تۇرعىنداردى مازالاعان ماسەلە جۇيەلى شەشىلۋگە ءتيىس

ءار ماسەلەنىڭ ارتىندا ادام تاعدىرى تۇر

وتىرىستا ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ مەملەكەت باسشىسى دە­پۋ­تاتتاردىڭ وڭىرلەردەگى وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسالىسۋىن كۇشەيتۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.

دەپۋتاتتار ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنە بارىپ, سايلاۋشىلارمەن 1600-گە جۋىق كەزدەسۋ وتكىزدى. ولار ءتۇرلى الەۋمەتتىك نىسانداردا, كاسىپورىندار مەن بازارلاردا, شالعاي ەلدى مەكەندەردە بولىپ, ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ پروبلەمالارىمەن تانىستى. بارلىعى مىڭنان استام ماسەلە جيناقتالىپ, ۇكىمەتكە جىبەرىلدى. سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك پەن ءدارى-دارمەكتىڭ قىمباتتاۋى, اۋىز سۋمەن جانە تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ, مەكتەپ قۇرىلىسى, جول جوندەۋ, ينتەرنەت ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى بار. ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, پروبلەمالاردىڭ ءبارى ناقتى ءارى جۇيەلى تۇردە شەشىلۋگە ءتيىس. ولاردى دەپۋتاتتار ءجىتى باقىلاۋىنا الماق.

ء«اربىر ماسەلەنىڭ ارتىندا ادام­داردىڭ تۇرمىسى مەن تاعدىرى تۇر. وسىنى ءار دەپۋتات, مينيستر مەن جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى تەرەڭ تۇسىنۋگە ءتيىس», دەدى ەرلان قوشانوۆ. سونداي-اق پالاتا سپيكەرى پار­لامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ ماسەلەلەردى شەشۋ بويىنشا جاڭا فورماتتاعى جۇمى­سى الداعى ۋاقىتتا دا جۇيەلى تۇردە جال­عاساتىنىن ايتتى.

بۇدان كەيىن دەپۋتاتتارعا كەلىپ تۇسكەن ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراۋ ناتيجەلەرى تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ بايانداپ بەردى.

«قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت تاراپىنان ءماجىلىس دەپۋتاتتارىمەن تىعىز بايلا­نىس­تا جۇمىس ىستەۋ داستۇرگە اينالدى. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ۇكىمەت Amanat فراكتسياسىمەن پارتيانىڭ باع­دارلاماسىن ىسكە اسىرۋ باعىتىندا قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ كەلەدى. دەپۋ­تاتتاردىڭ وڭىرگە ساپارى الدىندا «جاڭا قازاقستان» توبىمەن كەزدەسىپ, بىرقاتار وزەكتى ماسەلەنى بىرگە قاراعانبىز. بۇدان بولەك, ۇكىمەتتە قازاقستان حالىق پارتيا­سىنىڭ, «اقجول» پارتياسىنىڭ فراكتسيالارىمەن جەكە كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, سايلاۋشىلاردى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەر بويىنشا ناقتى جۇمىس باعىتتارىن ايقىندادىق», دەدى ە.توعجانوۆ.

وسى ورايدا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى دەپۋتاتتاردىڭ وڭىرلەرگە ساپارلارى بارىسىندا كوتەرىلگەن ەكى مىڭعا جۋىق سۇراق ۇكىمەت تاراپىنان جان-جاقتى ساراپتالىپ, قارالعانىن جەتكىزدى. وسى ماسەلەلەردىڭ نەگىزگى تاقىرىبى ۇكىمەتكە ازاماتتاردان تىكەلەي كەلىپ تۇسكەن 1800 وتىنىشتە باياندالعان تالاپ-تىلەكتەرمەن سايكەس كەلىپ وتىر.

