جيىرما سەگىز باتىردىڭ ءبىرى

ادامزات بالاسى وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارىنىڭ سوڭىندا باستالىپ, قىرقىنشى جىلداردىڭ ورتاسىنا دەيىن سوزىلعان (1939-1945ج.), 50 ميلليوننان استام بەيكۇنا جانداردىڭ ءومىرىن جالماعان ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ قايعى-قاسىرەتىن ءالى دە ۇمىتا قويعان جوق. ال سول تۇستاعى اتاعى جەر جارعان كەڭەستەر وداعى ءۇشىن ۇلى وتان سوعىسى دەپ ايدار تاعىلعان,  وت پەن وققا وراعان, ميلليونداعان ادامدى اجال قۇشتىرعان سۇراپىل سوعىستىڭ اكەلگەن ءزىلماۋىر زاردابى مەن جۇرەكتەرگە سالعان جاراسى ارادا بىلدەي جەتپىس جىل وتسە دە تولىق مانىندە جويىلا, جازىلا قويماي وتىر.  كۇنى بۇگىنگە دەيىن ونىڭ  ءار تۇستان, ءار سالادان, ءتىپتى, ءار وتباسىنان قىلاڭ بەرىپ قالارى بار. وتان وتقا ورانعاندا... جۇمىر جەردى بيلەپ-توستەمەكشى بولعان فاشيستىك گەرمانيانىڭ با­قاي­شاعىنان باسىنا دەيىن مۇزداي قارۋلانعان ارمياسى 1941 جىلدىڭ 22 ماۋسىمىندا بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ, بەيقام جاتقان كەڭەستەر وداعىنا تۇتقيىلدان سوعىس جاريالاپ, باتىس شەكارادان لاپ قويدى. اراعا ءتورت اي سالىپ, جولىن-داعىنىڭ ءبارىن جاپىرىپ, جايپاپ وداق استاناسى – ماسكەۋدىڭ ىرگەسىنە تاياپ قالدى. سوعىس باستالىسىمەن الماتى قالا­سىنىڭ تۇبىندە جاساقتالعان اتاقتى گەنەرال-مايور ي.ۆ. پانفيلوۆ باسقارعان 316-شى اتقىشتار ديۆيزياسى قان مايدانعا (قۇرامىندا داڭقتى باتىرىمىز باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ جاۋ­جۋرەك باتالونى دا بار), ماسكەۋ قالاسىن جاۋدان قورعاۋعا اتتاندى. كۇشى باسىم دۇشپانمەن قورعانا وتىرىپ سوعىسقان قازاقستاندىق ەرجۇرەك جاۋىنگەرلەر1941 جىلدىڭ قار جامىلعان ايازدى قاراشا ايىنىڭ 16-سىندا ماسكەۋگە تاياۋ ۆولوكولام اۋدانى, دۋبوسەكوۆو رازەزىنىڭ (تەمىر جول ايىرماسى) تۇبىندە باتىس مايدانى, 16-شى ارميانىڭ 8-ءشى گۆارديالىق اتقىشتار ديۆيزياسى (بۇرىنعى 316-شى اتقىشتار ديۆيزياسى) 1075-ءشى اتقىشتار پولكىنىڭ 2-ءشى باتالونى 4-ءشى روتاسىنىڭ كىشى پوليترۋك ۆ.گ.