«قارالى قاڭتار» تراگەدياسىنان سوڭ دا تۋرا ءبىر اي ءوتتى. جاڭا جىلدىڭ ەكىنشى كۇنى جاڭا وزەننەن باستالعان ەرەۋىل 5-6 قاڭتاردا شىرقاۋ شەگىنە شىققان.
جاپپاي نارازىلىققا ۇلاسىپ, ەل اۋماعىن تۇتاسقا جۋىق قامتىعان نارازىلىق مەملەكەتتىڭ قۇلاۋ قاۋىپىندەي جاعدايعا جەتىپ قانا تويتارىلدى. قان توگىلىپ «قاندى قاڭتارعا» اينالىپ بارىپ اياقتادى.
قازىر دە ارادا اي وتكەندە اڭگىمە كوتەرىلىسكە قاتىسقانداردىڭ اق-قاراسىن ايىرۋ تۋرالى, مىڭداپ قامالعانداردى قاتىگەزدىكپەن قيناۋدى توقتاتۋ تۋرالى ءسوز وربۋدە. ءار ادام, ءار توپ, ءار ۇيىم قۇلشىنا كىرىسكەن. الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ءبىراز باق تا قيناۋدىڭ اسقان اياۋسىزدىققا جەتكەن تۇستارىن ايگىلەيتىن فوتو سۋرەتتەر مەن بەينە جازبالار تاراپ جاتىر.
بۇل — جانايقاي. ول — زاڭدى جانە ىزگى قۇبىلىس. سەبەبى: مۇنداي زاڭسىزدىقتى جويۋعا تالپىنعان ارەكەتتىڭ ءبارى دە مەملەكەتتى باسقارۋشىلار مەن باعىنۋشى بۇقارانىڭ اراسىنا جىك سالاتىن قىلىقتاردى شەكتەۋگە, ازايتۋعا, جويۋعا قىزمەت ەتەدى. ءبىز بۇل جازبامىزدى وسى ماسەلەمەن تۇيىندەيمىز. ال قازىر ارىراقتان باستاۋعا تۋرا كەلەدى.
بىلاي ايتايىق. ءوز باسىم قالامگەر رەتىندە, ۇلتىنا — ۇلتتىق مەملەكەتىنە پەيىلى كەتكەن ازامات ساناتىندا وسى ايدىڭ باسىنان-اق بىرنەشە پوست جازىپ, سۇحباتتار بەردىم. ونىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ, «ازاتتىق» راديوسىنا ايتقان بەينەلى سۇحباتىمدى جۇزدەگەن مىڭ كىسى كورىپ ۇلگەرىپتى. «ازاتتىقتىڭ» اششى سۇراعىنا: “ەسكەرتۋسىز وق اتۋ ۇكىمەتتىڭ ۇرەيىنەن, مەملەكەتتىڭ اۋدارىلىپ كەتۋ قاۋپىنەن تۋعان شەشىم” دەپپىن. اتالعان پورتال بۇل ءسوزدى توپتىق بەينە سۇحباتتىڭ تاقىرىبى ەتىپ قويىپتى. كەلىسەمىن.
«ەندى قايتتىك؟!».
وسىنداي سۇراق ساناسىن قىسپاققا العان كىسى جانۇشىرا قيمىلدايدى. ونداي ارەكەت قالىڭ حالىق قالايتىن ناتيجە بەرە تۇرا, قەيبىر تۇسىندا ساتسىزدىك سالدارى دا بولادى. ءبىزدىڭ مەملەكەت جانە مەملەكەتتىڭ اماندىعى ءۇشىن جاۋاپتى ادامدار دا سول كۇنى سونداي كۇيگە «ەندى قايتتىك؟!» دەگەن سۇراققا تاپ كەلدى. جانتالاس ءسات سوقتى! نە بارسىڭ, نە جوقسىڭ! ءوزىڭدى ساقتاي الساڭ مەملەكەت بار. ساقتاي الماساڭ نەعايبىل؟!
سوندا قايتپەك كەرەك؟ سىرتتان باعالاۋ, بىلايشا اقىل ايتۋ وڭاي, جاۋاپكەرشىلىكتىڭ سالماعىن سەزبەگەن, ول — ارقاسىنا باتپاعان كىسىگە وڭاي. وندايدا ولارعا «ويتپەۋ كەرەك ەدى, بۇيتپەۋ كەرەك ەدى» دەپ ءسوز باستاۋ جەڭىل. ال سول ۋاقىتتا مەملەكەتتىڭ — بۇكىل ۇلتتىڭ تاعدىرىنا تونگەن قاۋىپپەن بەتپە-بەت كەلگەن كىسىگە جانقيار قىيمىل جاسايتىن ساعات سوعىپ تۇردى. ول اڭعارعان كىسىگە انىق بايقالعان بولاتىن.
