• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 08 ماۋسىم, 2022

تۇنەك تۇبىندەگى ساۋلە

491 رەت
كورسەتىلدى

شىعارماشىلىق ادام عۇ­مىرىن اڭىزعا اينالدىرادى دەگەنگە سەنۋ قيىن. دەسەك تە ونەر اسپانىندا جارقىلداي كورىنگەن ءار تالانتتىڭ ەسىمىنە تە­رەڭ­دەپ ۇڭىلسەڭ, ءتۇرلى ترا­گەديا مەن دراماعا جو­لىعاسىڭ. سوندا جۇل­دىز­دى عۇمىر جاقسى ءومىر مە, الدە ء«تاتتى تامۇقتاي» سە­­زى­لەتىن ازاپتى ءومىر مە دەي­­سىڭ. القيسسا.

پيكاسسو تۋرالى مىڭ سان اڭىز ايتىلادى. تالانتتى سۋرەتشىنىڭ عۇمىرى مەن شىعارماشىلىعى كوپتەگەن مادەني اڭگىمەگە تا­قى­رىپ بولدى. ول تۋرالى جازىل­عان ماتەريالداردىڭ سانىندا شەك جوق. ءوزىنىڭ ءومىرىن دە سۋرەتكە اينالدىرا بىلگەن جيىر­ماسىنشى ءجۇز جىلدىقتىڭ تالانتى مەن اتاعى جارىسقان سۋرەت­شىسى پيكاسسو, ونەردە وزگەشە كوركەمدىك وبراز بەن فورما جاسادى. سۋرەت الەمىنە ءبىر نازىك سەزىممەن كەلدى. ءتىپتى ونىڭ شى­عار­ماشىلىعىنا انىقتاما بەرۋ دە ءبىرتۇرلى ورىنسىز سەكىلدى. پي­كاسسوعا پيكاسسودان ارتىق ءسوز ايتۋ مۇمكىن بە ءوزى؟..

ونەرتانۋشىلار پابلو شى­عارماشىلىعىن بىرنەشە كەزەڭگە بولەدى: كۋبيزممەن اۋەستەنۋى, سيۋررەاليزم ستيلىندە دە جازدى, سونىمەن قاتار پوستيمپرەسسيونيزم, «كوگىلدىر» جانە «قىزعىلت» تۇستەرمەن بايلانىستى جۇمباققا تولى كوركەمدىك كەزەڭدەرى.

ال مىنا كارتينا سۋرەتشىنىڭ «كوگىلدىر» ءتۇستى شىعارماشىلىق كەزەڭىندە سالىنعان. تۋىندىدا داستارقان باسىنداعى وتباسى بەي­نەلەنگەن. ونى قالاي اتا­ساڭىز دا, ءوز ەركىڭىز. «وتباسى», «وت­باسىمەن بىرگە», «داستارقان باسىندا» نەمەسە ءجاي عانا ء«ومىر» دەسەڭىز دە بولادى.

ايتا كەتەيىك, پيكاسسونىڭ 1902-1905 جىلدار ارالىعىنداعى تۋىندىلارى كوك ءتۇستىڭ سۋىق ءارى قاراڭعى رەڭدەرىنە قانىق. بۇل ءتۇستىڭ استارىنان قارتايۋ, كەدەيلىك, قاسىرەت سىندى ءومىردىڭ قاتىگەز تۇستارى سەزىلۋى مۇمكىن. ونەرتانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, پابلونىڭ جاقىن دوسى بۇل فاني­دەن كەتۋى جۇرەككە اۋىر مۇڭ سالىپ, كۇڭگىرت سارىنداعى كارتينالار جازۋىنا سەبەپ بولعان دەسەدى. 

قاسىرەت شەككەن قىلقالام شەبەرىنىڭ كوڭىلىنە, تەك شى­عار­ماشىلىق مەدەۋ بولدى. پيكاس­سوعا بۇرىننان قالىڭ جۇرتتان ءتۇرلى ۇسىنىستار تۇسەتىن-ءدى. ءدال وسى كۇيزەلىس ۋاقىتىندا سۋرەتشى سۇراعان جانداردىڭ ۇيىنە بارىپ, سۋرەتتەرىن سالدى. ءسىز كورىپ وتىرعان مىنا كارتينا دا سونداي ۇسىنىستاردىڭ جەمىسى. 

1903 جىلى سولەر دەگەن بارسەلونالىق تىگىنشى ءوزى مەن ايەلىنىڭ پورترەتىن, وعان قو­سا وتباسىلىق سۋرەتىن سالۋدى وتىنگەن ەدى. الايدا اۆتور ونىڭ ءۇشىنشى تىلەگىن ورىنداپ, وتباسى­لىق كارتيناسىن جازدى.

بۇل تۋىندى مانەنىڭ «كوگال­­داعى تاڭعى اس» سۋرەتى سە­كىل­دى فرانتسۋز يمپرەس­سيو­نيس­تە­­رىنىڭ اراسىندا كەڭ تاراعان جانردا جاسالعان. كارتيناداعى كەيىپكەرلەر – وتاعاسى مەن جۇبايى, ولاردىڭ ءتورت بالاسى جانە يت. ارقايسىسىنىڭ بەت-بەينەسى وزىندىك ەرەكشەلىكتەردى كورسەتكەنىمەن, ولاردىڭ جالپى سحەماتيكاسىنداعى پيكاسسوعا ءتان بىرتەكتىلىكتى بايقاماۋ مۇم­كىن ەمەس. دەتالدارعا كەلەر بول­ساق, كەنەپتىڭ ورتاسىندا – اق داستارقان, ونىڭ ۇستىندە جە­­مىستەر, بوس ىدىس, بوتەلكە مەن قوياننىڭ ۇشاسى (تۋشا), ال قا­سىن­دا – اڭشى مىلتىعى.

جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىز­دەي, كارتينا شەبەردىڭ تۇنەك تۇن­عان «كوگىلدىر» تۇسپەن اۋەستەنگەن كەزەڭىندە جازىلسا دا, تراگيزمنەن اۋلاق. مۇنداعى كوك ءتۇس, كە­رىسىنشە, جىلى كورىنەدى, وتبا­سىلىق ىستىق ىقىلاستىڭ لەبى سەزىلەتىندەي.

پيكاسسونىڭ باسقا جۇمىس­تارى سىندى اتالعان كارتينا دا الەمدى مويىنداتتى. «سولەر وتباسى» دەگەن اتپەن دە تانىمال تۋىندى قازىر بەلگيانىڭ لەجە قالاسىنداعى زاماناۋي ونەر مۇراجايىندا ساقتاۋلى تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار