قازاقستان-جاپونيا: ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا بەلەسى

ەلوردادا قازاقستانداعى جاپو­نيا ەلشىلىگى جاپون يمپە­راتو­رىنىڭ تۋعان كۇنى قۇرمەتىنە سال­تاناتتى قابىلداۋ وتكىزدى. نۇر-سۇلتاندا وتكەن سالتا­نات­تى جيىنعا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى سىرتقى ىستەر ءمينيس­ترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاح­رات نۇرىشەۆ, قازاقستاندىق دەپۋ­تاتتار مەن ەلىمىزدەگى ديپلوما­تيالىق ميسسيا وكىلدەرى قاتىستى.

جاپونيانىڭ ۇلتتىق مەي­رامىن تويلاۋ كەزىندە قازاقستان مەن جاپونيا اراسىنداعى ديپ­لو­ماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورنا­ۋىنا 30 جىل تولعانى اتاپ ءوتىلدى.

اشىلۋ راسىمىندە قازاقستان ءانۇرانىن مۋزىكالىق اسپاپتا  ورىنداعان جاپونيانىڭ قازاق­ستانداعى ەلشىسى دجۋن يامادا ەكى ەل ارا­سىن­داعى تىعىز بايلانىستى, دوستىق قا­رىم-قاتىناستى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ءىس-شارا بارىسىندا «كاگا­مي­ۆاري» دەپ اتالاتىن جاپون­نىڭ ۇلتتىق ساكەسى قۇيىلعان بوش­كەنى جارۋ سالتاناتى وتكىزىلدى. قاتى­­سۋ­شىلار جاپون حالقىنىڭ مادە­­نيەتىمەن جاقىنىراق تانى­سۋعا مۇمكىندىك الدى.

جالپى, قازاقستان مەن جاپو­نيانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋىنا 30 جىل تولۋى كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتىپ جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا جاپونياداعى قا­زاق­ستان ەلشىلىگى جاپونيالىق ارىپ­تەستەرىنىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىردى.

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ نەگىز­گى تۇستارى تالقىلاندى. قاتى­سۋ­شىلارعا جۇزەگە اسىرىلىپ جات­قان ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق رەفورمالاردىڭ بارى­سى تۋرالى باياندالدى. قازاق­ستاندى ودان ءارى دامىتۋعا جانە قوعامىمىزدى دەموكراتيا­لان­دىرۋعا ىقپال ەتەتىن سۋپەرپرە­زيدەنتتىك فورمادان كۇشتى پار­لا­مەنتتىك رەسپۋبليكاعا كوشۋ سياقتى ماڭىزدى ساياسي باستامالارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. 

ءوز كەزەگىندە, قاتىسۋشىلار ەكى­­جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاي-كۇيى مەن بولاشاعىن تال­قى­لاپ, قازاقستان مەن جاپونيا ارا­سىن­­داعى ءوزارا ىقپالداستىقتى كەڭەي­تۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن بەلگىلەدى.

سونىمەن قاتار قازاقستان پرە­زي­دەنتى ق.توقاەۆتىڭ جار­لى­عىمەن حح عاسىردىڭ باسىن­داعى قا­زاق زيالىلارىنىڭ تاري­حىن زەرت­­تەۋشى, حوككايدو ۋنيۆەر­سيتە­تىنىڭ پروفەسسورى تومو­حيكو ۋيا­ماعا ءىى دارەجەلى «دوس­تىق» وردە­نى جانە 1993-1996 جىل­دار ارالى­عىندا قازاق­ستاندا قىزمەت اتقار­عان جاپو­نيانىڭ قازاق­ستان­داعى تۇڭ­عىش ەلشىسى اكي­را ما­تسۋيگە «قازاق­ستان تاۋەل­سىز­دىگىنە 30 جىل» مەرەي­تويلىق مەدالى تاپسىرىلدى.

ال قازاقستانداعى جاپونيا ەلشىلىگى ەلىمىزدە ءتۇرلى مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, ءوزارا بايلانىستاردى نىعايتۋعا اتسالىسىپ كەلەدى. جاقىندا قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسى, ەلىمىزدەگى جاپونيا ەلشىلىگى جانە جاپونيا ۇكىمەتىنىڭ مادەنيەت ىستەرى اگەنتتىگى بىرلەسىپ, زاماناۋي بيدەن ءدارىس وتكىزدى. ونلاين ءىس-شارا ەكى ەل اراسىنداعى مادەني باي­لانىستى ارتتىرىپ, قازاقستان مەن جاپونياداعى زاماناۋي ءبي­دىڭ قازىرگى دامۋىن تالقىلاۋعا ار­نالدى.

جاپونيانىڭ زاماناۋي ءبيى تۋرالى جاپون مادەنيەتىنىڭ وكىلى, پروفەسسور اكيكو كيتامۋرا ايتىپ بەردى. ال ونەرتانۋ عىلىمدارى­نىڭ كانديداتى, قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسى رەجيس­سەرلىك كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋ­شىسى انۆارا سادىقوۆا قازاق ءبيىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى تۋرالى باياندادى. وسىلايشا, ەكى ەل اراسىنداعى مادەني بايلانىس تەرەڭدەي ءتۇسىپ, بي ونەرىنىڭ دامۋى جايلى قۇندى ماعلۇمات بەرىلدى.

ءبىلىم بەرۋ سالاسى مەن جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى بايلا­نىستى نىعايتۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالار مۇنىمەن شەكتەلمەدى. ناۋرىز ايىندا قازاقستان جاپون ءتىلى مۇعالىمدەرى قاۋىمداستىعى مەن جاپونيانىڭ قازاقستانداعى ەلشى­لىگى بىرلەسىپ, 23-ءشى قازاق­ستاندىق جاپون ءتىلى بويىنشا شە­شەندىك ونەر بايقاۋىن وتكىزدى. بايقاۋعا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, ابىلاي حان اتىنداعى حالىق­ارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتى, يچيكاۆا جاپون ءتىلى مەكتەبى جانە قازاقستان-جاپونيا ادامي دامۋ ورتالىعىنان 16 ستۋدەنت قاتىسىپ, جاپون تىلىندە بايانداما جاسادى. تسۋكۋبا ۋنيۆەر­سيتەتى ءىس-شارانىڭ دەمەۋ­شىسى رەتىندە ءسوز سايىسىنا قاتى­سۋ­شىلارعا سىيلىق تابىس ەتتى. قازاق­ستاندا جاپون ءتىلىن ۇيرەنۋ­شىلەردىڭ تاجىريبە الماسۋىنا جول اشقان ءىس-شارا ەكى ەلدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ءوزارا بايلانىسىن ارتتىرا ءتۇستى.

وسىلايشا, قازاقستان مەن جا­پونيا اراسىنداعى ءتۇرلى سالاداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىق جاڭاشا سيپات الۋدا.