«بۇل ءوڭىر تۇرعىندارى شەشىمىن كۇتىپ تۇرعان وزەكتى ماسەلەلەر. ولارعا قاتىستى مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ جان-جاقتى زەردەلەنگەن شەشىمى قاجەت. بۇل سۇراقتاردىڭ شەشىمى بۇگىنگى وتىرىسقا قاتىسىپ وتىرعان ۇكىمەت مۇشەلەرى جۇمىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلىپ, مينيسترلەردىڭ وڭىرلەرگە ساپارلارى اياسىندا ناقتى قارالادى. بۇل باعىتتا دەپۋتاتتىق كورپۋستى بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرامىز. وسى ورايدا «جاڭا قازاقستاننىڭ كۇن ءتارتىبى – ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, تابىس تاپشىلىعىن جويۋ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە ينفلياتسيانى تەجەۋ» دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزى الدىمىزدا تۇرعان نەگىزگى مىندەت ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ە.توعجانوۆ.

باستى باعىت – تابىستى ارتتىرىپ, كەدەيلىكتى تومەندەتۋ

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تۇرعىندار تاراپىنان تۋىنداعان سۇراقتارعا كەڭىنەن توقتالدى.

«سۇراقتاردىڭ نەگىزگى بلوگى ناقتى تابىستى ارتتىرۋعا, كەدەيلىك دەڭ­گەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. وزدەرى­ڭىزگە بەلگىلى, پاندەميا, جاھاندىق ەكونو­ميكالىق داعدارىس حالىق كىرىسىنىڭ تومەن­دەۋىنە اسەر ەتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ازىرلەنگەن حالىق تابىسىن ارتتىرۋ باعدارلاماسىندا ازامات­تار كىرىسىن كوتەرۋگە باعىتتالعان ناق­تى شارالار قاراستىرىلعان», دەدى ە.توع­جانوۆ.

سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, بىرىنشىدەن بيۋد­جەت سالاسى جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەك­توردىڭ 1 ملن-نان اسا قىزمەتكەرىنىڭ, سون­داي-اق مەملەكەتتەن قولداۋ الاتىن بيز­نەس­تىڭ 2,8 ملن جۇمىسشىسىنىڭ جالا­قىسىن كوتەرۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, ەكونو­مي­كانىڭ بارلىق سالاسىندا جاڭادان اشىلاتىن 2 ملن جۇمىس ورىنىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ كەرەك. سونىڭ ىشىندە بۇ­رىن سىرتتان اكەلىنگەن, وندىرىستە سۇرا­نىسقا يە تاۋارلاردىڭ 19 ءتۇرى بويىن­شا جاڭا كاسىپورىندار قۇرۋ جوسپارى بار. فارماتسەۆتيكا, بيوتەحنولوگيا, IT-تەح­نولوگيا جانە مۇناي-حيميا سالاسىندا شيكىزاتى جوعارى 5-ءشى جانە 6-شى دەڭ­گەي­دە وڭدەۋگە نەگىزدەلگەن وڭدەۋشى ونەر­كاسىپتى دامىتۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلادى.

ۇشىنشىدەن, ءىرى كاسىپورىندار اينالاسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس بەل­دەۋىن قۇرۋ ارقىلى كاسىپكەرلىكتەن تۇسەتىن تابىستى ارتتىرۋ كوزدەلەدى. بۇل بۇگىن كوتەرىلىپ وتىرعان سۇراقتار ەمەس. تالاي ەلدىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەلەر. تور­تىنشىدەن, «باقىتتى وتباسى» سەكىلدى جوبا­لار ارقىلى كوپبالالى جانە مۇگەدەك بالا تاربيەلەپ وتىرعان انالارعا جىل سايىن 20 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ قاجەت. «جاس­تار پراكتيكاسى», ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوبالارى جانە گرانتتار بەرۋ ارقى­لى 160 مىڭ جاستى جۇمىسقا تارتۋ قاراس­تىرىلعان.

