ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ ناتيجەلەرى ەندى مەكتەپتەردىڭ جۇمىسىن باعالاۋعا قولدانىلادى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تەستىلەۋ قورىتىندىلارى نەگىزىندە مەكتەپتەر, سونداي-اق پاندەر بويىنشا تالداۋ جاسالاتىنىن حابارلادى.
مينيسترلىك بىرنەشە جىل بۇرىن ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا مەكتەپتەر رەيتينگىن وتكىزۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. وعان قوسا مەكتەپتەر وقۋشىلاردى ۇبت-عا تىركەۋ جانە وتىنىشتەر جيناۋ مىندەتىنەن دە بوساتىلدى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنىڭ بىرنەشە سەبەبى بولدى. ايتالىق, مۇعالىمدەرگە قوسىمشا جۇكتەمە بولاتىنى, ۇلگەرىمى ناشار وقۋشىلاردى ۇبت-عا قاتىسۋدان شەتتەتۋ, اكىمدىكتەردىڭ ءوڭىردىڭ ورتاشا ۇپايىن ءارتۇرلى تاسىلمەن كوبەيتۋگە تىرىسۋى وسىنداي شەشىم شىعارۋعا تۇرتكى بولعان.
«ۇبت-نىڭ ورتاشا بالى دياگنوستيكالىق فۋنكتسيانى ورىنداي المادى. تەك ورتاشا بالدى ءبىلۋ پايدالى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن عانا بىلدىرمەيدى. ال ەگەر تاقىرىپتار مەن پاندەر بويىنشا تالداۋ بولسا, بۇل باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر قابىلدانعان شەشىم ءوز ءرولىن اتقارعانىن, پەداگوگتەر مەن مەكتەپتەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتقانىن كورىپ وتىرمىز. ياعني وقۋشىلار ۇبت-عا ەلەكتروندى فورماتتا ءوز بەتىنشە ءوتىنىش بەردى جانە ولاردى ۇبت-دان شەتتەتۋ, سونداي-اق تەك تەست ارقىلى عانا دايىنداۋ جانە اكىمدىكتەردىڭ وبلىس رەيتينگىنە ىقپال ەتۋ ارەكەتتەرى توقتاتىلدى. ەندى ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا ءار مەكتەپ, وبلىس, ءتىپتى ءپان بويىنشا تالداۋ جاساپ, ونى مەكتەپتەردىڭ جۇمىسىن باعالاۋ ءۇشىن پايدالانۋعا شەشىم شىعاردىق. ەلەكتروندى فورماتقا كوشۋ ەندى تەستىلەۋگە تاقىرىپتىق تالداۋ جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي جاڭالىقتى ءبىز ناۋرىز ايىنداعى ۇبت كەزىندە قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەنگىزدىك», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, تالاپكەر بۇدان بىلاي تەستىلەۋدى اياقتاعاننان كەيىن جيناعان ۇپايلارىنىڭ ناتيجەسىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قانداي تاقىرىپتاردى بىلەتىنى جانە قايسىسىنا كوڭىل ءبولۋ قاجەت ەكەنى تۋرالى قوسىمشا تالداۋ الادى. ءدال وسىنداي تالداۋ مەكتەپكە دە, ناقتى پانگە قاتىستى دا, اۋدان, وبلىس جانە جالپى رەسپۋبليكا كولەمىندە دە جاسالادى. بۇل تالاپكەرلەرگە قانداي تاقىرىپتارعا نازار اۋدارۋ, قانداي تاقىرىپتاردى كۇشەيتۋ كەرەگىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني سىناققا قاتىسۋشىلار قازىردىڭ وزىندە وزدەرىنىڭ ءالسىز تۇستارىن انىقتاپ, جەكە تاقىرىپتارعا كوبىرەك ۋاقىت ءبولىپ, قاتەلەرمەن جۇمىس ىستەي الادى.