كلوچكوۆ باستاعان 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشى ساربازدارى الەمدى ءدۇر سىلكىندىرگەن ەرەن ەرلىك تانىتتى. ولار ءوز پوليترۋگى ۆ. كلوچكوۆتىڭ: «رەسەي كەڭ-بايتاق, بىراق شەگىنەرگە جەر جوق. ارتىمىزدا – ماسكەۋ!» دەگەن جالىندى ءسوزىن باسشىلىققا الىپ, نەمىس-فاشيستەرىنىڭ قۇرىش بولات قۇرسانعان 18 تانكىسىن وتقا وراپ, جۇزدەن استام سولداتىن جەر قۇشتىردى. وسىلايشا جەڭىلۋدى بىلمەيدى دەگەن نەمىس ارمياسىنىڭ ساندىراق ۇيعارىمىنىڭ, ماقتانگوي اڭىزىنىڭ ك ۇلى كوككە ۇشتى. وزدەرىن جانپيدا ەتسە دە دۇشپاندى ىلگەرى باستىر­ماعان, ءار سۇيەم جەر ءۇشىن كەسكى­لەسە ۇرىس سالعان 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆ­شىلاردىڭ قاھارمان ەرلىگى كەڭەس جاۋىن­گەرلەرىنىڭ رۋحىن شۇعىل كوتەردى, نامىسىن جانىدى. سول ءبىر جاۋ­جۇرەك 28 باتىردىڭ 11-ءى دەرلىك جەتى­سۋ ءوڭىرىنىڭ جايساڭدارى بولاتىن. سولار­دىڭ قاتارىندا: گ.م.بەزرودنىح, يا.ا.بوندارەنكو, ي.ر.ۆاسيلەۆ, پ.د.دۋ­توۆ, ن.ەسبولاتوۆ, د. كالەينيكوۆ, ءا.قوجا­بەرگەنوۆ, ن.ا.ميتچەنكو, ي.م. ناتاروۆ, م.سەڭگىرباەۆ, ي.د.شادرين بار ەدى. ال وسى 28-ءدىڭ, ياعني 11-ءدىڭ ءبىرى قاسيەتتى قاراتال اۋدانىنىڭ تۋماسى, قاتارداعى جاۋىنگەر نيكيتا اندرەەۆيچ ميتچەنكو (1913-1941ج.) بولعانىن بىزدەر ءاردايىم ماقتانىش تۇتامىز. ەندى وتان ءۇشىن دەپ وتقا ورانعان پان­فيلوۆ­شى جاۋىنگەردىڭ ءومىر دەرەگى مەن ەڭبەك جولى, وتباسى, قاھارماندىق ەرەن ءىسىنىڭ كەيبىر تۇستارى جايلى زەردەلەگەنىمىز بەن بىلگەنىمىز جايلى ورتاعا سالعاندى قۇپ كوردىك.   نيكيتا رەسەيلىك ەمەس, اقمولالىق وكىنىشكە قاراي, كەڭەس وداعى سالتانات قۇرعان جىلدارى جارىق كورگەن «سوۆەت وداعىنىڭ قازاقستاندىق باتىرلارى» انىقتامالىعىندا «نيكيتا اندرەەۆيچ ميتچەنكو 1913 جىلى نوۆوسيبيرسك وبلىسى نوۆوۆلاديميروۆكا سەلوسىندا شارۋا وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اتا -اناسىنان ايىرىلعان سوڭ, 1935 جىلى وتباسىمەن قازاقستانعا كوشىپ كەلەدى. 1935 -1937 جىلدارى كيروۆ اۋدانىنىڭ قىزىلشا وسىرەتىن سوۆحوزىندا, ال 1937 جىلدىڭ قاراشاسىنان 1941 جىلدىڭ 19 شىلدەسىنە دەيىن ۇشتوبە ستانساسىنداعى جۇمىسشىلاردى جابدىقتاۋ بولىمىندە جۇك ءتۇسىرۋشى-تيەۋشى بولىپ جۇمىس ءىس­تە­گەن. ول سوعىسقا دەيىن ۇيلەنىپ, كسە­نيا بوريسوۆنامەن تۇرمىس قۇرعان. دۇنيەگە كەلگەن قىزى ۆاليا ەكى جاسىندا قايتىس بولعان. ن.ا. ميتچەنكو 1941 جىلدىڭ شىلدەسىندە اسكەر قاتارىنا شاقىرىلىپ, گەنەرال-مايور ي. پانفيلوۆتىڭ ديۆيزياسى قاتارىندا ماسكەۋ قالاسىن قورعاۋعا قاتىسادى. وعان كسرو جوعار­عى كەڭەسى تورالقاسىنىڭ 1942 جىلعى 21 شىلدەدەگى جارلىعىمەن كەڭەس وداعى­نىڭ باتىرى (قازا تاپقاننان سوڭ) اتا­عى بەرىلەدى. ونىڭ ەسىمىمەن قارا تەڭىز­دىڭ تەڭىز پاروحودستۆوسىنىڭ تەپ­لو­حودى (27 جەلتوقسان, 1980 