قازاق جۇرتىندا ۇلىقتاۋعا تۇرارلىق ۇلى مادەنيەت تە, ۇشان-تەڭىز قۇندىلىقتار دا مولىنان. ونى ەلدىگىمىزدى الىپ, ەڭسەمىزدى تىكتەگەننەن بەرى كورىپ, ءبىلىپ, تانىپ جاتىرمىز. وركەنيەتتى 30 ەلدىڭ قاتارىنا وسى ءبىر ماتەريالدىق ەمەس مۇرالارىمىزدى جاڭعىرتىپ, جاسارتىپ بارىپ قوسىلۋ ءۇردىسى قازىر كەڭ قانات جايىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىر دالەل دايەگىندەي تىلدەردى قولدانۋ مەن دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 2014 جىلى شىعارىلعان «ابايتانۋ الىپپەسى», «دانالىق الىپپەسى», «ەلەكتروندى قازاق ءۇي» جانە باسقا دا ينتەراكتيۆتى ونىمدەردىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى كەشە ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ءوتتى. شارا شەڭبەرىندە مينيسترلىك تاراپىنان شىعارىلعان وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالداردىڭ, كوركەم جانە اۋدارما كىتاپتاردىڭ, بالالارعا ارنالعان ادەبيەتتەردىڭ, سوزدىكتەردىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلعانىن دا ايتا كەتسەك دەيمىز. ايتۋلى شارانى تاياۋدا عانا مادەنيەت ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالعان ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى اشتى. ول مينيسترلىكتىڭ ەل يگىلىگى, قازاق ەلىنىڭ كەلەشەگى, وزگە ەتنوستاردىڭ ايرانداي ۇيىعان تىنىس-تىرشىلىگى تۋرالى العا قويىپ وتىرعان باستى مىندەتتەرىن ايتىپ, نەگىزىنەن قوعامىمىزدىڭ رۋحاني دامۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىندىگىن جەتكىزدى. «انا تىلگە جەتە ءمان بەرگەن بۇل يگىلىكتى ءىستى مەرەكە دەسەك تە جاراساتىن سەكىلدى», دەپ وسىنداي شاراعا استاناداعى زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ ءبىر كىسىدەي جينالۋىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ء«بىز كەيدە زيالى قاۋىم بار ما, جوق پا؟», دەگەندى ايتامىز. شىنىنا كەلگەندە, ۇلت رۋحانياتى دەپ جۇرگەن زيالى جۇرت بار. سونىڭ ءبىر دالەلى حالىقتىق ىسكە قاۋمالاي كەلگەن بۇگىنگى الدىڭعى تولقىنعا ەرەكشە ءىلتيپاتىمدى بىلدىرەمىن», دەگەن مينيستر ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2020 جىلعا قاراي قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدى ەل كولەمىندە 95 پايىزعا جەتكىزۋ جايىنا جان-جاقتى توقتالدى. تۇساۋكەسەر راسىمىندە العاشقى ءسوزدى كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى, بەلگىلى عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ الىپ, «بىتەر ءىستىڭ باسىنا, جاقسى كەلەر قاسىنا», دەپ جۇرت كەلەشەگى سانالاتىن ۇرپاعىمىزدى ۇلتتىق ۇلگىدە تاربيەلەۋ جولىنداعى جاسالعان جاقسى جۇمىستىڭ راسىمىنە كەلگەن جاڭا مينيسترگە شىنايى ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ, شارانىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا وڭ باعاسىن بەردى. قازاق دالاسىنىڭ ءوزى ءبىر زاماندارى ۋنيۆەرسيتەت, اكادەميا بولعانىن, سونىڭ ناتيجەسى مىنا ءۇش قۇندىلىق بولىپ وتىرعانىن ايتىپ, ابايدىڭ الىپپەسىن, دانالىق قاعيدالاردى, ۇلتتىق كيىز ءۇيدى تانىپ, ءبىلۋدى الدىمەن كەيىنگى جاسقا ۇيرەتۋدى اتاپ ءوتتى. اسىرەسە, كيەلى قازاق ءۇيىنىڭ كىشىرەيتىلگەن نۇسقاسىنىڭ ىشىنە بەسىك جىرىن, ەرتەگىلەردى, بالالار اندەرىن, حالىق جانە حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ ءان-كۇيلەرىن, تەرمە-تولعاۋلاردى, وتانشىلدىق رۋحتى كوتەرەتىن ايتۋلى دۇنيەلەردى, ابايدىڭ 45 قارا ءسوزىن قامتىعان – 