استانادان شالعايداعى كەي جاندارعا ۇلكەن قالالارداعى ءومىر عاجاپ كورىنەتىنى بار. نۇر-سۇلتان مەن الماتى – ۋايىم-قايعىسىز باقىتتى مەكەن دەسەدى. الايدا ولار ەرتەڭدى-كەش ۇشاقتار ۇشىپ-قونىپ جاتاتىن شاھارلارعا ىشتەي قىزىققانىمەن, تاۋەكەل ەتىپ كوشۋگە, «قالالىقتار» سەكىلدى «ادەمى» ءومىر سۇرۋگە اسا پەيىلدى ەمەس. وزدەرىنە استانادان شالعايداعى سول ومىرلەرى ۇنايدى. قوڭىر تىرشىلىك. تاۋ-تاسىنا سۇيەنگەن, توپىراعىنا بايلانعان.
سويتە تۇرا قالانى دا جامان دەمەيدى: «الماتى دەگەن عاجاپ قوي» دەپ سۇمدىق تاڭعالىپ وتىرا بەرەدى. استانانىڭ تاكسيشىلەرى سەكىلدى ساياساتتى سوقپايدى. ولاردى سايلاۋ دا, رەفەرەندۋم دا قىزىقتىرمايدى. ەشكىمدى داتتامايدى, ەشتەڭە سۇرامايدى. كوپپەن قوسىلىپ ەلباسىن دا جاماندامايدى. بارىنە پەيىلى وڭ.
ءوزىن كىشكەنتاي ادامعا بالايتىن, جىلتىراعان جاقسى ومىرگە تۇرا جۇگىرمەيتىن, اۋىلداعى ميتىڭ تىرشىلىگىنە ءدان ريزا وسىنداي جانداردا قاراپايىمدىلىقتان دا كۇشتى ءبىر مىنەز بار.
ۇلكەن قالالارداعى ءومىردىڭ عاجاپ ەكەنىن ەستىگەن ءبىز الگى ادامنىڭ اق ادال, اڭعال پەيىلىنە ريزا بولىپ تۇرىپ جىلاعىمىز كەلەدى. قالاداعىلارعا, كەرىسىنشە, كەيدە قىم-قۋىت تىرشىلىكتەن ءتۇۋ الىستاعى ءومىر تىنىش, جىلى كورىنەدى. اۋىلدا ۋاقىت باياۋ وتەتىندەي, ءومىر ۇزاعىراق بولاتىنداي. جاقسى ءومىر, تەك قالادا دەگەن جاقسى ادامنىڭ ەرتەگىسى عوي. مۇندا ءبارى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ءومىر سۇرەدى. كەيدە ءبارىنىڭ مىنەزى ءبىر-بىرىنە ۇقسايتىنداي كورىنەدى: سالقىن قاباق, توماعا-تۇيىق, سامارقاۋ. ەشكىمنىڭ قولى بوس ەمەس, ءبارىنىڭ جۇيكەسى جۇقارعان. ءبارى ءتۇرلى ترەنينگكە بارادى. بۇل قالادا بايلار دا, وليگارحتار دا, شەنەۋنىكتەر دە, قاراپايىم حالىق تا تۇرادى. سان ءتۇرلى تاعدىر ۇلكەن داڭعىلدار مەن كوشەلەردە ءبىر-بىرىنە جۇعىسپاي, قيىلىسپاي زۋلاپ ءوتىپ جاتادى.
ال اۋىل ەشقايدا اسىقتىرمايدى, جانىڭدى جۇمسارتادى, بالكي مىنەزىڭدى دە. قالانىڭ قاتقىل, جارقىل تىرشىلىگىنە ۇيرەنگەن ادام دا بىراۋىق اۋىلدى ساعىنادى. بالالىعى ءۇشىن, ەستەلىكتەرى مەن سەزىمدەرى ءۇشىن, ساۋلەلى ساتتەرى ءۇشىن. تاڭنان كەشكە دەيىنگى كەڭسە جۇمىسىنان جالىققاندا كوڭىلىڭ شالعايداعى قوڭىر تامعا اۋادى. مالدىڭ داۋسى, قيدىڭ ءيىسى, اۋا جايىلعان ءتۇتىن, ءار ءۇيدىڭ ىرگەسىندەگى مايا ءشوپ, جاماۋ قورانىڭ جانىندا جوتاداي ۇيىلگەن كەپتىرىلگەن قي, ءداۋ قارا قازان, دالاداعى قوتىر پەش, سارىالا ساماۋرىن – ءبارى-ءبارى قاتىپ-سەمگەن جۇرەگىڭدى جىلىتاتىنداي.
الايدا قازىر كوپ اۋىلداردا مۇنداي كارتينا بولماۋى دا مۇمكىن. شالعايداعى اۋىلدار دا قالالانىپ جاتىر. ءبارىنىڭ ۇيىندە ىستىق سۋ اعادى, گاز كىرگەن. ەشكىم ميتىڭداپ كۇل شىعارمايدى. اكىمدەرى تسيۆيليزاتسياعا «ادەيى» جەتكىزبەي جۇرگەن اۋىلدار بولماسا (ەلىمىزدە مۇنداي مەكەندەر كوپ), قالعان وڭىردە جول دا جاسالعان, ينتەرنەت تە بار. اۋىل مەن قالانى تەڭەستىرۋ ساياساتى, بالكي دۇرىس تا شىعار. دەگەنمەن, ءبىرشاما جىلداردان كەيىن قالالىقتار اۋىلعا بارىپ اۋىلدى تاپپاي قالماي ما دەگەن ويعا قالاسىڭ. ەندى ءبىر جاعىنان, قالاداعى جاعداي اۋىلدا دا بولاتىن بولسا, نەگە اۋىلعا بارىپ تۇرماسقا دەيتىندەر دە تابىلادى. تازا اۋا ءھام تابيعات.
قانتتىڭ باعاسى 750 تەڭگە بولعالى جالپى قازاقستاندا ءومىر وزگەردى: قالادا دا, اۋىلدا دا تۇرمىس ءماز ەمەس. قىمباتشىلىق جالاقىسى تومەن حالىقتى قىسىپ بارادى. ەڭ قىزىعى, اۋىلداعىلار قالاداعىلاردى باي دەپ ويلايدى. ال قالالىقتار اۋىلدا ءومىر ءسۇرۋ ارزان دەيدى. كەي جۇرت ءبىزدى – جۋرناليستەردى دە شالقىپ ءومىر سۇرەدى دەپ ءجۇر ەكەن. ادامنىڭ اڭعالدىعىنان اسقان جاقسى مىنەز جوق شىعار, ءسىرا. ءبىزدىڭ دە ءبىر «كەدەي» ەكەنىمىزدى ولار قايدان ءبىلسىن...