«الەمدەگى گەوساياسي جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ يمپورتتى الماستىرۋ باعدار­لا­ماسى ازىرلەندى. تىزىمگە 88 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ مۇمكىندىگى بار 444 يمپورتتى الماستىرۋ جوباسى ەنگىزىلدى. اۋىل­ شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 5 جىل ىشىندە 4,5 ترلن تەڭگەگە 934 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

قوعام ءجيى نازار اۋداراتىن ماسە­لە­لەردىڭ ءبىرى – ەكولوگيا. بۇگىنگى تاڭدا بۇل باعىتتا ەكوبەلسەندىلەرمەن بىرلەسىپ 485 ءىس-شارانى قامتيتىن 17 جول كارتاسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 16 ءىرى ونەركاسىپتىك وبەكت ەميسسيالاردى 20-دان 30 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر قابىلدادى.

سونىمەن قاتار بۇگىندە 204 قالا مەن اۋداننىڭ 134-ىندە قالدىقتاردى بولەك جيناۋ, ال 96 ەلدى مەكەندە سۇرىپتاۋ ەنگىزىلدى. جالپى, قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ۇلەسى 21 پايىزعا جەتتى. الداعى ۋا­قىتتا ولاردى كادەگە جاراتۋ ۇلەسىن 34 پا­يىزعا دەيىن, ال ونەركاسىپتىك قال­دىق­تاردى كادەگە جاراتۋ ۇلەسىن 46 پايىز­عا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتى تۇر», دەدى ە.توع­جانوۆ.

سونداي-اق پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­­باسارى دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ نازار­­ىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى الەۋ­مەت­تىك سالاعا توقتالدى. ونىڭ ايتۋ­ىن­­شا, حالىقتى الەۋمەتتىك قامسىز­دان­دى­رۋعا 4 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇل بىل­تىرعى سومامەن سالىستىرعاندا 230 ملرد تەڭگەگە ارتىق.

ۇكىمەت باسشىسى ينفلياتسيا ءدالىزىنىڭ 8-10 پايىز دەڭگەيىندە وزگەرۋىنە بايلانىستى زەينەتاقى مەن جاردەماقى مول­شەرىن تاعى 4 پايىزعا يندەكستەۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. وسىلايشا, بارلىق الەۋمەتتىك تولەمدەر 2021 جىلمەن سالىس­تىرعاندا 9 پايىزعا, ال ىنتىماقتى زەي­نەت­اقى مولشەرى 11 پايىزعا ارتپاق. مۇن­داي الەۋمەتتىك تولەمدەر 4,2 ملن ادامدى قامتيدى. بۇل ماقساتقا ناقتىلانعان بيۋدجەت اياسىندا قوسىمشا 111 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.

«الەۋمەتتىك سالاداعى وزەكتى ماسەلە­لەردىڭ ءبىرى – از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ جاعدايى. ءبىز كۇنكورىس دەڭگەيى كەدەيلىك شەگىنەن تومەن وتباسىلارعا اتاۋلى الەۋ­مەتتىك كومەك كورسەتەمىز. بۇگىندە وسىنداي كومەكتى 95 مىڭ وتباسى الىپ وتىر. ازا­ماتتاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرى ەسكەرىلىپ 2020 جىلى اتاۋلى كومەكتى تاعايىنداۋ مەحا­نيزمى وزگەرتىلىپ, 25 تابىس تۇرلەرى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەر الىنىپ تاستالدى.

كومەك الۋشىلاردى ەڭبەككە ىنتالان­دىرۋ تاسىلدەرى ەنگىزىلدى. ەگەر ەڭبەك­كە قابىلەتتى ازاماتتار ۇسىنىلعان جۇمىس­تان باس تارتسا اتاۋلى كومەك 6 ايعا توقتا­تىلادى. بۇل اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ ماسىلدىققا اينالۋىنا جول بەرمەۋگە باعىتتالعان. اتاۋلى كومەك – تابىسى جان جاقتى تەكسەرىلە وتىرىپ, تۇرمىسى كەدەيلىك شەگىنەن تومەن وتباسىلارعا عانا تاعايىندالاتىن مەملەكەتتىك قولداۋ.

