• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 17 اقپان, 2022

مادەنيەت پەن ارحيۆ ماسەلەلەرى – باستى نازاردا

442 رەت
كورسەتىلدى

ەل استاناسىندا «2021 جىلى مادەنيەت جانە ارحيۆ ءىسى سالاسىنداعى قىزمەت تۋرالى. 2022 جىلعا ارنالعان نەگىزگى مىندەتتەر» تاقىرىبىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى ءوتتى. القالى جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, پارلامەنت پەن ۇكىمەت وكىلدەرى, قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى, مادەنيەت جانە ارحيۆتەر سالاسىنداعى وبلىستىق باسقارمالاردىڭ باسشىلارى, مادەنيەت جانە ارحيۆ سالاسىنداعى ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمداردىڭ باسشىلارى قاتىستى.

ۆەدومستۆونىڭ مادەنيەت, ارحيۆ ءىسى جانە باسپا ماسەلەلەرىنە ارنالعان القا وتىرىسىندا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ ەڭ الدىمەن سالاداعى بىلتىر اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى. سونداي-اق بيىلعى جوسپارلار مەن مىندەتتەردى دە اتاپ وتكەن مينيستر حالىقتىڭ مادەني سۇرانىسىن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تاعى 300-دەن استام نىسان اشۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

«بۇگىندە ەلىمىزدە 7 637 مادە­نيەت نىسانى جۇمىس ىستەپ تۇر. تاعى دا 300-دەن استام مەكەمەگە سۇرانىس بار. مۇنداي قاجەتتىلىك, نەگىزىنەن, اۋىل­دىق جەرلەردە. دەيتۇرعانمەن, سالادا جۇمىس ىستەيتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار مۇنداي مەكەمەلەردىڭ كوپشى­لىگى تۇر­عىنداردىڭ تالاپ-تىلەگىن ەسكەرمەي سالىناتىنىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان سالىنعان مەكەمە قاڭىراپ بوس تۇرادى. سول ءۇشىن جوسپارلاعان كەزدە تۇرعىندار پىكىرىن ەسكەرۋ وتە ماڭىزدى. كەي­بىر رەسپۋبليكالىق مادەنيەت ۇيىم­دارى عيماراتتارىنىڭ تەح­نيكالىق جاعدايى تومەن. وعان ءوزىم كۋا بولدىم», دەگەن م­ينيستر وسى رەتتە م.اۋەزوۆ اتىن­­داعى قازاق ۇلتتىق دراما تەاترى, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلت­تىق ونەر اكادەمياسىنىڭ باس كور­پۋسى, جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسى مەن رەسپۋبليكالىق اكادەميا­لىق نەمىس دراما تەاترى جون­دەۋ جۇمىستارىن قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان وراي سالاعا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆيتسە-مينيسترگە 35 مادەنيەت نىسانىنىڭ قۇرىلىسىن جانە 265 نىساننىڭ جوندەلۋىن باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى.

«قازىرگى ۋاقىتتا 229 مەملە­كەتتىك ارحيۆ جۇمىس ىستەيدى. وسى رەتتە ارناۋلى تيپتەگى مەملە­كەتتىك ارحيۆتەر عيما­راتى­نا دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. ونداي ارحيۆتەردىڭ ۇلەسى بۇگىندە 14,7 پايىز. ساراپتاما جۇمىستارى رەسپۋبليكا بويىنشا 128 نىسان سالۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. وعان قوسا «ە-ارحيۆ» جۇيەسىنىڭ نەگىزگى سەرۆەرى ىستەن شىققان جاعدايدا جۇيەنى رەزەرۆتىك سەرۆەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن باقىلاۋعا الۋ كەرەك. سونداي-اق ارحيۆ ءىسىنىڭ بىلىكتى ماماندارىن دايارلاۋ ماسەلەسى ايرىقشا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. 2022 جىلعى 1 قاڭتارداعى دەرەك بو­يىنشا ارحيۆ مەكەمەلەرىنىڭ شتاتى 3 340 بىرلىكتى قۇرادى. ونىڭ 8 پايىزىنىڭ عانا بەيىندى جوعارى ءبىلىمى بار», دەدى د.اباەۆ.

بۇدان بولەك مينيستر جۇر­گىزىل­­گەن ساراپتاما قورىتىن­دىسى 2022-2026 جىلدارى 1 700-دەن اسا مامان قاجەت ەكەنىن كورسە­تىپ وتىرعا­نىن ايت­تى. سونداي-اق ول مادەنيەت سالا­سىنداعى قىزمەت­كەرلەردىڭ الەۋ­مەتتىك قامتىلۋىن جاقسارتۋعا ۋادە بەردى.

«ارينە, سالاداعى ەڭ وزەكتى ماسە­لەلەردىڭ ءبىرى – مادەنيەت ۇيىم­دارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋمەت­تىك پاكەتى. «ۇلتتىق» مارتەبەسى بار مادەنيەت ۇيىم­دارىنىڭ لاۋا­­زىمدىق جالاقى­لارىنا 1,75 كوەف­فيتسيەنتى تۇرىندە قوسىم­شا اقىلار مەن ۇستەمەاقىلار ازىر­لەۋ قاجەت», دەدى داۋرەن اباەۆ ۆەدومستۆونىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا. ءمينيستردىڭ اي­تۋىن­­شا, شىعارماشىلىق جوعارى وقۋ ورىن­دارى­نىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرا­مى مەن كون­تسەرت­­مەيسترلەرىنىڭ جالاقى مول­شەرىنە دە نازار اۋدارۋ قاجەت.

شىعارماشىلىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ورتاق ماسەلەلەردى بايان­داعان قۇرمان­ع­ازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەر­ۆاتورياسى­نىڭ رەك­تورى ارمان جۇدەباەۆ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى زاڭدار­دىڭ كەي­بىر نورمالارى شىعار­ما­شى­لىق جوعارى وقۋ ورىن­دارىنىڭ ەرەكشە­لىكتەرىنە ساي كەلمەيتىنىن ايتتى.

«سكريپكاشىلاردان, كومپوزيتورلاردان, انشىلەردەن, ءداستۇرلى مۋزىكا ماماندارىنان, بالەت ارتىستەرىنەن, قولدانبالى سۋرەتشىلەردەن, اكتەرلەردەن جانە باسقا دا شىعارماشىلىق كاسىپ وكىل­دەرىنەن عىلىمي دارەجە مەن يمپاكت-فاكتورى جوعارى ماقا­لالار­دى تالاپ ەتۋ قيسىنسىز. ودان بولەك ماتەريالدىق-تەح­ني­­كالىق بازا­نىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنى دە راس. مۋزى­كالىق اسپاپتار ەسكىرگەن, شىعار­ماشىلىق شەبەر­حانالارعا, وقۋ تەاترلارىنا, ستۋ­دەنتتىك وركەستر­لەر مەن حور­لار­عا, كونتسەرتتىك كوستيۋمدەرگە ار­­نالعان ارنايى جابدىقتار دا تاپ­­شى», دەيدى رەكتور.

ال شاكەن ايمانوۆ اتىن­داعى «قازاقفيلم» اق پرە­زيدەنتى اقان ساتاەۆ كينوستۋديانىڭ قازىرگى جاي-كۇيىنە توقتالىپ, تاپ­قان بارلىق قاراجات جالاقىعا جۇمسالىپ جاتقانىن ايتتى.

«بۇگىنگى تاڭدا زاماناۋي جاڭا تەحنيكالاردى الىپ جاتىر­­مىز. باسقارۋ قۇرى­لىمىن وزگەرت­­تىك, اشىقتىقتى ارت­تىر­دىق, قاۋىپ­­سىز­دىك قىزمەتىن قۇردىق, ۇكى­مەت­­تىڭ قول­داۋىمەن گاز جۇرگىزدىك, جال­عا بەرۋ تابىسىن پاندەمياعا دە­يىن­­گى كەزەڭ­مەن سالىستىرعاندا 400%-عا دەيىن كوتەردىك. ءبىز بارىن­­شا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. الاي­دا ستۋديا تاپقان بارلىق قا­را­جات قىزمەتكەرلەردىڭ جا­لا­قىسى مەن اكىمشىلىك-شارۋا­شى­­لىق قاجەتتىلىكتەرىنە جۇمسالادى. شى­نىن ايتقاندا, ءوز فيلم­دەرى­مىزدى شىعارۋعا دا قارا­جات جەتكىلىكسىز», دەدى رەجيسسەر.

كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا بايانداما جاساعان «بوزوق» تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعىنىڭ باسشىسى ساۋلە بورىباەۆا ەل استاناسىندا مۋزەي اشۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ايتتى.

«2020 جىلى مۋزەي-قورىقتىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىن­دىك بەرەتىن 24 نورماتيۆتىك-قۇقىق­تىق اكت قابىلداندى. «بوزوق» قالاشىعى ۇلتتىق پاركىنىڭ جوباسى ۇلگىسىندە رەبرەندينگتىڭ الەۋەتى بۇل سالادا زور ەكەنىن كورسەتكىمىز كەلەدى. جوبا ەۋرازيالىق دالا وركەنيەتىنىڭ الۋان تۇرلىلىگى مەن بايلىعىن كورسەتۋدى ماقسات ەتەدى», دەگەن مۋزەي-قورىق باسشىسى بوزوق قالاشىعى مىڭجىلدىق تاريحتىڭ كوزى ەكەنىن ەسكە سالدى.

«تاريحي نىسانمەن بايلا­نىستى بۇل جوبانىڭ ينۆەستيتسيا­لىق الەۋەتى زور. ەنەوليت داۋىرى­نەن باستاپ قازىرگى زامانعا دەيىن­گى دالا وركەنيەتىنىڭ, مادە­نيەتى مەن ەتنوگرافياسىنىڭ سان ءتۇرلى قات­پارىن بويىنا سىڭىرگەن عي­با­دات­حا­نا­لار مەن مادەني قۇرى­لىمدار بار. مەتال­لۋرگيا جانە قىش ءوندىرىسىنىڭ ەجەلگى تەح­نو­لوگيالىق كەشەندەرى دە بار. سو­لار­­دى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن 4 عىلى­مي تۇ­جىرىمداما جاسالدى. جوبانىڭ ينۆەس­تي­تسيالىق باعى­تى بويىنشا امفيتەاتر اشۋ كوزدەلگەن. شىعىس بازارى­نىڭ ايلاعى, وتباسىلىق دەمالىس ور­تالىعى, بيوپارك سالۋ ۇسىنى­لادى», دەدى س.بورىباەۆا.

ەلىمىزدە باسپا ءىسى سالاسىندا ناقتى ءبىر جۇيە جوق ەكەنىن ايتىپ ءجۇرمىز. كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا وسى ماسەلەنى ۇلتتىق كىتاپ پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ءادىل قويتانوۆ كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2022 جىلعا ارنالعان «جىلدىڭ ۇزدىك كىتابى», «ۇزدىك جاس قالامگەر», «بالالارعا ارنال­عان ۇزدىك شىعارما» بايقاۋلارىن وتكىزۋگە قوسىم­شا بيۋدجەتتىك ءوتى­نىم­­دى ناقتىلاۋ كۇتىلۋدە.

سوڭعى جاڭالىقتار