حالىق تولقىسا تەڭىز تولقىعانداي —جايپاپ وتەر سۋنامي سياقتى عوي. ونى كوردىك.
بۇل جولعى الماتىدا تولقىعان نارازىلىقتا «سەن قوسىل, سەن قوسىلما» دەپ, تالدانىپ, تارتىپپەن شىعۋ بۇيىرعان جوق. كەرىسىنشە «سەن نەگە قوسىلمايسىڭ, سەنىڭ جانىڭ كىمنەن ارتىق؟!» دەگەن وتكىر ءسوز, وكتەم مىنەز اعىس جاعالاۋىندا مارعاۋ تۇرعان جۇرتتى ج ۇلىپ اكەتىپ, تولقىنعا قوسىپ, ەركىنەن تىس ەرتكەنى شىندىق. وعان 30 جىل بويى ەستىگەن ەرتەگى ءومىر تۋرالى اڭىزبەن الداۋ, كوپتىڭ كەدەيلەنۋى مەن قىسقان قىمباتشىلىق, قاجىعان كوڭىل, قاراڭعى ءدىن جانە قاقساعان ۋاعىز قوسىلدى. ءسويتىپ, ءار دەڭگەي, ءار ساناداعى كىسى ارالاسىپ الاڭعا شىقتى. ءبارىنىڭ ۇرانى بيلىكتى كەتىرۋ بولعانىمەن, بيلىك كەتسە ونىڭ ورنىنا كىمدى قوياتىنىن ويلاعان جوق. بيلىك باسىنا كەلەتىن «كىسىسى» قالىڭ جۇرتقا بەلگىسىز بولدى. بىراق «سونان سوڭ نە بولادىنى» ويلاۋعا ونداعى جۇرتتىڭ ۋاقىتى بولا قويمادى. ءبارى ورتاق تىڭدايتىن باستاۋشى, باسقارۋشى دا ورتاعا شىعا قويعان جوق. اشۋلى ۇرانعا قانى قىزعان ءنوپىر مەن اڭىرىپ تۇرىپ اراعا قوسىلعان اڭقاۋ توپ, اشىنعان اشۋلى توپقا ارالاسىپ, اعىلىپ كەلىپ الاڭدى تولتىرىپ, تولقىتىپ تۇردى. اراسىنان شىعىپ, تارماقتاپ تالاپ قويىپ, كەلىسىم سۇرايتىن ادامى جوق ەدى. نارازلىقتىڭ سوڭعى بيلىگى اشۋلى توپتىڭ ەركىنە ءتيىپ, ۇكىمەتسىزدىككە ۇلاستى. ار قاراي توناۋشى مەن ورتەۋشىنىڭ, ءتىپتى ءولتىرۋشىنىڭ قولىنا ءوتتى. استانا قاتال, شۇعىل شەشىمگە كەلمەسە ونىڭ دا بيلىگى وسى توپتىڭ قولىنا كوشەر مە ەدى, قايتەر ەدى؟
5 قاڭتار كۇنگى بۇلاپ-تالاۋدىڭ, بۇزىپ شاعۋدىڭ بەل ورتاسىنان رەپورتاج جاساعان «ازاتتىق راديوسىنىڭ» ءتىلشىسى ايان حالمۇرات: «… بۇگىنگى بولعان وقيعالار — قيراتۋ, توناۋ, بەيكۇنا ادامداردى ۇرىپ-سوعۋ, بىرەۋدىڭ ادال ەڭبەگى مەن كاسىبىنە زالال كەلتىرۋ — ەش قايسىسى دا بەيبىت نارازىلاردىڭ تىرلىگى ەمەس. بۇگىنگى وقيعانىڭ ادام قۇقىعىنا ەش قاتىسى جوق. ۇلىنان ايىرىلعان انالارعا, اكەسىز قالعان بالالارعا بۇلاي ەمەس دەپ كورىڭىزشى… وتە وكىنىشتى» دەپ جازدى.