بۇل رەتتە ۇكىمەت تاراپىنان مەملە­كەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەتىن وتباسىلار­دى تۇراقتى قامقورلىققا الىپ, قاجەت كەزىندە پرواكتيۆتى فورماتتا كومەك كور­سەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 20 تسيفر­لى قوسىمشاسىن ينتەگراتسيالاۋ ار­قىلى وتباسىنىڭ تسيفرلى كارتاسى ازىرلەنەدى», دەدى ە.توعجانوۆ.

وسى ورايدا, ە.توعجانوۆ ەكىباستۇز قالا­سىنداعى رەزونانستى وقيعانى تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي از قام­تىلعان وتباسىلاردى قامقورلىققا الۋدىڭ پرواكتيۆتى فورماتىن ەنگىزۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەتىنىن جەتكىزدى.

«مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى وڭالتۋ قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2021-2023 جىلدارى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 12 وڭالتۋ ورتالىعىن سا­لۋ جوسپارلانعان, ونىڭ 5-ەۋىنىڭ قۇرى­لى­سى بىلتىر باستالدى. سونداي-اق «قام­قور­لىق» جوباسى اياسىندا اۋتيزممەن سىرقات­تاناتىن جانە باسقا دا پسيحيكالىق اۋىت­قۋلارى بار بالالارعا ارنالعان 8 كۇندىزگى ورتالىق اشۋ جوسپارلانۋدا. وسىنداي 17 ورتالىق بىلتىر اشىلىپ, قولدانىسقا بە­رىلدى», دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.

ەڭبەك داۋلارى ازايماي تۇر

بۇدان كەيىن مىنبەردەگى سپيكەر ەڭبەك قاتىناستارىنا توقتالدى. ونىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ەڭبەك داۋلارىن شەشۋ بو­يىنشا جەدەل شارالار كەشەنى جۇزەگە اسىرىلعان. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى 140 پروبلەمالىق كاسىپورىن انىقتالىپ, ونىڭ 91-ىندە ماسەلە شەشىلدى. 49 كاسىپ­ورىندا ءالى دە ماسەلە بار. 800-دەن اسا زاڭ بۇزۋشىلىق جويىلىپ, 10 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەردىڭ قۇقىعى قورعالدى.

«ەكىنشىدەن, 200 كاسىپورىندا 2,7 مىڭ­نان اسا جۇمىسكەر جالاقىسى بويىن­شا بەرەشەكتى وتەۋ قامتاماسىز ەتىلدى. ۇشىن­شىدەن, 1 ملن-نان اسا جۇمىسشىنىڭ جالا­قىسى 5-تەن 50 پايىزعا دەيىن كوتە­رىلدى. قىزمەت كورسەتۋشى كومپانيالار قىز­مەتكەرلەرىنىڭ  جالاقىسى نەگىزگى كوم­پانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورتاشا جالا­قىسىنىڭ 70 پايىزىنا تەڭەستىرىلدى.

سوڭعى كەزدەگى ەڭبەك جانجالدارى – ەڭ­بەك قاتىناستارىن رەتتەۋدە جۇمىس بە­رۋشىلەر وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. ولاردىڭ ۇجىم ىسىنەن وقشاۋلانۋ پروبلەمالارى بار ەكە­نىن كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى ۇكى­مەت جانىنان جۇمىس بەرۋشىلەر بىرلەس­تىكتەرىنىڭ قىزمەتىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى», دەدى ە.توعجانوۆ.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا كو­تەرىلگەن ماسەلەلەر جونىندە دە اڭگىمە­لەپ بەردى. سپيكەر كەلتىرگەن مالىمەت­تەرگە سۇيەنسەك, 1,5 ملن اۋىل حالقى مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋمەن قامتىلماعان. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قالا مەن اۋىل تۇرعىندارى اراسىنداعى مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىك تەڭسىزدىگىن قىسقارتۋ ماقساتى تۇر.

