ىرىس الدى – ىنتىماق

جاقىندا تۇركىستان قالاسىندا وقو اكىمى جانىنداعى «ىرىس الدى ─ ىنتىماق» قوعامدىق فورۋمى مەن وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ بىرلەسكەن جيىنى ۇيىمداستىرىلدى. بۇل باسقوسۋ «تۇراقتىلىق تۇعىرى ─ تاتۋلىق» دەپ اتالدى. قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى مادەنيەت ورتالىعىنىڭ ۇلكەن ءماجىلىس زالى ۇلىستىڭ ۇيىتقىسى اتانعان وڭتۇستىكتىڭ بارلىق اۋداندارى مەن قالالارىنان جينالعان جۇرتشىلىققا لىق تولدى. ولاردىڭ ىشىندە قازاقتان باستاپ وزبەك, ورىس, تۇرىك, تاجىك, كورەي, تاتار, نەمىس, ۋكراين, گرۋزين, ازەربايجان, گرەك, كۇرد, تاعى باسقا دا كوپتەگەن ۇلتتاردىڭ وكىلدەرى بار.

مادەنيەت ورتالىعىنداعى جيىن باستالعانعا دەيىن بىرنەشە ساعات بويى اۋداندار مەن قا­لالاردان بارعان دەلەگاتسيالار تۇركىستان شاھارىنداعى جاڭادان ىسكە قوسىلعان قۇرىلىس نىساندارىن تاماشالاعان بولاتىن. اسىرەسە, ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ قارسى بەتىندەگى بۇرىنعى قيقى-جيقى قۇجىرالاردىڭ ورنىنا ەڭسەلەنە بوي كوتەرگەن زاماناۋي كورمەلەر زالى, قولونەر ءۇيى, زياراتشىلار مەيمانحاناسى سياقتى عيماراتتار كەرەمەت ۇنادى. رۋ­حاني ورتالىقتاردىڭ كونەلەرى قاتارىندا سانالاتىن شاھاردىڭ كوركەيۋى قاي قازاقستاندىقتىڭ دا ماقتانىش سەزىمىن تۋىنداتارى ءسوزسىز. سونىمەن, بىرلەسكەن جيىن دا باستالدى. وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ «تۇراقتىلىق تۇ­عىرى – تاتۋلىق» اتتى بايانداماسىندا ەلباسىنىڭ: «بەيبىت­شىلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋ – «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ باستى كري­تەريى» دەگەن قاعيداتىنان باس­تاپ, وبلىستا اتقارىلىپ جات­قان ىزگى ىستەر, سونداي-اق, ىن­تىماق پەن بىرلىكتى, تاتۋلىقتى, سايىپ كەلگەندە, تاۋەلسىزدىكتى كۇن سايىن نىعايتۋ جونىندەگى مىندەتتەرگە كەڭىنەن توقتالدى.

جيىنعا قاتىسۋشىلار, جا­رىس­سوزگە شىققاندار «ىرىس ال­­دى – ىنتىماق» قوعامدىق فو­رۋمىنىڭ وبلىستىق اسسامبلەيا­مەن, وزگە دە ۇيىمدارمەن بىرگە جۇزەلەگەن جاقسى ىستەرى تۋرالى اعىنان جارىلا ايتتى. «ىرىس الدى – ىنتىماق» قوعامدىق فورۋمى وبلىس باسشىسىنىڭ باس­تاماسىمەن 2009 جىلعى 22 ناۋ­رىزدا – ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىندە, وسى تۇركىستاندا تۇساۋىن كەس­كەن ەدى. بەس جىلدىڭ ىشىندە قىرۋار جۇمىستار اتقارىلدى. قا­زىعۇرت تاۋىنىڭ باۋرايىندا, مارتوبەدە, ورداباسى تاۋىندا, جەتىسايدا, تولە بي اۋدانىندا, اقسۋ-جاباعىلى قورىعى ماڭىندا, سونداي-اق, وبلىس ورتالىعىندا بىرنەشە رەت ۇزىن سانى جيىرمادان اسا جالپى جيىن ۇيىمداستىرىلىپ, ولاردا الۋان ءتۇرلى تاقىرىپتار تالقىلاندى.

قازىر بارلىق اۋداندار مەن قالالاردا, كوپتەگەن اۋىلدار مەن مەكتەپتەرگە دەيىن «ىرىس الدى – ىنتىماق» فورۋمدارى جۇمىس ىستەيدى. فورۋمنىڭ بەس جىلدىعىنا ارنالعان تۇركىستان جيىنىندا استانادان كەلگەن سەناتور يكرام ادىربەكوۆ, ۇلت­تىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مۇرات جۇرىنوۆ اسا باعالى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. ۇلتارالىق دوس­تىق­­تىڭ باعاسىن ءبىلۋ, قازاق حال­­قىنىڭ مەيماندوستىعى مەن كەڭپەيىلدىلىگىن قادىرلەپ, بۇ­گىنگى جاس ۇرپاققا, اسىرەسە, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ جاستارىنا ۇعىن­دىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستارى جۇرتشىلىققا ۇنادى. باسقا دا ءسوز العان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ ويلارىن ىقىلاسپەن قولدادى.

فورۋم مەن جەرگىلىكتى اسسامبلەيانىڭ بىرلەسكەن باسقوسۋىندا ماعان دا ءسوز بەرىلدى. مەن پرە­زي­دەن­تى­­­مىزدىڭ: «قازاقتى قاسيەتتى قارا­شاڭىراققا بالاساق, ەلى­مىزدەگى بارشا ەتنوستار – سول شاڭىراققا شان­شىلعان ۋىقتار», دەگەن ءسوزىن قاتتى قاستەرلەيمىن. شىركىن, قازاعىمنىڭ كەڭدىگىنە ەشقانداي كەرەمەتتى تەڭگەرە المايمىن. ءبىز قازاق حالقىنىڭ توزىمدىلىگىن, اقجۇرەكتىلىگىن قا­شان دا قادىرلەي بىلۋگە ءتيىسپىز. وڭتۇستىكتىڭ قاي ۇلتىنىڭ زيالىلارى دا مۇنى تەرەڭ تۇسىنەدى دەپ ويلايمىن. شاڭىراعىمىز بيىك, ۋىقتارى بەرىك بولا بەرسىن.

اكاباي حۋدايكۋلوۆ,  

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, وبلىستىق تاجىك ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, ماقتارال اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.