ەلورداداعى يۋنۋس ەمرە تۇرىك مادەنيەت ورتالىعى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قولداۋىمەن «تۇرىك شايىن تانىتۋ» ءىس-شاراسىن وتكىزدى.
مادەنيەت ورتالىعىنىڭ حابارلاۋىنشا, تۇرىك شايى انادولىعا XVI عاسىردان باستاپ قىتايدان جىبەك جولى ارقىلى تارالا باستاعان. وسمانلى مەملەكەتىنە XVI عاسىردا شيپالى سۋسىن رەتىندە اكەلىنگەن شاي تۋرالى 1731 جىلى پارسى تىلىندەگى «ريسالە-ي چاي» اتتى ەڭبەكتە باياندالادى. باتۋميگە جۇمىسشى رەتىندە بارىپ كەلىپ جۇرگەن ريزە جانە ارتۆين حالقى قايتقاندا شاي بۇتاقتارىن اكەلىپ, ونى باقشالارىنا ەگە باستاعان. كەيىن ورماندىق القاپتار مەن قىرلاردا دا وزدىگىنەن وسەتىنى انىقتالدى. وسمانلى مەملەكەتىنىڭ قۇزىرلى مەكەمەلەرى شايدىڭ زيانى جوق ەكەنى دالەلدەنگەننەن كەيىن وندىرىسىنە دە رۇقسات بەرگەن. ال تۇركيا رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاننان كەيىنگى جىلدارى ريزە مەن ترابزون وبلىستارىندا شاي ءوسىرۋ كەشەندى تۇردە ەكونوميكانىڭ ءبىر سالاسىنا اينالا باستادى. ەڭ ءىرى شاي ءوندىرۋ فابريكاسىنىڭ نەگىزى ريزەدە 1946 جىلى قالانىپ, 1947 جىلى شاي تاۋار رەتىندە اينالىمعا شىققان.
ايتا كەتەيىك, بۇگىندە شاي – الەمدەگى سۋدان كەيىن ەڭ تانىمال جانە كوپ قولدانىلاتىن سۋسىن ءتۇرى رەتىندە تۇرىك اسحاناسىنىڭ جانە مادەنيەتىنىڭ دە اجىرامايتىن بولشەگىنە اينالعان. تۇركيا الەم بويىنشا شاي وندىرۋدە ءتورتىنشى, ال تۇتىنۋدا العاشقى ورىندى يەلەنەدى. سونداي-اق قازىرگى كۇنى تۇركيادا شامامەن 1 ميلليون ادام شاي ءوندىرىسى نارىعىندا ەڭبەك ەتەدى.
اتالعان فەستيۆال اياسىندا قاتىسۋشىلارعا تۇرىك شايى, تۇرىك ءسيميتى مەن ىرىمشىگى ۇسىنىلىپ, تۇرىكشە اندەر ورىندالدى. ءىس-شاراعا تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ەلورداداعى ديپلوماتيالىق كورپۋس وكىلدەرى, ۋنيۆەرسيتەتتەر ۇجىمى مەن ستۋدەنتتەر قاتىستى.