جازۋشى ءۇشىن جازۋدان قيىن ءھام جازۋدان وڭاي جۇمىس جوق. جازۋ – مەحنات, جازۋ – ازاپ, جازۋ – راحات. ارينە, اقىننىڭ ءبارى مىقتى, جازۋشىنىڭ ءبارى شەبەر بولا المايتىنى تاعى انىق. ونىڭ ۇستىنە ادەبيەتكە تەك كلاسسيكالىق ولشەممەن قارايتىنىمىز دا كەيدە ادىلەتسىز كورىنەدى. اركىم ءوز قاداري-حالىنشە جازادى, اركىم ءوز بيىگىندە قالادى.
بايقاساق, اردىڭ ىسىنە بالانعان ونەردە جاقسى جازۋ تالانتقا عانا بايلانىستى ەمەس. قالامگەردىڭ جازۋىنا ونىڭ شەبەرلىگىنەن بولەك, بولمىسى, مىنەزى, ءتارتىبى, عادەتى, تۇرمىس جاعدايى, كۇن رەجىمى, ءتىپتى كوڭىل كۇيى دە اسەر ەتسە كەرەك.
«تۇسكە دەيىن گازەت وقىماڭىز»
بۋلگاكوۆتىڭ كەيىپكەرى پروفەسسور پرەوبراجەنسكي: «تۇسكە دەيىن كەڭەستىك گازەتتەردى وقىماڭىز», دەپ جار سالادى. گازەت بەتىندەگى جاڭالىقتار باعانى الدەكىمنىڭ كوڭىل كۇيى مەن تابەتىن بۇزاتىن بولسا, ەندى بىرەۋدى جازۋعا دايىنداۋى مۇمكىن.
جازۋشىلىققا دەيىن گابريەل گارسيا ماركەس جۋرناليست بولعانى بەلگىلى. اۆتور تاڭ شاپاعى كورىنگەنشە ويانۋدى ءجون كورگەن. ەڭ الدىمەن, تاڭعى گازەتتەردى وقىپ, سودان كەيىن عانا جازۋعا وتىرعان. سونداي-اق ماركەس قوناقۇيلەر مەن جالعا الىنعان جازۋ ماشينالارىندا جۇمىس ىستەي المايتىنىن ايتادى. ونىڭ ويىنشا, بولمە مەن زاتتار «ونىڭ جۇمىسىمەن جىلىنۋى كەرەك».
شىنىندا دا, كەيدە جازۋعا كىرىسە الماي وتىرعاندا, باسقا دۇنيەلەردى وقىپ, وتالىپ الۋ ادەتى قالام ۇستاپ جۇرگەن بارشا قاۋىمعا ءتان بولسا كەرەك. وقىعاندا دا – وي قۋاتىڭا قان جۇگىرتەتىن ءتاۋىر دۇنيەنى وقىماساڭ, پروفەسسور پرەوبراجەنسكي ايتقانداي, گازەت بەتىندەگى كەي جاڭالىقتاردان ءتۇڭىلىپ كەتۋىڭىز ابدەن مۇمكىن.
نوبەل العان قارىنداش
عابيت مۇسىرەپوۆ ايگىلى «قىز جىبەك» ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن قارىنداشپەن جازىپ شىققانى امبەگە ايان. قادىر اقىن دا ولەڭدەرىن قارىنداشپەن جازعانىن بىلەمىز. «ويتكەنى وتە ىڭعايلى, تۇرىپ تا, وتىرىپ تا, جاتىپ تا جازا بەرەمىن», دەيتىن ءوزى. سول سياقتى دجون ستەينبەك تە شىعارمالارىنىڭ العاشقى نۇسقاسىن قارىنداشپەن جازاتىن. جۇمىس ىستەر الدىندا ول ونداعان جاقسى ۇشتالعان قارىنداشىن سايلاپ قويادى. اۆتور قارىنداش تاڭداۋدا دا مۇقيات بولدى: ول تەك Blackwing ءونىمىن قولداناتىن. وسىلايشا, تاڭدالىپ, تالعانىپ الىنعان قالامنان تۋعان جازۋلار اۆتورعا نوبەل, پۋليتتسەر سىيلىقتارىن الىپ بەردى.
سيقىرلى قالپاق
«قالپاقتاعى مىسىق», «گرينچ روجدەستۆونى قالاي ۇرلادى» فيلمدەرىمەن بەلگىلى امەريكالىق بالالار جازۋشىسى, انيماتور تەودور سيۋز گايسەل, نەگىزىنەن «دوكتور سيۋز» لاقاپ اتىمەن تانىمال.
