەرى وڭىردە وبىر اۋرۋىنان 465 ادام قايتىس بولعان. ماماندار قا­تەر­لى ىسىككە شالدىققانداردىڭ دەنى پاۆلودار قالاسىندا تۇراتىنىن ايتادى.

پاۆلودار وبلىسى