جىل), ءۇش­توبە قالاسىنىڭ ءبىر كوشەسى اتالعان. پيونەرلەر ۇيىندە باتىردىڭ شاعىن ءبيۋستى ورناتىلعان» دەلىنگەن. ەرلىك قاشاندا ەلگە مۇرا, ۇرپاق­قا ۇران بولدى, بولىپ قالا بەرەدى دە. تانىمال قالامگەر بەيبىت قويشى­باەۆتىڭ رەسپۋبليكالىق «سوتسياليستىك قازاقستان» (قازىرگى «ەگەمەن قازاقستان») گازەتىنىڭ 1985 جىلعى سانىندا ۇلى ەرلىك شەجىرەسىنىڭ 40 جىلدىعىنا وراي باتىر ن. ميتچەنكوعا ارنالعان «سۇيىسپەنشىلىك» اتتى وچەركى جاريالاندى. وندا اۆتور نيكيتا اندرەەۆيچتىڭ رەسەيلىك ەمەس, قازاقستاندىق, وندا دا بۇرىنعى تسەلينوگراد (قازىرگى اقمولا) وبلىسى, نوۆوۆلاديميروۆكا اۋىلىندا 1913 جىلى 13 ساۋىردە تۋعاندىعىن العا تارتادى. بۇعان ن. ميتچەنكونىڭ ءومىر جولىن زەرتتەپ جۇرگەن وتستاۆكا­داعى مايور ۆ.ە. احيتكيننىڭ اتال­عان وبلىستىڭ نوۆوگەورگيەۆكا اۋىلىن­داعى ۋسپەن شىركەۋى ارحيۆىندە­گى جازبادا ونىڭ اتا-اناسى اندرەي ميحايلوۆيچ پەن پراسكوۆيا ماتۆەەۆنا­نىڭ نوۆوۆلاديميروۆكا اۋىلىندا تۇراتىندىعى دالەلدى ايعاق بولادى. ۇزاق جىلدار بويى جىبەرىلىپ, قايتا­لانعان وسى ولقىلىق 2010 جىلى رەس­پۋبليكالىق «ونەر» باسپاسىنان (الما­تى قالاسى) باسىپ شىعارىلعان «قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى» انىقتامالىعىندا ءبىرشاما تۇزەتىلىپ, تولىقتىرىلعان. ايتسە دە, قىنجىلارلىعى سول, باتىردىڭ تۋعان جىلى ءۇش جاسقا ۇلكەيتىلىپ, 3.04.1910 جىلى اقمولا وبلىسى, ارشالى اۋدانى, نوۆوۆلاديميروۆكا اۋىلىندا تۋعان دەلىنگەن ء(ماتىندى دايىنداۋشىنىڭ قانداي دەرەك كوزىنە سۇيەنگەنى بەيمالىم). ءارى قاراي ۇلتى – ۋكراين. 1935-1941 جىلدارى الماتى وبلىسى, قاراتال اۋدانى, ۇشتوبە قالاسىندا جۇمىس ىستە­گەن. ماسكەۋدىڭ گيمنىنە اينالعان «دورو­گايا مويا, ستوليتسا» ولەڭىندە 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشىلار تۋرالى ايتىلادى. ميتچەنكونىڭ ەسىمى اقمولا وبلىسى, ارشالى اۋدانى, سارىوبا اتىنداعى مەكتەپكە بەرىلگەن», دەلىنگەن. بۇل جازبادان اڭعارعانىمىز, بىزگە حالقىمىزدىڭ ماقتانىشى سانالاتىن باتىر جەرلەسىمىزدىڭ ءومىربايانىن ءار ساققا جۇگىرتپەي, بىرىزدەندىرۋ قاجەت. سۇيسىنەرلىگى سول, ەرلىك پەن ەلدىكتى قاشان دا قاستەر تۇتاتىن قاراتالدىقتار ءوزىنىڭ ءتول پەرزەنتىنە اينالعان نيكيتا ميتچەنكونىڭ ەسىمىن قادىرلەپ, وعان قۇرمەت كورسەتۋدە ءبىرشاما يگى ىستەردى اتقاردى. ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتقانداي, اۋدان ورتالىعى – ۇشتوبە قالاسىنىڭ كورىكتى كوشەسىنىڭ بىرىنە ونىڭ ەسىمى بەرىلگەن. قالاداعى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ۇشقىش س.موروزوۆ اتىنداعى №51 مەكتەپ-گيمنازياسىندا ولكەتانۋشى ۇستاز ت.ي. مولچانوۆانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن جاۋىنگەرلىك داڭق مۋزەيى اشىلعان. وندا باتىردىڭ شاعىن ءبيۋستى ورناتىلعان. جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا جاس ۇرپاق حاباردار بولاتىنداي ەسكە الۋ كەشتەرى مەن تاربيە ساعاتتارى وتەدى.   ەرلەر ەسىمى ۇمىتىلمايدى سونىمەن, وتكەن عاسىردا 1418 كۇن مەن تۇنگە سوزىلعان ۇلى وتان سوعى­سىنىڭ تاريحي جىلناماسىنا جار­قىن بەت بولىپ جازىلعان, 1941 جىل­دىڭ 16 قاراشاسىنداعى ماسكەۋدىڭ دۋبو­سەكوۆو رازەزى تۇبىندەگى بولات ساۋىت قۇرسانعان, اجال وعىن شاشقان دۇش­پان­نىڭ 18 تانكىسىنە بەتپە-بەت كەلىپ, جالاڭ قولدارىمەن, گراناتا جانە سۇيىق جارىلعىشتىڭ كومەگىمەن ورتە­گەن, ەكى جۇزگە جۋىق ءفاشيستى جەر جاستان­دىرعان, جارالى جولبارىستاي الىسىپ, ەرلىكپەن قازا تاپقان 28 پانفيلوۆشى باتىرلاردىڭ پاتريوتتىق ءىس-قيمىلى دۇنيەجۇزىن ەلەڭ ەتكىزدى دەسە بولادى. وسى رەتتە مىنا ەكى جايتقا كوڭىل اۋدارعان ءجون. ونىڭ ءبىرىنشىسى, وتان ءۇشىن, ماسكەۋ ءۇشىن ولىسپەي بەرىسپەيمىز دەپ انت ەتكەن, جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشىلاردىڭ كوزسىز باتىرلىعى سول تۇستاعى وداقتىق «كراسنايا زۆەزدا» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ا.كريۆيتسكيدىڭ ماقالاسىنا ارقاۋ بولىپ, شارتاراپقا تاراۋى ەدى. تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, كەسكىلەسكەن قاندى شايقاستان سوڭ مەديتسينالىق سانيتارلار ۇرىس دالاسىنان ءاۋپىرىمنىڭ كۇشىمەن ءتىرى قالعان, قىزىل قانعا بويالعان جاۋىنگەردىڭ ءبىرىن (كەيبىر دەرەكتە يۆان ناتاروۆ (1910 – 1941 جىلى), ال ەكىنشىسى يۆان شادرين (1917-1985 ج. كوكسۋلىق جەرلەسىمىز, زاپاستاعى ستارشينا) مەدسانچاستقا جەتكىزەدى. گازەت ءتىلشىسى ا.كريۆيتسكي ونىمەن سۇحباتتاسىپ, وقيعانىڭ جاي-جاپسارىنا قانىعادى. پوليترۋك ۆ.گ.كلوچكوۆتىڭ قامال بۇزار قاھارلى ءسوزىن ۇران ەتىپ, ورتاعا تاستايدى. ەرلەردىڭ ەرەن ەرلىگىمەن جوعارعى اسكەري باسشىلىق حاباردار بولعاننان كەيىن عانا بارىپ, اراعا جەتى اي سالىپ كسرو جوعارعى كەڭەسى تورالقاسىنىڭ 1942 جىلعى 21 شىلدەدەگى جارلىعىمەن 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشىعا (27-سىنە قازا تاپقان سوڭ. جەرلەسىمىز ي.