ءتىل – دوستاستىق كەپىلى

ەلىمىزدە تۇراتىن وزگە ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرىنىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدەگى قادامدارىنا سۇيسىنۋگە بولادى. سەبەبى, سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋشىلەردىڭ قاتارى مولايىپ كەلە جاتقانىنا ءجيى كۋا بولىپ ءجۇرمىز. د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «ءتىل – دوستىقتىڭ كەپىلى» اتتى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى اراسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى بىلۋدەن وتكەن بايقاۋ بارىسىندا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قازاق تىلىنە دەگەن بيىك قۇرمەتىن تاعى دا اڭدادىق. تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى ۇيىمداستىرعان بايقاۋدىڭ ەرەكشەلىگى, سىنعا تۇسكەن توپتاردىڭ بارلىق مۇشەلەرى – وزگە ۇلت وكىلدەرى. وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ اياسىنداعى وبلىس اكىمىنىڭ جۇلدەسى ءۇشىن بولعان تارتىسقا الماتى, قاراعاندى, پاۆلودار جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ كوماندالارى قاتىستى. كوماندا مۇشەلەرىنىڭ ءبارى دە تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءتول بۋىنى, ياعني 1992-1995 جىلى تۋعان ۇلدار مەن قىزدار. ستۋدەنتتەر مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدە جەتى تاپسىرما بويىنشا سىنعا ءتۇستى. العاشقى «ءسا­لەمدەسۋ» بولىمىندە شقمتۋ ستۋدەنتتەرى التاي اسقارىن مەكەندەگەن باعزى بابالاردىڭ بيىك رۋحى مەن جىگەرىن بەينەلەپ, «كوك ءبورى» توتەمىنىڭ ءمانىن اشىپ كورسەتە ءبىلدى. بولاشاق كەنشىلەر مەن تاۋ-كەن ينجەنەرلەرى ر.موروزوۆ, س.پيسكارەۆ, ا. حرامتسوۆ ءا دەگەننەن-اق ءتىلدى تازا مەڭگەرگەندەرىن بايقاتتى. ولاردان پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ت.ونيانوۆ, ە.وسيپوۆا, ج.گلادىشەۆا دا قالىسپاي, قازاقتىڭ جەتى اتانى ءبىلۋ, باتا بەرۋ سىندى ۇلتتىق داستۇرلەرىنەن ۇلاعاتتى ءسوز قوزعادى. «ويلان, تاپ» اتتى ەكىنشى بولىمدە كومپيۋتەر كومەگىمەن كەزدەيسوق تۇسكەن ۇياشىقتاعى ساۋالدارعا ءۇش مينۋت ىشىندە جاۋاپ بەرىپ, العىرلىقتارىن كورسەتكەن سايىستا ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تالىمگەرلەرى ە.كۋربانوۆ, ۆ.نايماسوۆا, و.تادجيەۆا, قاراعاندىنىڭ ە.بوكەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ م.پارپەەۆا, ك.ۆورونوۆسكايا, ك.كيسەلەۆا ەسىمدى ستۋدەنتتەرى بىلگىرلىك كورسەتتى. قۇرامىندا ورىس, وزبەك, ازەربايجان, تاتار ۇلتتارىنىڭ وكىلدەرى بار ستۋدەنتتەر سونىمەن بىرگە, «تاپقىرلىق», «ماقال ءسوزدىڭ مۇناراسى», «ۇتقىر جاۋاپ», «ول كىم, بۇل نە؟», «ونەر تابۋ – ورگە شابۋ» سىندى سايىستاردان دا سۇرىنبەي, قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەندەرىن بايقاتتى. دەسە دە, بايگەنىڭ اتى – بايگە. مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدە الدىنا جان سالماعان جەرگىلىكتى كوماندا باس جۇلدەنى, ودان كەيىنگى ورىنداردى الماتىلىق «جەتىسۋ», قاراعاندىلىق «تالاپ» جانە پاۆلودارلىق «التىن قازىنا» توپتارى يەلەنىپ, باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى, وڭىردەگى «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ورال شارىپباەۆ شىعىس ءوڭىرىنىڭ بارلىق باستامالاردىڭ باسىندا تۇرعانىن, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ورايىندا وڭىرارالىق ينتەگراتسيا مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ قازاق ءتىلىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتە تۇسەتىنىن ايرىقشا اتاپ ءوتىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدى جەتىك مەڭ­گەرگەن ستۋدەنتتەرگە «ءتىل پاتريوتتارى» اتتى ءتوس­بەلگىلەر تابىس ەتتى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». وسكەمەن.