«وسى ماقساتتا بيىل اۋىل تۇرعىن­دا­رىن, ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتە بالالاردى كەشەندى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋ باستالادى. ەكىنشىدەن, 2025 جىلعا دەيىن اۋىلدىق جەرلەردە 420 مە­ديتسينالىق مەكەمە سالۋ, اۋىلدىق ءدارى­حانا پۋنكتتەرىن قۇرۋ جۇزەگە اسىرى­لادى. ۇشىنشىدەن, انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرىن ناقتى شەشۋ ماق­ساتىندا 20 اۋدانارالىق پەرزەنتحانا, 17 دياگنوستيكالىق ورتالىق اشىلادى.

تورتىنشىدەن, كادر تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا دارىگەرلەردىڭ ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كوتەرىلدى. 2022 جىلى تاپشى ماماندىقتار بويىنشا گرانتتار سانى 43 پايىزعا ۇلعايتىلدى جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپ­كەر­شىلىگىن ساقتاندىرۋ كوزدەلىپ وتىر. وسى شارالار ناتيجەسىندە 2025 جىلعا قاراي اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى كونسۋل­تاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەكپەن قام­تۋ 47-دەن 100 پايىزعا دەيىن جەتكىزىلەدى», دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.

مەكتەپتەردى جاڭعىرتۋ جالعاسادى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2025 جىلعا دەيىن 1000 مەكتەپ سالىنادى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بۇل ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتى مەكتەپتەر پروبلەماسىن شەشۋگە جانە دەموگرافيالىق وسىمنەن تۋىندايتىن وقۋشى ورىندارىنا تاپشىلىقتى جويۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.

«2025 جىلعا قاراي سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا كوللەدجدە ءبىلىم الۋ 100 پايىز تەگىن بولادى. جوعارى وقۋ ورىندارىنا بەرىلەتىن گرانتتار سانى 75 مىڭعا دەيىن ۇلعايتىلادى. ونىڭ ىشىندە تەحنيكالىق جانە ءىت سالالارعا گرانتتار 60 پايىزعا دەيىن وسەدى. سونىمەن قاتار ەكونوميكاعا ناقتى قاجەتتى كادر­لار دايارلاۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. بۇ­گىندە تاجىريبەسى جانە تاڭداعان مامان­دىعىنا سۇرانىستىڭ ازدىعىنان جاس­تار­دىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگى شەكتەلىپ وتىر. بۇعان قوسا قازاقستاندا 129 ماماندىق جويىلىپ بارادى, 95-ءى ترانسفورماتسياعا ۇشىراعان, 239 جاڭا ماماندىق پايدا بولدى. وسىعان وراي, حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس جۇمىسقا تۇرۋدىڭ ءتيىمدى جولى رەتىندە پاۆلودار وبلىسىنىڭ 15 كوللەدجى بازاسىندا جا­ڭا كاسىپتەر اتلاسى ازىرلەنىپ, تاجىري­بە­دەن ءوتتى. ناتيجەسىندە, كادرلارعا قاجەت­تى­لىك­تىڭ 17 وڭىرلىك كارتاسى ازىرلەنىپ قولدا­نىسقا ەنگىزىلەدى. سونداي-اق مەكتەپتەر­دە 7 سىنىپتان باستاپ ماماندىق تاڭداۋعا باۋ­ليتىن «پەداگوگ-كاسىپتىك باعدار بەرۋشى» مامانى ەنگىزىلەدى», دەدى ە.توعجانوۆ.

