قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 18 ساۋىردە بولاتىن كەزەكتى سەسسياسىنىڭ كۇنى جاقىنداعان سايىن ونىڭ «ستراتەگيا – 2050: بەيبىتشىلىك, رۋحانيات جانە كەلىسىم مادەنيەتى» اتتى تاقىرىبىن تالقىلاعان ءتۇرلى شارالار دا كوبەيۋدە. سونىڭ ءبىرى كەشە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس كورپۋسىندا بولىپ ءوتتى.
وندا وقۋ ورنىنىڭ ۇستازدار مەن ستۋدەنتتەر قاۋىمىنىڭ وكىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتتە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ اتىن العان كافەدرادا ءماجىلىس دەپۋتاتى, گەنەرال-لەيتەنانت, عالىم اباي تاسبولاتوۆپەن كەزدەستى. كەزدەسۋدى ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورى, بەلگىلى عالىم ديحان قامزابەك ۇلى اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە عالىم اسسامبلەيانىڭ كوزدەگەن ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماقساتى ەلىمىزدىڭ ىشىندەگى تاتۋلىق پەن بىرلىكتى ۇيىستىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇيىمنىڭ وسى مۇراتىن ستۋدەنت جاستارعا, قوعام مۇشەلەرىنە بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ كوزىمەن, پاراساتىمەن ءبىلدىرۋ, ناسيحاتتاۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. سوندىقتان بۇگىنگى كەزدەسۋگە ەلىمىزگە بەلگىلى ازامات, اسكەري قايراتكەر ءارى پەداگوگ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءماجىلىس دەپۋتاتى اباي بولەكپاي ۇلىن شاقىرىپ وتىرمىز دەپ قوناقتى جينالعاندارعا كەڭىنەن تانىستىرىپ ءوتتى.
ودان ارعى سوزىندە ديحان قامزابەك ۇلى اسسامبلەيا جۇمىسىنا تەرەڭ باعا بەرىپ, ونىڭ تاريحي ورنى وسى كۇنى ابدەن انىقتالىپ, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ دۇنيەجۇزىنە تانىلعان ۇيىمىنا اينالعانىن ايتتى. الەمنىڭ باسقا تۇكپىرلەرىن ايتپاعاندا, كەشەگى كەڭەستىك كەڭىستىكتىڭ وزىندە بولىپ جاتقان نەشە ءتۇرلى ەتنوسارالىق كەلەڭسىز وقيعالاردى كورىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. قازاقستاندا سونداي وقيعالاردىڭ الدىن الۋعا, بولدىرماۋ تۇرعىسىندا اسسامبلەيانىڭ اتقارىپ جۇرگەن جۇمىستارى ۇلان-عايىر, دەدى ول. سونىمەن بىرگە, وقۋ ورنىنىڭ باسشىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 18 ساۋىردە بولاتىن سەسسياسىنا ءبىر كۇن قالعاندا ۋنيۆەرسيتەتتە «استانا كوكتەمى» اتتى شارا وتكىزىلەتىنىن جەتكىزدى. وعان سەسسياعا قاتىسۋعا كەلگەن اسسامبلەيا مۇشەلەرىنىڭ ءبارى دە قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە, دەگەن ديحان قامزابەك ۇلى كەلەسى ءسوزدى مەيمانعا بەردى. اباي بولەكپاي ۇلى ءوزىنىڭ اڭگىمەسىن اسسامبلەيانىڭ ماڭىزىنا توقتالۋدان باستادى. بۇگىنگى كۇنى قحا ەلدەگى تاتۋلىق پەن تىنىشتىقتى ساقتاۋدا ايرىقشا ينستيتۋت بولىپ وتىر. مۇنداي بەلسەندى قىزمەت اتقارىپ وتىرعان ۇيىم قازاقستاننان باسقا ەلدە جوق. بۇل قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەلدەگى ەتنوسارالىق تىنىشتىق پەن تاتۋلىقتى ساقتاۋعا, سونىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدى كوزدەپ, وسى ىستەرگە ىقپال ەتەتىن ورگان رەتىندە ارنايى قۇرعان ۇيىمى. ونىڭ ومىرشەڭدىگىن, الەۋمەتتىك سۇرانىسقا يە ەكەندىگىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. ءتىپتى, جىلدان-جىلعا بۇل ۇيىمنىڭ ماڭىزى دا ارتا تۇسۋدە. سوندىقتان دا اسسامبلەيانىڭ جۇمىس تاجىريبەسىن الىس-جاقىن شەتەلدەردەن ارنايى ادامدار, الەۋمەتتىك سالانىڭ عالىمدارى كەلىپ زەرتتەۋدە. اسسامبلەيا قاتارىنان 9 ادام پارلامەنت دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان. سول ارىپتەستەرىمىز ءتۇرلى مادەني-ەتنوستىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى بولىپ تابىلادى. ولار ءبىزدىڭ زاڭ شىعارۋ ورگانىمىزعا ەتنوستاردىڭ ءتۇرلى پروبلەمالارى مەن ۇسىنىستارىن جەتكىزەدى جانە ورتالىق اتقارۋشى بيلىك ورىندارىنا بيىك مىنبەردەن دەپۋتاتتىق ساۋالدار جاساپ, ەتنوستارعا قاتىستى ءتۇرلى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتەدى, دەدى ول. ا.