قازاقستان بيلىگى قان دونورلارىنا بەرىلەتىن اقشالاي وتەماقىنى كوبەيتپەيدى. بۇل شەشىم الەۋمەتتىك شىعىندارعا ەنگىزىلگەن بيۋدجەت موراتوريىمەن ءتۇسىندىرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
سوڭعى ۋاقىتتا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى دونورلىق ماسەلەسىن قايتا كوتەردى. ولاردىڭ مالىمەتىنشە, 2024 جىلى ەلدە نەبارى 215 مىڭعا جۋىق ادام, ياعني حالىقتىڭ شامامەن 1,2 پايىزى عانا دونور بولعان. سونىمەن قاتار قان تاپسىرۋعا نيەتتى ازاماتتار سانىنىڭ بىرتىندەپ ازايىپ بارا جاتقانى الاڭداتادى.
دەپۋتاتتار بۇل جاعدايدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ تومەندىگىن اتادى. قازىرگى تاڭدا دونورلارعا بەرىلەتىن وتەماقى كولەمى – نەبارى 0,25 اەك (983 تەڭگە). بۇل كورسەتكىش شامامەن 20 جىل بۇرىن بەكىتىلگەن جانە سودان بەرى وزگەرىسسىز قالعان.
سولتۇستىك قازاقستاندا دونور ءۇش پاتسيەنتتىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالدى
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قان تاپسىرعان كۇنى دونور كەمىندە 4700 كيلوكالوريالىق تاماقتانۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. ال مۇنداي تاعامنىڭ ناقتى قۇنى 5 مىڭ تەڭگەدەن اسادى, ياعني قازىرگى وتەماقىدان بىرنەشە ەسە جوعارى.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار وتەماقىنى 1-1,25 اەك-كە دەيىن ارتتىرۋدى جانە بۇرىن بولعان «قۇرمەتتى دونور» مارتەبەسىن قايتا ەنگىزۋدى ۇسىندى. مۇنداي باستامالار بۇعان دەيىن سەنات تاراپىنان دا كوتەرىلگەن.
الايدا قارجى مينيسترلىگى بۇل ۇسىنىستاردى قولدامادى. ۆەدومستۆونىڭ مالىمەتىنشە, 2028 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن الەۋمەتتىك سالادا جاڭا شىعىنداردى ۇلعايتۋعا موراتوري كۇشىندە تۇر. سوندىقتان قوسىمشا قارجى ءبولۋدى قاجەت ەتەتىن باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ازىرگە مۇمكىن ەمەس.
دەگەنمەن, دونورلارعا تولەم جاساۋعا بيۋدجەتتەن قاراجات قاراستىرىلعان. 2026-2028 جىلدارعا شامامەن 810 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. اتاپ ايتقاندا, 2026 جىلى – 257,8 ملن تەڭگە, 2027 جىلى – 274,2 ملن تەڭگە, 2028 جىلى – 277,8 ملن تەڭگە. بۇل قاراجات قازىرگى 0,25 اەك مولشەرىندەگى تولەمگە نەگىزدەلگەن.
قازاقستاندا جىل سايىن 80 مىڭ ەم الۋشى دونورلىق قان الادى
قارجى مينيسترلىگى اقشالاي ىنتالاندىرۋدىڭ ورنىنا دونورلاردى قولداۋدىڭ بالاما جولدارىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, ماتەريالدىق ەمەس كوتەرمەلەۋ شارالارىن ەنگىزۋ ارقىلى قان تاپسىرۋعا قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل باعىتتا ءتيىستى ۇسىنىستاردى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ازىرلەۋى ءتيىس.
سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا دونورلاردى قولداۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار قابىلداۋ قۇقىعى بەرىلگەن. ياعني, اكىمدىكتەر ءوز بيۋدجەتى ەسەبىنەن تولەم كولەمىن ۇلعايتا الادى.
جالپى, قازاقستاندا دونورلىق ماسەلەسى وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر: ءبىر جاعىنان دونورلار سانى ازايىپ كەلەدى, ەكىنشى جاعىنان ولاردى ىنتالاندىراتىن ءتيىمدى تەتىكتەر جەتكىلىكسىز. مۇنداي جاعدايدا تەك ماتەريالدىق ەمەس قولداۋ شارالارى جەتكىلىكتى مە دەگەن سۇراق قوعامدا تالقىلانا بەرمەك.