سونىمەن قاتار كوللەدجدەر جانىنان ستۋدەنتتەرگە تاجىريبە جيناقتاۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن 100 شاعىن كاسىپ­ورىن قۇرۋ ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. وسىن­داي ءتاسىل ءساتتى ىسكە اسقان اقتوبە قالا­سىن­داعى ەكونوميكا, بيزنەس جانە قۇقىق كول­لەدجدىڭ 188 ستۋدەنتىنىڭ 144-ءى وقۋىن وقي ءجۇرىپ جۇمىسقا ورنالاسقان. جوعارى وقۋ ورىندارىندا ستۋدەنتتەردىڭ ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جار­دەم­دەسەتىن 100-دەن اسا كارەرالىق ورتالىق قۇرىلادى.

«مادەنيەت جانە سپورت 2025 جىلعا دە­يىن اۋىلدىق جەرلەردە 259 مادەنيەت ءۇيىن سالۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىمەن 1241 ما­دەنيەت نىسانىن قامتۋ جوسپارلانعان. بۇل وتە قاجەتتى باعىت. «ەل ءىشى – ونەر كەنى­شى». سوندىقتان ۇلتىمىزدىڭ ونەگە­لى ونەرىن زاماناۋي مادەنيەتپەن ۇشتاس­تى­رىپ, ەلدەگى ونەرلى جاستاردى قولداۋ ءۇشىن بۇل جۇمىستارعا ەرەكشە كوڭىل بو­لەمىز. سونداي-اق تۇرعىنداردى سپورت كەشەن­دەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى الاڭ­داتادى. شىن­دىعىن ايتقاندا بۇل قۋان­تارلىق جاع­داي. كوپشىلىكتىڭ دەنە شىنىق­­تىرۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتۋى­نىڭ ناقتى كورسەتكىشى دەپ بىلەمىن. بىل­تىر 21 ملرد تەڭگە كاسىپقوي سپورتتان بۇقا­رالىق سپورتقا قايتا باعىتتالدى. قارا­جات نەگىزىنەن بالالار سپورت سەكتسيا­لارىن قارجىلاندىرۋعا جانە سپورت ينفرا­قۇ­رى­لىمىن سالۋعا جۇمسالدى.

ناتيجەسىندە, 275 مىڭنان استام بالا مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا تەگىن سەك­تسيالارمەن قامتىلعان. 41 دەنە شىنىق­تىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى پايدالا­نۋعا بەرىلدى. قازىرگى كۇنى 2025 جىلعا دەيىن سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ­دىڭ كەستەسى ازىرلەنۋدە, وعان سايكەس ەلدى مەكەندەردە 115 سپورت نىسانىن سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر», دەدى ە.توعجانوۆ.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى كوروناۆيرۋس پاندەمياسى دەنساۋلىقتىڭ ماڭىزىن كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا, سالاماتتى ءومىر سالتىن دامىتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى دەنساۋلىق سالاسىنا جۇمسالاتىن 300 ملرد تەڭگە قاراجاتتى ۇنەمدەۋگە بولاتىنىن جەتكىزدى.

ينۆەستيتسيالىق جوبا سانى – 747

بۇدان كەيىن يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ ونەركاسىپ, كولىك, قۇرىلىس جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالالارىن دامىتۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان ناقتى شارالار تۋرالى باياندادى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جالپى سوماسى 20 تريلليون تەڭگە بولاتىن 747 ين­ۆەس­تيتسيالىق جوبا جاساقتالعان. بۇل جوبالار جۇزەگە اسقان جاعدايدا, 135 مىڭ جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرىلماق.

مينيستر سونىمەن قاتار قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىق سالاسىندا, باسپانامەن قامتا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسىندە اۋقىمدى شارۋا تىندى­رىلعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق اۋىلدىق جەرلەردەن مامانداردىڭ كەتۋىن ازايتۋ ءۇشىن قىزمەتكەرلەرىنە ءۇي سالعان جۇمىس بەرۋشىلەرگە سۋبسيديا تولەۋ جۇيەسى ەنگى­زىلەتىنىن جەتكىزدى.