1200 جاۋھارىمىزدى ەندىگى جەردە بۇكىل جۇرتقا جەتكىزۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. «وزگەنىڭ الەم-جالەمىنە قىزىعىپ, تەلەفونعا تەلمىرگەن ۇرپاقتىڭ نازارىن وسىعان اۋدارۋ كەرەك», دەپ كۇيىندى مە, اشىنعاندا اششى داۋسى شىعىپ, «كيىز ۇيدەگى ۇلت اسىلىن بالالاردىڭ سول ۇيالى تەلەفونىنا كوشىرسەك, ءسويتىپ, ولاردىڭ نازارىن قازاقى داستۇرگە بۇرساق» دەدى. وسى حالىققا كەرەك دۇنيە تالتاڭداي باسقان قالالىقتاردىڭ عانا قولىندا قالىپ قويماي, قيانداعى قازاققا, ولاردىڭ قالتاسى كوتەرەتىندەي باعاممەن جەتكىزۋ قاجەتتىگىن دە ەستەن شىعارمادى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, سەناتور نۇرلان ورازالين, زامان تالابىنا ساي جاسالعان ونىمدەردىڭ ۇلت ۇرپاعىنا قىزمەت ەتەتىنىن تىلگە تيەك ەتىپ, ۇلتتىق يدەيا وسىنداي ناقتى ىستەر اياسىندا جۇزەگە اساتىنىنا دايەكتەر كەلتىردى. «بالانى قارعادايىنان ۇلتتى سۇيۋگە باۋلىساق, ولار ەرتەڭ اقىلدى دا, ايباتتى بولىپ وسەدى» دەپ, جاقسى دۇنيەنىڭ جۇرتقا تولىق جەتكىزۋ جاعىن ۇسىندى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى روزاقۇل حالمۇراتوۆ مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى تۋرالى بايلامىن ورتاعا سالسا, ورازكۇل اسانعازىقىزى بالانى بەسىكتەن, كەلىندى ەسىكتەن تۇزەيتىن حالقىمىزدىڭ اتا سالتىنان وي قوزعاپ, ۇرپاققا كەرەك مۇنداي يگىلىكتى ءىستى ءبىلىم جانە عىلىم, مادەنيەت مينيسترلىكتەرى قاتار وتىرىپ جۇرگىزسە ءوز جەمىسىن بەرەتىنىن قاداپ ايتتى. مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قالامگەر تولەن ابدىك تىلگە بايلانىستى جالپى سوزدەن گورى ناقتى ماسەلەگە كوڭىل ءبولۋدى مەڭزەپ, انا ءتىلى قازاقتار ءۇشىن قاجەت بولسا, مەملەكەتتىك ءتىل قازاقستاندىقتاردىڭ قولعاناتى بولۋى ءتيىس ەكەنىن ايتىپ, «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسى مەملەكەتتىك قىزمەتتە ورنىقسا ارتادى», دەدى. جازۋشى مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى زاڭ قابىلداۋدىڭ ۋاقىتى جەتكەنىن, مۇنداي قۇجاتتى ىرگەلەس رەسەي مەملەكەتى 2006 جىلى ىسكە قوسقانىن اتادى. كىتاپ تارالىمى تۋرالى قوزعالعان اڭگىمەنىڭ ءتۇيىنىن شەشۋ ءۇشىن كىتاپ ساۋداسىن دۇرىس جولعا قويۋ كەرەكتىگىن, الىس-جاقىن ەلدەردە ءوتىپ جاتاتىن مادەنيەت كۇندەرىنە سول مادەنيەت سالاسىنا قاتىسى بار اقىن-جازۋشىلاردى دا اپارۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. پروفەسسور كارىمبەك قۇرماناليەۆ جوعارىداعى قۇندىلىقتار ءار ءۇيدىڭ تورىندە تۇرۋ كەرەك دەسە, عالىم نامازالى وماشەۆ بالا تاربيەسىن وتباسىنان باستاۋدى جان-جاقتى قامتي ايتىپ, ول السىرەگەن جەردە وتانشىلدىق دەگەن ءسوزدىڭ ورىندالا قويمايتىنىنا مىسالدار كەلتىردى. اكادەميك عاريفولا ەسىم كيىز ءۇيدىڭ قۇدىرەتى تۋرالى اڭگىمەلەدى. وسىنداي يگىلىكتى ىستەردى اتقارۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسقان ازاماتتارعا مينيستر ا. مۇحامەدي ۇلى العىسىن ايتىپ, «ەلەكتروندى قازاق ءۇي» جوباسىن ىسكە اسىرعان ع. قىزىربەك ۇلىنا, ۇنتاسپاداعى جادىگەرلەرىمىزدى وقىعان اتاقتى ديكتور ساۋىق جاقانوۆا مەن ايدوس بەكتەمىروۆكە سىي-سياپات كورسەتىپ, بۇل جۇمىسقا ۇيىتقىلىق تانىتقان ءتىل كوميتەتىنىڭ توراعاسى م. سقاقوۆقا العىس ايتتى. سونىمەن ۇلىقتاۋعا لايىق ۇلت قۇندىلىعىنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, جۇرتقا تانىستىرىلدى. سۇلەيمەن مامەت, «ەگەمەن قازاقستان». ––––––––––– سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.