سول دوكتور سيۋز باس كيىمدەردى جاقسى كورىپتى. گايسەل توپتاماسىندا 300-گە جۋىق ءتۇرلى قالپاق بولعان. شىعارماشىلىق داعدارىسقا تۇسكەن اۆتور سامساعان قالپاقتاردىڭ ءبىرىن تاڭداپ كيىپ, جازۋ ۇستەلىنە وتىرادى ەكەن. گايسەلدىڭ بارلىق تۋىندىلارىندا ءتۇرلى ءتۇستى ءھام تۇپنۇسقا باسكيىم كيگەن كەيىپكەرلەر بولاتىنى دا سودان. ەستەلىكتەرگە سۇيەنسەك, ءتىپتى قوناقتار دا كەيدە جازۋشىنىڭ ۇيىنە قالپاقپەن (كەز كەلگەن ەمەس, ەرەكشە ءساندى قالپاقپەن) كەلۋگە ءماجبۇر بولىپتى. قىزىق...
ءتۇرلى ءتۇستى جازۋ
جازۋ كەزىندە قاتاڭ ەرەجەلەردى ۇستاناتىنداردىڭ ءبىرى – مودەرنيست جازۋشى ۆيردجينيا ۆۋلف. ول كۇندە تاڭەرتەڭ بيىكتىگى 90 سم بولاتىن جازۋ ۇستەلىندە 2,5 ساعات بويى تۇرىپ جازاتىن. وعان ارنايى جاسالعان مولبەرتتى پايدالانىپتى. اۆتوردىڭ نەمەرە اعاسى كۆەنتين بەلل مۇنىڭ ءبارى ۆۋلف پەن ونىڭ اپكەسى, سۋرەتشى ۆانەسسا بەلل اراسىنداعى باسەكەدەن تۋىنداعانىن ايتادى. ۆۋلف بۇل جۇمىس ادەتىن, شامامەن 1912 جىلعا دەيىن ساقتادى. كەيىنىرەك ول اكەسى سەر لەسلي ستيۆەن سياقتى تىزەسىندە فانەر تاقتاسى بار الاسا كرەسلودا جازاتىن بولدى.
ايتا كەتەيىك, تۇرىپ جازاتىن اۆتورلاردىڭ قاتارىندا حەم اعاي مەن چارلز ديككەنس تە بار. بۇعان تاڭعالۋدىڭ قاجەتى جوق. نەگە دەسەڭىز, تۇرىپ جۇمىس ىستەۋ, ەڭ الدىمەن, ومىرتقاعا پايدالى. القيسسا.
ۆيردجينيا ۆۋلفتىڭ جازۋدا ءتۇرلى ءتۇستى سيالاردى پايدالانعانىن دا بىلەمىز. ونىڭ سۇيىكتى ءتۇسى – كۇلگىن. ال الەكساندر ديۋما ءتۇرلى تۇستەردى شىعارماشىلىقتا نەگىزگى دەتال رەتىندە قولدانعان. ماسەلەن, ول ءار جانرعا ءار ءتۇستى پايدالاندى. كوك ءتۇس فانتاستيكالىق رومانداردىڭ ءتۇسى بولسا, قىزعىلت ءتۇس ماقالالار مەن كوركەم ادەبيەتتەرگە, ال سارى ءتۇس پوەزياعا ارنالدى.
كافكا نە دەدى؟
جازۋداعى ءتۇرلى ءتۇستى سيانىڭ سىرىن فرانتس كافكا اشادى. بىردە وعان زامانداسى اقىن ەرنەست لەدەرەردىڭ ولەڭدەرىن اشىق-كوك سيامەن ەرەكشە قاعازعا تۇسىرەتىنىن ايتىپتى. كافكا ەش تاڭعالماستان, اقىننىڭ بۇل ارەكەتىن بىلاي دەپ تۇسىندىرەدى: ء«ار سيقىرشىنىڭ ءوز ءداستۇرى بار. ماسەلەن, گايدن مەيرامداعىداي باسىنا جالعان شاش قويىپ, بەتىنە وپا جاعىپ الىپ مۋزىكا شىعاراتىن بولعان. جازۋ – ءوز تابيعاتىندا رۋحتاردى ارباۋ بولىپ سانالادى». راسىندا, جازۋشىلاردىڭ «وعاش» مىنەزدەرى مەن ارەكەتتەرىنىڭ سىرى كافكانىڭ وسى انىقتاماسىنا سىيىپ تۇرعانداي.