«وسىعان قوسا مۇعالىمدەر دە وقۋشىلاردىڭ قانداي تاقىرىپتاردا قينالعانىن كورەدى. مىسالى, ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمىنە ءوز وقۋشىلارىنىڭ ءبىر بولىگى كەيبىر ەسەپتەردى ناشار شىعاراتىنىن بايقاۋعا بولادى. تالداۋ سونىڭ سەبەپتەرىن انىقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. دالىرەك ايتقاندا, مۇعالىمنىڭ ءوزى تۇسىندىرۋدە قينالاتىنى نەمەسە باعدارلامادا ۋاقىت جەتكىلىكسىزدىگى, وقۋلىقتاعى سۇراقتار ماسەلەسى سەكىلدى سەبەپتەردى بىلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تيىسىنشە, تالداۋعا بايلانىستى وقۋ باعدارلامالارىن پىسىقتاۋ, مۇعالىمدەردىڭ ماقساتتى تۇردە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارىن وزگەرتۋ بويىنشا شەشىمدەر قابىلداي الامىز. جازعى ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا ءاربىر مەكتەپ, وبلىس, مۇعالىم جانە تۇلەك وسىنداي تالداۋ الادى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ناۋرىزداعى ۇبت قورىتىندىسىنا كەلسەك, شەكتى بالل جيناعان تالاپكەرلەردىڭ سانى ازايدى. قاڭتارداعى تەستىلەۋدە تالاپكەرلەردىڭ 70%-عا جۋىعى شەكتى بالل جيناسا, ناۋرىزدا بۇل كورسەتكىش نەبارى 65%-دى قۇرادى. سايكەسىنشە ورتاشا بالل دا قاڭتارداعى ناتيجەدەن تومەن, ياعني 68-دەن 65-كە ءتۇستى.
سونىمەن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى رۋسلان ەمەلباەۆ تاراتقان اقپاراتقا سۇيەنسەك, ناۋرىزداعى ۇبت-دا ەڭ جوعارى كورسەتكىش 134 بالدى قۇرادى. 28 قاتىسۋشىنىڭ ناتيجەسى 130 بالدان استى. تەستىلەۋگە قاتىسۋعا 105 مىڭعا جۋىق ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ جارتىسىنان كوبى ۇبت تاپسىرىپ ۇلگەردى. قاتىسۋشىلاردىڭ 74,2%-ى قازاق تىلىندە, 25,6%-ى ورىس تىلىندە, 0,2%-ى اعىلشىن تىلىندە تەستىلەۋدەن ءوتتى.
«ناۋرىز ايىنداعى ۇبت-عا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن 130 بالا قاتىستى. 2022 جىلدان باستاپ ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار تۇلەكتەرگە تەستىلەۋ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن نەگىزگى 240 مينۋتتان بولەك, تاعى قوسىمشا 40 مينۋت ۋاقىت بەرىلەدى. ەڭ كوپ تاڭدالعان بەيىندى پاندەر كومبيناتسياسى وزگەرمەدى: «ماتەماتيكا-فيزيكا» (25%), «حيميا-بيولوگيا» (17%). ال ەڭ از تاڭدالاتىن كومبيناتسيا «حيميا-فيزيكا» (0,13%) بولدى. بۇل پاندەردى تاپسىرىپ «حيميالىق ينجەنەريا جانە پروتسەستەر» ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن تاڭداۋعا بولادى. 63 ادام سمارتفونداردى, شپارگالكالاردى جانە باسقا دا تىيىم سالىنعان زاتتاردى الىپ ءوتۋ ارەكەتى سالدارىنان تەستىلەۋدەن ءوتۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. 135 ادام تەستىلەۋ كەزىندە ەرەجەلەردى بۇزعانى ءۇشىن اۋديتوريادان شىعارىلدى جانە ولاردىڭ ناتيجەلەرى جويىلدى. كەيبىرى كالكۋلياتور الىپ كىرمەكشى بولعان. وسى رەتتە كالكۋلياتور, مەندەلەەۆ جانە تۇزداردىڭ ەرىگىشتىك كەستەلەرى كومپيۋتەرگە جۇكتەلگەندىگىن ەسكە سالعىم كەلەدى», دەدى ر.ەمەلباەۆ.