ارقا توسىندەگى ءبىلىمنىڭ قارا شاڭىراعى اكادەميك ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتى ءوزىنىڭ بايىرعى بيىگىنە قايتا كوتەرىلىپ, وڭ وزگەرىستەرگە تولى اۋقىمدى جوبالارعا بەلسەندى تۇردە ارالاسا باستادى. البەتتە, بۇل جاعىمدى ۇدەرىستى جاڭا باسشى – ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى نۇرلان دۋلاتبەكوۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستىرعان ءجون.
تاياۋدا اتالعان وقۋ ورنىنىڭ قابىرعاسىندا ۋنيۆەرسيتەتىشىلىك گرانت نەگىزىندە جۇزەگە اسقان ءۇش جوبانىڭ ەسەبى تىڭدالعان جيىن بارىسىندا جوعارىداعى سوزىمىزگە دالەل بولار كوپتەگەن يگى ىسكە كوز جەتتى.
ءيا, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بىلتىر قولعا العان ءىرى جوباسىنىڭ ءبىرى – «قاسىمتانۋ ماسەلەلەرى» ەدى. جوبا جەتەكشىسى, قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى جانسايا جارىلعاپوۆ ءمالىم ەتكەندەي, ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قاسىم امانجولوۆتىڭ ادەبي مۇراسىن زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ بويىنشا قىرۋار شارۋا اتقارىلعان. اتاپ ايتقاندا, زەرتتەۋشىلىك توپ اقىن تۇرعان بىرنەشە قالادا بولىپ, مۇراعاتتاردا تاباندى ەڭبەك ەتىپ, قاسىمنىڭ جەكە ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا قاتىستى كوپتەگەن قۇندى ماتەريالدى جيناقتاعان. سونىڭ ناتيجەسىندە ەكى تومدىق جيناق پەن اقىننىڭ بيبليوگرافيالىق كورسەتكىش كىتابى ۋنيۆەرسيتەت باسپاسىنان جارىق كوردى. وسى ەڭبەكتەردى ساتۋ ارقىلى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جوباعا دەپ بولگەن 10 ملن تەڭگە گرانتىنىڭ ءبىراز بولىگى دە قايتارىلعان ەكەن.
جالپى, وسى جوبا ارقىلى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتى بىلتىر ەلىمىز بويىنشا 110 جىلدىق مەرەيتويى كەڭىنەن اتالىپ وتكەن قاسىم امانجولوۆتىڭ مۇراسىن تانۋ جانە ناسيحاتتاۋ ىسىنە ءوزىنىڭ قوماقتى ۇلەسىن قوستى.
«1931-1933 جىلدارى ورتالىق قازاقستانداعى اشارشىلىق: سەبەپتەرى مەن سالدارى (مۇراعاتتار ماتەريالدارى مەن ەستەلىكتەر بويىنشا)» اتتى ەكىنشى جوباعا ۋنيۆەرسيتەت 4 ملن تەڭگە گرانت بولگەن ەكەن.
جوبا جەتەكشىسى دوتسەنت ايناش مۋستوياپوۆا ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ءىرى ارحيۆىنەن قۇندى ماتەريالداردىڭ تىرنەكتەپ جينالعانىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار زەرتتەۋشىلىك توپ ورتالىق قازاقستانداعى اشارشىلىق تۋرالى كوزى ءتىرى كۋالارمەن سۇحباتتاسىپ, كوپتەگەن قۇندى دەرەك تاپقان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اتالعان جوبا 1920-1930 جىلدارى ورتالىق قازاقستاندا بولعان وقيعالار جانە 1931-1933 جىلدارداعى اشتىقتان ءتىرى قالعان وتباسىلاردىڭ تاريحىن جيناقتاۋ سىندى ماڭىزى زور مىندەتتى تولىقتاي ورىنداپ شىققان. وسىنداي زور ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ارحيۆتىك 90 قۇجات پەن جۇزگە تارتا ماتەريالدى قامتىعان 460 بەتتىك كىتاپ جارىق كوردى.
ۋنيۆەرسيتەت گرانت بولگەن ءۇشىنشى جوبا «9-سىنىپقا ارنالعان «ادام. قوعام. قۇقىق» وقۋلىعىن ازىرلەۋ» جۇمىسىنا زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ دوكتورانتى التىناي شاكىروۆا جەتەكشىلىك ەتتى. قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جارىق كورگەن وقۋلىقتا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ وزگەرمەلى جۇيەسىنە باسا كوڭىل بولىنگەن. سونىمەن قاتار ەڭبەك مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعاندىقتان, وندا پەداگوگيكالىق, تاجىريبەلىك جانە زاڭدىق نورمالار دا ەسكەرىلگەن.
بۇدان بولەك, اتالعان ءىس-شارا بارىسىندا 2022 جىلعى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا ارنالعان ۋنيۆەرسيتەتىشىلىك گرانت بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىنا اقشالاي سەرتيفيكاتتار تابىس ەتىلدى. مەرزىمى 1 اقپاننان جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بەلگىلەنگەن 12 گرانتقا جالپى سوماسى 47,1 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن قارجى بولىنگەن. سونىمەن قاتار جاس عالىمدارعا ارنالعان «عىلىمداعى جاڭا ەسىم» بايقاۋىنا 4 ملن تەڭگەنىنىڭ التى گرانتى بەرىلدى.
جيىندى قورىتىندىلاعان ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي بيىل قولعا الىنباقشى جوبالاردىڭ ءبىرازىن تانىستىرىپ ءوتتى. وسى ورايدا ول قاراعاندىنىڭ ەڭ كورنەكتى جەرلەرىنە قايراتكەر تۇلعانىڭ ناقىل سوزدەرى جازىلعان 10 بيلبورد ىلىنەتىنىن حاباردار ەتتى.
ال ەڭ باستى جاڭالىق – مايقۇدىقتاعى باستى كوشەلەردىڭ بىرىنە ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس بولدى. رەكتوردىڭ بۇل باستاماسىن جيىنعا قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان قولدادى. ەندى, بۇل ۇسىنىس وبلىس باسشىلىعى مەن ءماسليحاتتار تاراپىنان ماقۇلدانسا, وندا قاراعاندىداعى ءاليحان بوكەيحان اتىنداعى اۋداننىڭ نەگىزگى كوشەلەرىنىڭ ءبىرى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمىن يەلەنەتىن بولادى. مۇنىڭ ءوزى بيىل 150 جىلدىق مەرەيتويى ەلىمىز بويىنشا اتالىپ وتەتىن ۇلت ۇستازىنا دەگەن تولايىم تارتۋ بولماق.
قاراعاندى