قاراباس شىڭىندا قار جاتپايدى

جاز ايلارىندا جەلدىڭ ارقا­سىندا سالقىن اۋا رايى ورىن السا, قىستا جاۋعان قاردى ۇيىتقي سوققان جەل ساي-سايعا تىعىپ, ودان قالسا ۇشىرىپ اكەتەدى دە, تاۋ قار­سىز قالادى. كەي جىلدارى عانا قىس ايلارىندا تاۋدىڭ ەتە­گىندەگى قاردىڭ قالىڭدىعى 20-30 سم قۇرايدى. ونىڭ ءوزى اۋا تەمپەراتۋراسى 0°س بولعان كەزدە ەرىپ كەتەدى.

قاراباس تاۋىنداعى اۋا رايى­نىڭ قولايلىلىعى سوندا, مەكەن­دەيتىن جانۋارلاردىڭ تىرشىلىك ەتۋىنە تاپتىرماس قۇتتى مەكەن. وعان دالەل, تارباعاتاي تاۋىن­دا مەكەن­دەيتىن جانۋارلار كۇز مەز­­گىلىندە قاراباس تاۋىنا قو­نىس اۋدارادى. سونىڭ ىشىندە ار­قار­­لاردىڭ تىرشىلىك ەتۋىنە قو­لايلى, سوندىقتان ارقارلار كوك­تەمدە وسى قاراباس تاۋىندا تول­دەپ, كوكتەم شىعىسىمەن تاربا­عاتاي تاۋىنا قايتا قونىس اۋدا­رادى. سونداي-اق قاراباس تاۋى­نان سۇتقورەكتى جانۋارلاردان ەلىك, سۋىر, قابان شوشقا مەن قويان, سىلەۋ­سىن, تۇلكى مەن جىرتقىش اڭ­دار­دان قاسقىردى كەزدەستىرۋگە بو­لادى. قۇستاردان, جاز ايلارىندا يتەل­گى, جىلانجەگىش قىران, قا­را دەگەلەك, دۋاداق, جاپالاق, قارا­باۋىر بۇلدىرىق, ءشىل, بۇركىت پەن كەكىلىكتى جولىقتىرۋعا بولادى.

قاراباس تاۋىنان باستاۋ الىپ جاتقان ەشبىر وزەن جوق, تەك جەر استىنان شىعىپ جاتقان بۇلاق كوزدەرى بار. بۇل بۇلاقتار جازدىڭ ىستىق اۋا رايىندا قۇرعاپ قالادى دا سۋ تاپشىلىعىنا الىپ كەلەدى. سوندىقتان جاز ايلارىندا سۋدىڭ تاپشىلىعى ورىن العان جاعدايدا جانۋارلاردىڭ كوشى-قونى ورىن الادى. جاز كەزىندە قاراباس تا­ۋىندا ارقارلاردىڭ سول جەردە جىل­دا مەكەندەيتىن بىرەن-سارانى عانا قالادى.

ۇلتتىق پارك اشىلعالى بەرى قاراباس تاۋىندا جۇرگىزىلگەن با­قى­لاۋلار مەن اتقارىلعان جۇ­مىستاردىڭ ناتيجەسىندە عىلى­مي قىزمەتكەر رەتىندە بۇل تاۋ­دىڭ, «قاراباس تاۋى» بولىپ اتا­لۋى اتى ايتىپ تۇرعانداي جىل ون ەكى اي بويى شىڭىندا قار جاتپاي­تىن­دىعىنان بولار دەگەن وي ءتۇيدىم.

ايگەرىم شارىپقانوۆا,

«تارباعاتاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى

عىلىم, اقپارات جانە

مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ

عىلىمي قىزمەتكەرى

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

ءۇرجار اۋدانى