ءتىلشى سول ماقالاسىندا ء«بىز (الاڭعا) بارعاندا, جۇرت اكىمدىكتى باسىپ الىپ, پرەزيدەنت رەزيدەنتتسياسى ءۇشىن «ۇرىس» باستاپ كەتىپتى. جارالانعاندار بار دەگەن جاققا شەتپەن ءجۇرىپ, ارەڭ بارا جاتىرمىز. اشۋلى توپ ءبىزدى كۇشتەپ, اتىس بولعان جاققا ورتاعا قاراي اپارا جاتىر» دەپ تە جازدى. ءورت ءسوندىرۋ ماشيناسىن ءبۇلدىرىپ, جولعا كولدەنەڭ قويىپ, بۇلارعا تاياق الا جۇگىرگەن «ۇيىمداستىرۋشى» جىگىتتەردىڭ ىشىمدىك ىشكەنىن دە اشىق ايتتى.
ەندى قاراڭىز, كەي جۇرت اعاش باسىنا ءىلىپ جۇرگەن «جانكەشتى تەرروريست» تۋرالى ءسوز دە, ونىڭ «جيىرما مىڭداپ» سانالاتىنى تۋرالى اقپاراتتىڭ تاراعانى دا - ءدال ايان رەپورتاج جاساعان وسى ۋاقىت. ال, كوشە-كوشەنى جاۋىپ, جايپاپ, جولداعى جۇرتتى قورقىتىپ, توبىنا قوسىپ, الاڭعا قاراي ايداعان, جۋرناليست ايان مەن وپەراتور ساناتتى اتىسىپ جاتقان جاققا كۇشتەپ سۇيرەگەن توپ تەرروريست ەمەس پە؟ ۇركىتكىش دارىلەرى مەن جاڭعىرتقىش گراناتاسى تاۋسىلىپ, قارۋسىز قالعان پوليتسەيلەر مەن ورىمدەي كۋرسانتتاردى تەكپىلەپ ولتىرگەن توپ, قارۋ - جاراق دۇكەندەرىن توناعان توپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك مەكەمەسىن يەن تاستاعان توپ تەرروريست ەمەس پە؟!
اۆتور سول ۋاقىتتا بارىپ, باسىپ الۋشىلارعا قارسى اسكەري تەحنيكادان اتا باستاعانىن, بىراق ونىڭ قورعاسىن وق, الدە رەزينكا وق ەكەنىن بىلمەيتىنىن دە جازدى. وسىنىڭ وزىنەن اسكەريلەردىڭ قاتال شاراعا قاي كەزدە كوشكەنىن اڭعارامىز. ەڭ ابزالى ايان دا, سانات تا وق پەن وتتان امان قالعان. اياننىڭ:»كۇنى بويى تاياق تا جەپ, ودان «ازاتتىقتانبىز» دەپ ايقايلاپ, ارەڭ قۇتىلىپ جۇردىك» دەگەنى دە اششى شىندىق. شابۋىلشىلاردىڭ ءبىرى: «ولگەن ادامدار بار. بىراق مۇردەلەردىڭ ءبارىن الىپ كەتتىك» دەيدى ايانعا. ولاردىڭ مايىتحاناعا جەتپەگەنى دە انىق. ەندەشە ادام شىعىنى - رەسمي مالىمەتپەن سايكەسپەيتىن بولعانى. «سوندا بۇلاردى كىم باسقارىپ وتىر, مايىتتەردى قايدا اكەتتى؟» دەگەن سۇراق تۋماي ما؟ وسىنشاما اتىس - شابىستى ۇيىمداستىرعاندار تەرروريست ەمەس پە؟ رەسمي اقپارات انانداي دەيىك. بۇل پوستتا جازىلعانى تىكەلەي رەپورتاج عوي. الاڭعا اعىلعان, ودان اكىمشىلىككە ۇمتىلعان ادام سانى اناۋ ايتقان 20 000-نان كوپ بولماسا, از ەمەسى انىق قوي.
پرەزيدەنتكە ەندى عانا باعىنىپ, الدىندا العاشقى كۇنى وتىرعان قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ سول كۇنگى كونە قۇرامى دا: جاڭا باسشىسىنا بايانداعاندا «20 000 تەرروريست» دەپ, ولاردىڭ جات مەكەنىن مەڭزەپ كورسەتكەن ۋاقىت تا - ءدال سول كۇن: 5 قاڭتار. ەندەشە, بۇل اقپارات ادەيى باسقا ماقساتپەن باياندالعان جاڭساق, جارتىلاي جاڭساق اقپارات بولۋى مۇمكىن عوي. وسى اقپارات بويىنشا ايتقان سوزىنەن پرەزيدەنت تە باس تارتۋى مۇمكىن ەدى.