شادرين امان-ساۋ ەلگە ورالعان) كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلەدى. قالامى ۇشقىر جۋرناليست ا.كريۆيتسكي اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ, گەنەرال-مايور ي.پانفيلوۆ باسشىلىق جاساعان 8-ءشى گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ قاھارماندارىنا ارنالعان «ماسكەۋ تۇبىندەگى قاراۋىل» كىتابىن جازادى. اتالعان تاريحي ەرلىكتىڭ ءمان-ماعىناسى مەن تاعىلىمىنا مارشال ك.جۋكوۆتىڭ ەستەلىكتەرىندە, ا.بەكتىڭ «ارپالىس» پوۆەسىندە /«ۆولوكولامسكوە شوسسە»), ب.مومىش ۇلىنىڭ «ءبىزدىڭ گەنەرال» جانە «موسكۆا ءۇشىن شايقاس» شىعارماسىندا ءبىرشاما ورىن بەرىلگەن. ەكىنشى ءبىر ايتپاعىمىز, تاعدىر جازىپ كەڭەستەر وداعىنىڭ قۇرامىنداعى وداقتاس رەسپۋبليكانىڭ ءبىرى سانالعان قازاقستان, ونىڭ ىشىندە قازاق جاۋىن­گەرلەرى وسى ءبىر ەل باسىنا كۇن تۋعان الاپات شايقاستا تۋمىسىنان باتىر دا ەرجۇ­رەك حالىق ەكەندىگىن جاسامپاز ەرلىگىمەن دالەلدەدى. بۇل ۋاجىمىزگە وسىدان تۋرا جەتپىس جىل بۇرىن وداقتىڭ استاناسى, جۇرەگى سانالاتىن ماسكەۋ قالاسىن جاۋ­دان قورعاۋدا قاھارمان ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن جەتىسۋلىق 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشىلاردىڭ قاتارىنداعى قانداس­تارىمىز: نارسۇتباي ەسبولاتوۆ, ءالياس­قار قوجابەرگەنوۆ, الىكباي قو­ساەۆ, مۇسابەك سەڭگىرباەۆتىڭ ەسىم­دەرىن بولە-جارا اتاعان ءجون. كەزىندە ورىستىڭ قالامى جۇيرىك جۋرناليست-جازۋشىلارى ي.ەرەنبۋرگ, ك.فەديننەن باستاپ قازاق جاۋىنگەرلەرى مەن كومانديرلەرىنىڭ ماڭگى وشپەس ەرلىگىنە ءتانتى بولىپ, «پراۆ­دا» گازەتىنىڭ بەتتەرى ارقىلى «قازاق­تار تەگىندە باتىر حالىق», دەپ باعا بەر­گەنى بۇگىنگى ۇرپاق – بىزدەر ءۇشىن ماقتانىش.   ۇرپاققا ۇلگى بولعان ءبىز بۇل جولى كۇنى كەشەگى كۇركىرەپ وتكەن ۇلى وتان سوعىسىنىڭ وتە ءبىر اۋىر كەزەڭىندە كوزسىز ەرلىك كورسەتكەن, وسى رەتتە جانىن پيدا ەتكەن قازاقستاندىق 28 گۆاردياشى-پانفيلوۆشىلاردىڭ ءبىرى نيكيتا ميتچەنكونىڭ باتىرلىعى جايلى ازدى-كوپتى ءسوز ەتتىك. حالقىمىز ەرلەر ەسىمى – ەل ەسىندە دەپ بەكەر ايتپاعان. اتتارى اڭىزعا اينالعان ءباھادۇر باتىرلارىمىزعا تۋعان قازاقستانىمىز بەن ەجەلدەن كورشىلەس رەسەي ۇكىمەتى تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعان يگى شارالار ابدەن قۇپتارلىق. الماتىداعى 28 پانفيلوۆشىلار اتىنداعى ساياباقتاعى ماسكەۋدى كەۋدەسىمەن قورعاۋشىلارعا ارنالعان