بۇدان بولەك, قالالاردا عيماراتتاردىڭ تىعىز جانە رەتسىز سالىنۋى سياقتى كۇر­دەلى پروبلەمانى شەشۋ جاسالعان ناقتى قادامدارعا توقتالدى. كولىك سالاسىن دا­مىتۋ شەڭبەرىندە جۇيەلى وزگەرىستەر جو­نىندە دە اڭگىمەلەپ بەردى. مينيستر اۆتوجول جوبالارى تاقىرىبىن دا قوزعادى.

«ەل حالقىن تولعاندىراتىن ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى اۆتوجولداردى سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جوبالارىن اياقتاۋ بولىپ وتىر. الەۋمەتتىك ماڭىزدى بارلىق جوبالار مي­نيسترلىكتىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا. بارلىعىن مەرزىمىندە اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ق.وسكەنباەۆ.

كەلەسى قوسىمشا باياندامانى اۋىل شا­رۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشو­كەەۆ جاسادى. ۆەدومستۆو باسشىسى اگرو­ونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ جونىندەگى داعدارىسقا قارسى بىرقاتار جۇيەلى جانە جەدەل شارالارعا توقتالدى. ءمينيستردىڭ سوزىنە سەنسەك, وڭىرلەرگە ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى جونەلتىلە باستاعان.

«جالپى, كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە نارىقتىق قۇنىنان 12-15 پا­يىزعا تومەن باعامەن 400,2 مىڭ توننا ءبو­لىندى. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 20 مىڭ تونناعا ارتىق. وتاندىق تا­ۋار وندىرۋشىلەر تۇقىم ماتەريالىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. 2,3 ملن توننا تۇ­قىم نەمەسە جوسپاردىڭ 100 پايىزى قامتىل­دى. سۇرىپ جاڭارتۋ ماقساتىندا رەسەي فە­دە­راتسياسىنان تۇقىم ماتەريالىن جەت­كىزۋ ماسەلەسى پىسىقتالدى. كەلىسسوز­دەر جۇرگىزىلىپ, تۇقىمداردى شىعارۋعا سا­لىنعان شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى.

مينەرالدى تىڭايتقىشتارعا كەلسەك, ۇكىمەت قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ديقان­داردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا وتاندىق مينەرالدى تى­ڭايتقىشتاردى وندىرۋشىلەرمەن ۋاعدا­لاستىققا قول جەتكىزىلدى. بۇل رەتتە اممياك سەليتراسىنىڭ باعاسى 200 مىڭ تەڭگەدەن 160 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تومەندەتىلدى», دەدى مينيستر.

ۆەدومستۆو باسشىسى اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىندا سۋبسيديالاۋدىڭ جاڭا تەتىگى 2023 جىلى ەنگىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوكونىستەر مەن قانت قىزىلشاسىن ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا قوسىمشا 8,3 ملرد تەڭگە بولىنەدى. بۇل قاراجات زاماناۋي سۋارۋ جۇيەلەرىن ساتىپ الۋعا, قاجەتتى ينفراقۇرىلىم تارتۋعا جۇمسالماق.

«سونداي-اق اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جونىندەگى جوبانىڭ اۋقىمىن ۇلعايتۋ اياسىندا ءوز بيزنەسىن اشۋ جانە ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەردىڭ قىز­مە­تىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر مەن شاعىن قالالاردىڭ تۇر­عىن­دارىنا ميكروكرەديت بەرۋگە 40 ملرد تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانعان. بۇل ەڭ كەمىندە 8 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇدان بولەك, جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. قۇجاتتا اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭنامالىق اكتىلەردەگى ولقىلىقتاردى, كولليزيالار مەن قايشىلىقتاردى, سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنە ىقپال ەتەتىن نورمالاردى جويۋ كوزدەلگەن.