دۇنيەنى دۇرلىكتىرىپ, ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن ىندەتتىڭ ءىزى قايتا كورىنە باستادى. الىسقا بارماي-اق, اينالامىزداعى ادامداردان دا اۋىرىپ قالدىم, ەمدەلىپ شىقتىم دەگەن ماندەس مالىمەتتەردى كۇندە ەستىپ ءجۇرمىز. دەي تۇرعانمەن, اۋرۋدىڭ الاڭداتارلىق احۋالىن اڭعارماستان, ماسكا تاقپاي بەيعام جۇرگەن جانداردىڭ دا قاراسى قالىڭ. «جاسىل ايماقتاعىلار» جايباراقات ءجۇر, «سارى ايماققا» ەنگەندەر سالعىرتتىق تانىتۋدا. سوندا اتى جامان اۋرۋدىڭ قاۋىپتى ەكەنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ىندەت جاپپاي بەلەڭ الىپ, «قىزىل ايماققا» كىرۋ قالدى ما؟!
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات 20 ماۋسىمنان باستاپ رەسپۋبليكادا كۆي اۋرۋىنىڭ ءوسۋى بايقالعانىن, سوڭعى ەكى اپتادا سىرقاتتانعانداردىڭ سانى 3,2 ەسە, ياعني 10 714-تەن 34 550 جاعدايعا دەيىن وسكەنىن ايتقان بولاتىن.
«بۇگىنگى تاڭدا ينفەكتسيالىق توسەكتەردىڭ قامتىلۋى 30%-دى, بۇل شامامەن 1 500 پاتسيەنتتى قۇرايدى, رەانيماتسيالىق توسەكتەردىڭ 7%-ى 45 پاتسيەنتتى قۇرايدى. مينيسترلىك كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ جانە ەپيدەمياعا قارسى ۋاقتىلى الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ ماقساتىندا تۇراقتى نەگىزدە وڭىرلەردەگى احۋالدى باعالاۋ جۇرگىزىلەدى جانە جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالعان جەدەل شارالار قابىلدايدى. مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ كۆي-گە دايىندىعى تۇراقتى نەگىزدە قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا 189 مەديتسينالىق ۇيىمدا 4 900-دەن اسا كوۆيدتىك توسەك, 620 رەانيماتسيالىق ورىن, رەزەرۆتە 20 مىڭنان اسا ورىن بار», دەدى ا.عينيات.
باس شاھارداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, كەشە قالادا 949 ىندەت جۇقتىرۋ جاعدايى تىركەلگەن.
بۇگىنگى تاڭدا 7 ينفەكتسيالىق ستاتسيونار جۇمىس ىستەيدى, ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ توسەكتىك ورىن سىيىمدىلىعى 694 توسەكتى قۇرايدى. 361 ادام ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردا جاتىر, توسەكتىك ورىن جۇكتەمەسى 52%-دى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە كۆي راستالعان ستاتسيونارلارداعى پاتسيەنتتەر سانى – 347 ادام, پنەۆمونيامەن 14 ادام ەمدەلۋدە. جانساقتاۋ بولىمشەسىندە 23 پاتسيەنت ەم الۋدا, ونىڭ ىشىندە بىرەۋى ءوجج-گە قوسىلعان. بۇل بولىمشەدەگى جۇكتەمەسى 28%-دى قۇرايدى. بۇگىندە جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنا كۆي بويىنشا تاۋلىگىنە 43 شاقىرتۋ تۇسەدى. نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا وتكەن تاۋلىكتە 4 714 زەرتحانالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ, 949 جاڭا جاعداي تىركەلدى, بۇدان بولەك 46 ادام ىندەتكە قايتا دۋشار بولعان. جالپى, پاندەميا كەزەڭىندە بارلىعى 3 403 994 پتر زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى.
كەشەگى دەرەك بويىنشا مساك ۇيىمدارىندا 4 294 پاتسيەنت كوروناۆيرۋس ينفەكتسيادان ەمدەلىپ جاتىر. ونىڭ مەن 833-ءى – بالالار, 179-ى – جۇكتى ايەلدەر. ءبىرىنشى كومپونەنتپەن 534 360 ادام, ەكىنشى كومپونەنتپەن 515 968 ادام ۆاكتسينا الدى. رەۆاكتسينادان وتكەندەردىڭ سانى – 156 996.
وسى ورايدا نۇر-سۇلتانداعى №3 قالالىق ەمحانانىڭ تەراپەۆت-دارىگەرى عاليا باحتيارقىزى ۆيرۋستان قورعانۋدىڭ بىرنەشە جولىن اتاپ ءوتتى.