مونۋمەنت ەسكەرتكىش, 28 باتىردىڭ ارقايسىسىنا جەكەلەي ورناتىلعان تاقتايشا بەلگى, وسىنداعى داڭقتى قولباسشى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى (12.12.1990 ج.) باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى ولارعا دەگەن حالىقتىق قۇرمەت پەن ەلدىك ءىلتيپاتتىڭ ىستىق بەلگىسىندەي. ال رەسەي جاعىنا كەلەتىن بول­ساق, ماسكەۋ شايقاسىنىڭ تاريحي ماڭىز­دى­لىعىنا جوعارى باعا بەرە وتىرىپ, 1944 جىلدىڭ وزىندە «ماسكەۋدى قور­عاعانى ءۇشىن» مەدالىن تاعايىندادى. بەرتىندە, 1966 جىلى ماۋسكەۋ قالاسىن­داعى سولتۇستىك تۋشينو اۋدانىندا پان­فيلوۆشىلاردىڭ قۇرمەتىنە كوشە اتالىپ, مونۋمەنت ورناتىلدى. جەڭىستىڭ 30 جىلدىعىنا وراي, 1975 جىلى قاندى شايقاستىڭ ءىزى قالعان دۋبوسەكوۆودا مەموريال, نەليدوۆو دەرەۆنياسىندا (دۋبوسەكوۆودان 1,5 شاقىرىم قاشىقتىقتا) ەرجۇرەك پانفيلوۆشى باتىرلارعا ەڭسەلى ەسكەرتكىش ورناتىلىپ, مۇراجاي اشىلدى. ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 60 جىلدىعى قۇرمەتىنە وتكەن (2005 جىل) ماسكەۋدەگى سالتاناتقا قاتىسقان ەلباسىمىز ن.نازارباەۆ دۋبوسەكوۆو رازەزىندە بولىپ, پانفيلوۆشى باتىر­لاردىڭ قانى تامعان توپىراققا تاعزىم جاسادى. مۇنان سوڭ ۆولوكولامسك قالاسىندا كەڭەس وداعىنىڭ قوس باتىرى ي.ۆ.پانفيلوۆ پەن ب.مومىش ۇلى ءبيۋستىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسىپ, قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. دۋبوسەكوۆو رازەزى ماڭايىندا بولعان شايقاستىڭ وتان سوعىسى جىلناماسىنا ايشىقتى بەت بولىپ جازىلعانىن, ونىڭ, 1941 جىلى 22 ماۋسىمدا قاۋىرت باستالعان سۇراپىل سوعىسقا ءتۇبىرلى وزگەرىس ەنگىز­گەن, قورعانىستان شابۋىلعا كوشۋگە بەتبۇرىس جاساعان تاريحي ماڭىزىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن باسا ايتىپ كورسەتتى. سوعىستى كورمەسەك تە, سوعىس كورگەن انالار­دىڭ اق ءسۇتىن ەمگەن بىزدەر دە بەس قارۋىن اسىنعان جاۋدىڭ وعىنا كەۋدەلەرىن توسىپ, قازا تاپقان, ءسويتىپ, دۇشپاندى العا باستىرماعان, داڭقتى پانفيلوۆشى باتىر بابالاردىڭ رۋحى الدىنداعى پەرزەنتتىك پارىزىمىزدى وتەپ, سول ءبىر سۇراپىل كۇندەردىڭ بەينەسىن قال-قادەرىمىزشە العا تارتقان جايىمىز بار. ەرلىككە, ەرلەرگە قاشان دا مىڭ تاعزىم! قاراشا قارامان. الماتى وبلىسى, ۇشتوبە قالاسى. –––––––––––––– سۋرەتتەردە: جەرلەس باتىرى­مىز ن.ا.ميتچەنكو; نەليدوۆو دەرەۆ­نيا­سىن­دا­عى پانفيلوۆشى ەرلەرگە ارنالعان ەسكەرتكىش.