تاسبولاتوۆ ودان ءارى دەپۋتات رەتىندە ءوزىنىڭ اتقارىپ جۇرگەن كەيبىر قىزمەتتەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى. سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ەكەۋىنىڭ اۋعانستانعا پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا مۇشەلەرى رەتىندە بارعان رەسمي ساپارى تۋرالى ايتتى. بۇل ەلدە ەمىن-ەركىن ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەس, كۇندىز-ءتۇنى تىنىشتىق جوق. ءبىزدى دە جان-جاعىمىزدان كۇزەت قىزمەتكەرلەرى قالىڭ توپ بولىپ الىپ ءجۇردى. تاليبتەردىڭ جانكەشتىلەرى شەتەلدىك قوناقتاردىڭ ءبارىن دە جاۋ كورىپ, قولدارىنان كەلسە جارىپ جىبەرۋگە ءازىر تۇرادى ەكەن. قونعان قوناقۇيىمىزدە دە ءبىز اتتانعاننان كەيىن ەكى كۇن وتكەندە جارىلىس بولىپتى. الايدا وسىنداي مەملەكەتكە دە كومەك قولىن سوزىپ جاتىرمىز. بىزدە تىنىشتىق, باسقالار نە بولسا, و بولسىن دەپ ايتۋعا بولمايدى. ويتكەنى, كورشىدەگى تۇراقسىزدىق كەز كەلگەن ەلگە قاۋىپ. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا اۋعاندىق جاستاردىڭ بەيبىت ماماندىقتارعا وقىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. بۇلار ەلدەرىنە سوعىسشىلدىق ەمەس, ەرتەڭ بەيبىت ماقسات اپارارى ءسوزسىز. سوندىقتان دا قازاقستاننىڭ بۇل باستاماسىن اۋعانستان باسشىلىعى عانا ەمەس, بارلىق پروگرەسسيۆتى ادامزات قولداپ وتىر. ايتا كەتەتىن جايت, ورتالىقازيالىق كورشىلەر اراسىنان اۋعانستانعا بىزدەي ەشكىم دە كومەكتەسىپ جاتقان جوق. كەرىسىنشە, ءبارى دە ودان جاماندىق كۇتىپ, ەسىك-تەرەزەلەرىن بەكىتۋدە. ەرتەڭ اليانس اسكەريلەرى تۇگەل شىقسا, اۋعاندىقتار كورشىلەرىنە دە زيانىن تيگىزۋى مۇمكىن, دەيدى ولار. زيانىن تيگىزبەۋ ءۇشىن ولارعا پايدالى كومەك جاساعىلارى كەلە قويمايدى, دەدى دەپۋتات. سونداي-اق, ول قازاقستاننىڭ ناتو-مەن ىنتىماقتاستىعى تۋرالى دا ايتتى. ونىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى اراسىنان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا عانا شاقىرىلاتىنىن جەتكىزدى. جاستىق شاعى, جوعارى كاسىبي ءبىلىم الۋ جىلدارى تۋرالى اڭگىمەلەگەن كەزدە, گەنەرال كسرو-داعى ۇلتارالىق قاتىناستار ماسەلەلەرىنە دە توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ سول كەزدىڭ ناسيحات قۇرالدارى جارنامالايتىنداي ادىلەتتى ەكەنىن ءىس جۇزىندە كورمەيتىنبىز. سونىڭ ىشىندە انا تىلىمىزدە سويلەۋگە قاتتى تىيىم سالاتىنىن باستان كەشتىك. ال ءبىزدىڭ, قازاقستاننىڭ ەتنوسارالىق ساياساتى كەرىسىنشە, بارلىق ەتنوستاردىڭ وزدەرىنىڭ ۇلتتىق ءتىلىن ساقتاپ, سالت-داستۇرلەرىن جاڭعىرتۋىنا بارلىق مۇمكىنشىلىكتەردى جاساپ وتىر. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بۇل ءىستىڭ ۇيىتقىسى جانە ول بارلىق ۇلت پەن ۇلىستى قازاق ۇلتىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋعا شاقىرادى, دەدى ا.تاسبولاتوۆ. كەزدەسۋ سوڭىندا گەنەرال جينالعانداردىڭ كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. وقۋ ورنىنىڭ باسشىلىعى ستۋدەنتتەر اتىنان دەپۋتاتقا ەستەلىك سىيلىقتار تاپسىردى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان».