ماڭىزدى مۇددەلەستىك

بۇل تەزيستىڭ ءمانىن مادەنيەت, عىلىم, ءبىلىم, ەكونوميكا, ساياسات سالاسى ماماندارى جاقسى تۇسىنەدى. اتالعان جيىندا مەملەكەت باسشىمىز قازىرگى جاھاندىق كۇردەلى كەزەڭدە سەنىمدى ىقپالداستىقتىڭ ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالىپ, ورتاق 80-گە جۋىق جوبانى سالالاندىرۋ قاجەتتىگىن, جوسپارلانعان سان مىڭداعان جۇمىس ورنىن قۇنتتاۋدى ەسكە سالعان. جوبالار ساتىمەن جۇزەگە اسسا, ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق نىعاياتىنىن ايتقان-دى. اسىرەسە, قازاقستاننىڭ وزبەكستانعا سالاتىن ينۆەستيتسياسىن ودان ءارى ىنتالاندىرا تۇسەتىنى دايەكتەلگەن. وسى ورايدا قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان «ورتالىق ازيا» حالىقارالىق ونەركاسىپ كووپەراتسياسى ورتالىعىنا ەرەكشە ءۇمىت ارتاتىنىن دا جەتكىزگەن. ساۋدا-ەكونوميكا سالاسىن دامىتۋدىڭ تىڭ مۇمكىندىكتەرىن ىزدەۋ, تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ, شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى قولداۋ شارالارىن وزەكتەندىرۋ ماسەلەسى دە بايىپتالعان. ەندى بۇعان بىرلەسكەن ىسكەرلىك كەڭەس پەن «UzKazTrade» ساۋدا كومپانياسى اتسالىساتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن.

قازاق-وزبەك بايلانىسىنىڭ ءداستۇرلى ءبىر ارقاۋى – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى سەرىكتەستىك. قۇدايى كورشى ەكى ۇلتقا دا ءتان قاسيەت اقىن اباي تياناقتاعان «ەڭبەك ەتسەڭ ەرىنبەي, تويادى قارنىڭ تىلەنبەي» دەپ كەلەتىن حالىق دانالىعىنان ءوربيدى. وسىنى مەڭزەگەن مەملەكەت باسشىمىز قاراپايىم ساۋ­دادان گورى ەت, بيداي, مايلى داقىلدار وڭدەۋدىڭ تولىق وندىرىستىك ۇدەرىسىن ىسكە اسىرۋدى, ساپالى مال جانە ەگىن شارۋاشىلىعىن بىرلەسە دامىتۋدى ۇسىندى. بىزدىڭشە, ءدال وسى ماسەلەدە كەڭ تاريحي ماعىنادا اباي مەن ناۋاي جۇرتى الەمدىك نارىققا تابيعي تازا, قۇنارلى «تۇركىستان نانى», «تۇركىستان ءدامى», ت.ب. برەندىمەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن, اسىرەسە گەندىك موديفيكاتسيادان ادا ەت-ءسۇت ونىمدەرىن شىعارا الارى انىق.

ەكى ەل دە مۇددەلى جوبا – ونەركاسىپ كووپەراتسياسى. شۇكىر, باۋىرلاس مەملەكەتتەرگە جاراتقان ءناسىپ ەتكەن جەراستى, جەرۇستى بايلىعى جەتەرلىك. پرەزيدەنتىمىز سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردى ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ سالاسىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ بولاشاعىنا ۇمىتپەن قارايتىنىن دا ايتتى. سونداي-اق كولىك-ترانزيت سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى ارتتىرۋعا, تاريفتەردى جۇيەلەۋگە, شەكارالىق ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋگە قاتىستى نورماتيۆتىك, ينستيتۋتسيونالدىق مىندەتتەردى وڭتايلى شەشۋدى كوتەردى.

قازاقستان باسشىسىنىڭ ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعدارىن, سولتۇستىك – وڭتۇستىك ءدالىزىن, اۋعانستان ارقىلى تەمىرجول باعىتىن دامىتۋعا قاتىستى ۇسىنىستارى دا وزبەكستان تاراپىنا وي سالدى. وسى ايادا اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىمەن سەرىكتەستىك قۇرۋ, لوگيستيكالىق جوبالاردى بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋ – باۋىرلاس ەل قىزىعاتىن باستاما. سونىمەن بىرگە سۋ-ەنەرگەتيكا سالاسىندا سىندارلى ۇستانىمدا بولۋ ەكى مەملەكەتكە دە ءتيىمدى. ترانسشەكارالىق وزەندەر مۇمكىندىگىن اقىلعا ساي پايدالانۋ الىمساقتان پاراسات پەن ىنتىماق قاعيداتىمەن رەتتەلگەن. وسى ءداستۇر قازاقستان مەن وزبەكستان ۇكىمەتىنىڭ قازىرگى سۋ سالاسىنداعى ساياساتىنا وڭ ىقپال ەتەدى دەپ سانايمىز.

جاساندى ينتەللەكت زامانىندا ءتيىمدى تاجىريبە الماسۋ, باردى ءبولىسۋ – تاتۋ كورشىلىك شارتى. مەملەكەت باسشىمىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ مەن IT-تەحنولوگيا تابىستارىن, «Alem.ai» حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى, سۋپەركومپيۋتەر كەشەنى, الەمدىك رەيتينگىدەگى ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى ءساتتى ازىرلەمەلەرىن ارىپتەستىك-دوستىق جولىمەن وزبەكستانعا ۇسىنۋعا دايار ەكەنىن جەتكىزۋى – يگى پاراساتتىڭ ءجونى. «Astana Hub» پەن «IT Park Uzbekistan» اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تا باياندى ۇلىسارالىق مۇددەنى كوزدەيدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ق.ك.توقاەۆتىڭ مادەني-گۋمانيتارلىق باعىتتاعى بايلانىستاردى ورىستەتۋ جونىندەگى باستامالارى دا وزبەكستان پرەزيدەنتى ش.م.ميرزيوەۆتىڭ قولداۋىنا يە. وسى ورايدا ەل باسشىسىنىڭ مادەنيەت كۇندەرىن وتكىزۋ, شىعارماشىل زيالىلار مەن جاستار اراسىندا ءساتتى سۇحباتتاستىق الاڭدارىن قالىپتاستىرۋ, تاريحي تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ مەن تانىمالداندىرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى فيليالىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىستارى كەزەڭ-كەزەڭمەن ورىندالىپ كەلەدى.

تامىرلاس, اعايىن قوس ۇلتتىڭ دا ارمانى – الەمدە حالقى قاۋىپسىز, مەملەكەتى باقۋات ادىلەتتى, وزىق ويلى, ار-ۇجداندى, تابىستى ەلگە اينالۋ. قوس جۇرتتىڭ تاباندى كۇرەسى, تالايعى مەحناتى, ادال ماڭداي تەرى – باقىتقا جەتۋىنە سەپ. وزبەك جۇرتىندا «جاقسى جولداس جول قىسقارتادى» دەگەن ماتەل بار. سەنىم مەن يمان تۇرعاندا ءبىز – ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ باق-بەرەكەمىزگە دانەكەر جولداس­پىز. بۇل نيەتتى باسقا دا باۋىرلاس جۇرتتارعا, تىلەكتەس كورشىلەرگە قاراتىپ ايتا الامىز.

زامانىندا سامارقاند پەن بۇحارا – كەيىنگى پاريج بەن لوندونداي, پەتەربور مەن ماسكەۋدەي تالاي ۇلتتىڭ بوي تۇزەيتىن, وي تۇزەيتىن شاھارى بولعانى اقيقات. وتكەن عاسىرلارداعى عۇلاما, بي, ءباھادۇر دانالارىمىز وسى قالالاردا وقىپ, اۋىل-ايماعىن دا تاياۋ قوندىرىپ, ءازىز سۇيەگىنە دەيىن اۋليەلى توپىراقتاعى قورىمدارعا اماناتتاعانى بەكەر ەمەس. بەدەلى بەكەم تاشكەنت تۋرالى ءسوز دە وسى ورەدە. توراعالىعىنا قازاق ينجەنەرى مۇحامەدجان تىنىشباي ۇلى سايلانعان تۇركىستان مۇحتارياتى (اۆتونوميا) قوقاندا جاريالانسا, وزبەكستاننىڭ ءار شاھارى الاش زيالىلارى ومىرىندە ورنى بارىن اڭعارامىز. ەكى ۇلت ينتەللەكتۋالدارىنىڭ باسىن قوسقان «شاعاتاي ءباسى», «تالاپ» مادەني ۇيىمدارى – ورتاق تاريحىمىزدىڭ جارقىن بەتى.

ادىلەتتى قازاقستان مەن ار-ۇجداندى وزبەكستان تامىرى تەرەڭ ونەگەنى زامانعا ساي جالعاستىرۋعا مۇددەلى.