«كوروناۆيرۋس سياقتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستار, ادام اعزاسىنا كوز, مۇرىن نەمەسە تاماق ارقىلى قۇرامىندا ۆيرۋسى بار شىرىش نەمەسە تامشىلاردىڭ ءتۇسۋى ارقىلى تارالادى. كوبىنەسە تارالۋ قول ارقىلى ورىن الادى. قول – ۆيرۋستىڭ ءبىر ادامنان ەكىنشى ادامعا تارالۋىنىڭ ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن جولدارىنىڭ ءبىرى. پاندەميا كەزىندە ۆيرۋس تارالۋىنىڭ الدىن الۋدىڭ ەڭ قولجەتىمدى, قاراپايىم جانە ماڭىزدى تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى – قولدى سابىنمەن ءجيى جۋ. جانە مىندەتتى تۇردە قوعامدىق ورىنداردا ماسكا تاعۋ. كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىن تاعى دا قالاي بولدىرماۋعا بولادى؟ ول ءۇشىن تۇشكىرۋ مەن جوتەلۋدىڭ دۇرىس ادەبىن ساقتاڭىز: جوتەل نەمەسە تۇشكىرۋ كەزىندە اۋىزدى جانە مۇرىندى بۇگىلگەن شىنتاقپەن نەمەسە مايلىقپەن قالقالاڭىز, پايدالانعان مايلىقتى دەرەۋ تاستاڭىز جانە قولدى جۋىڭىز. بەتىڭىزگە – اۋىزعا, مۇرىنعا, كوزگە قول تيگىزبەڭىز. الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاڭىز: قول الىسۋ, قۇشاقتاسۋ نەمەسە ءسۇيىسۋ, بىرگە تاماقتانۋ, ءبىر ىدىستى, كەسەلەردى جانە سۇلگىلەردى بىرگە پايدالانۋدان اۋلاق بولىڭىز. سۋىق تيگەن نەمەسە تۇماۋ بەلگىلەرى بار ادامدارمەن تىعىز بايلانىستان اۋلاق بولىڭىز. ەگەر جوعارى تەمپەراتۋرا, جوتەل نەمەسە تىنىس تارىلۋ بەلگىلەرى بولسا, ۋاقتىلى مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنىڭىز», دەدى ع.باحتيارقىزى.
سونىمەن قاتار ول ۆاكتسينانىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتا كەلە, سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدار دارىگەرلەرمەن كەڭەسە وتىرىپ ءبىرىنشى بولىپ ۆاكتسينا الۋ كەرەك ەكەنىن العا تارتتى.
«ۆاكتسينا وسى ۆيرۋستان قورعايتىن مەديتسينانىڭ ويلاپ تاپقان ەڭ ۇلكەن جەتىستى دەۋگە بولادى. سول ارقىلى ءبىز ءوزىمىزدىڭ, جاقىندارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاي الامىز. ول كەيدە دەنساۋلىعىمىزدى قورعاپ قانا قويماي, ولىمنەن دە الىپ قالۋى مۇمكىن. ەكپە الۋ ارقىلى ادامدار قالىپتى ومىرگە قايتا ورالادى. ۆاكتسينانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ ەمەس, اۋرۋدىڭ اۋىر اعىنىنان قورعاۋ. ول اۋىرىپ, اجالعا اپارۋ سالدارىن ازايتادى. يممۋنيتەت قالىپتاستىرادى. الەم بويىنشا ءجۇرىپ جاتقان ۆيرۋس اسىرەسە سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدار ءۇشىن وتە قاۋىپتى. سوندىقتان وسىنداي بەلگىسى بار ازاماتتار دارىگەرلەرمەن كەڭەسە وتىرىپ ءبىرىنشى بولىپ ۆاكتسينا الۋى كەرەك», دەدى مامان.
سونداي-اق جاقىندا قازاقستاننىڭ باس سانيتار دارىگەرى ايجان ەسماعامبەتوۆا ءوڭىر «قىزىل ايماققا» كىرگەن جاعدايدا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ەنگىزىلەتىن شەكتەۋلەر جايىندا ايتتى.
«بىرىنشىدەن – بۇل سانيتارلىق-زارارسىزداندىرۋدى كۇشەيتۋ, تازالىق جۇرگىزۋ جيىلىگىن ارتتىرۋ, كابينەتتەردى جەلدەتۋ, اۋانى زارارسىزداندىرۋ. سونىمەن قاتار كىرەبەرىستە سۇزگى ورناتىپ, پەداگوگتەر مەن قىزمەتكەرلەردىڭ دەنە قىزۋىن ولشەۋ قولعا الىنادى», دەدى ا.ەسماعامبەتوۆ
ونىڭ ايتۋىنشا, قاشىقتان وقىتۋ فورماتى ەنگىزىلمەيدى. دەگەنمەن «قىزىل ايماققا» ەنگەن وڭىرلەردە مادەني, تاربيە ءىس-شارالارىن, سىنىپ جانە اتا-انالار جينالىستارىن وتكىزۋگە تىيىم سالىنادى.
«بالاباقشالاردا توپتاردى بىرىكتىرۋ ارقىلى وتكىزىلەتىن ءىس-شارالارعا تىيىم سالىنادى. مەكتەپتەردە جوعارى, ورتا جانە تومەنگى سىنىپ وقۋشىلارىن بولەكتەۋ جۇرگىزىلۋى مۇمكىن. بۇل ولاردى مۇمكىندىگىنشە ءبىر-بىرىمەن كەزدەسپەۋى ءۇشىن جاسالادى. ەستەرىڭىزدە بولسا, باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپتار ءۇشىن بولەك كىرەبەرىس ۇيىمداستىرعان ەدىك», دەدى باس سانيتار دارىگەر.