پرەزيدەنتتىڭ «مەن ەشقايدا كەتپەيمىن!» دەپ قان توگىلەردەي قاتاڭ قيمىلعا قاۋىرت كوشكەنىنە قاراعاندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەي مۇشەلەرىنىڭ ايتقانى اناۋ سوزدەرمەن اياقتالماعانعا, «20 000 تەرروريستىڭ قاۋپىمەن» توقتاماعانعا ۇقسايدى. پرەزيدەنت «مەن ەشقايدا كەتپەيمىن!» دەدى. كەتە قويايىن دەسە, نە بولار ەدى؟
قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى قاۋىپتى باسشىلار كەلەسى كۇنى تۇتقىندالدى. ەگەر ول تۇتقىندالماسا, كەرىسىنشە, تۇتقىنداسا قانداي كۇنگە تاپ بولار ەدىك؟!
جىلدام شەشىم
«ەندى قايتتىك؟» بۇل سول ساعاتتا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساناسىنا كەلگەن جالعىز سۇراق. جاۋابى: تەز, شۇعىل, قاتتى قىيمىلداپ, مەملەكەتتى ساقتاپ قالۋ كەرەك. ءسوز جوق, پرەزيدەنت وعان باردى. ايقاسقانىن اتتان ج ۇلىپ الدى. قازاق مەملەكەتىن ساقتاپ قالدى. بۇل - شىندىق! بۇل — ەڭ باستى جەڭىس! وتان امان قالدى. وتان مەن حالىق بەلگىسىزدىكتەن, بەيبەرەكەتتىكتەن, ىشكى سوعىس قاۋپىنەن, ءب ۇلىنۋ, بولشەكتەنۋ قاۋپىنەن امان قالدى. وعان تالاس جوق.
بيلىككە قارسىلىق قاتتى بولدى ول اقيقات. سول ءۇشىن بوداۋ بەرىلدى, قان توگىلدى. ەندى وعان ءار ءتۇرلى دەڭگەيدەگى, ءار ءتۇرلى بولجامداعى, ءار ءتۇرلى بوياۋداعى اقتىلى قارا سوزدەر ايتىلىپ جاتىر. بىراق اناۋ قيىن ساعاتتارداعى مەملەكەتكە جانە پرەزيدەنتتىڭ ءوز باسىنا تونگەن قاۋىپپەن سالىستىرعاندا بۇنىڭ ءبىرازى ورنى تولار اڭگىمە.
باستاپقى ءسوز جاڭاوزەندەگى تالاپتاردى قولداۋ, ونان سوڭ قىمباتشىلىققا, مونوپولياعا قارسى تۇرۋ ەدى. مەملەكەتتىڭ ءار تۇسىنان قولداۋشى جۇرت توپتاسىپ, بىرنەشە قالادا الاڭعا شىققان نارازىلاردىڭ جيىنتىعى 100 مىڭعا جۋىقتاعان تۇستا ەندىگى ماقسات بيلىكتى اۋدارۋعا اۋىستى.
توڭكەرىس سولاي ءوربيدى. ءبىراز ايماقتاردىڭ اكىمدىگىن باسىپ السا ەرەۋىلشىلەردىڭ اراسىنان كوسەمدەر پايدا بولادى دا, جالىندى ۇراندار شاقىرىپ, بىرىككەن بالامالى ۇكىمەت قۇرادى. ارى قاراي بەلگىسىزدىك — ىشكى سوعىس دەڭىز. بۇل دەڭگەيگە بارمادى. شۇعىل قيمىلدىڭ, قاتال شارانىڭ ناتيجەسى وعان جىبەرمەدى.
«حان تىزەسى باتقاندا,
قاقساتقاندا قايعى شىن,
ءبىرازى ەرسە داقپىرقا,
كوبى ەرىپتى پايدا ءۇشىن» دەپ كەلەتىن شىنشىل اقىن جۇمەكەن ناجىمەدەننىڭ «جاڭعىرىق» پوەماسىنداعى سوزدەر ەسىڭە تۇسەدى. ارى قاراي:
«جەل جاعىمىز جالاڭاش,
حالىق قايدا قاپ-قالىڭ؟
حالقىم قايدا قارا ورمان,
بىلمەيمىن كىم اتقانىن» دەپ كەلەدى؟
بالعا - كۇرەك كوتەرىپ, بارىنشا قيراتىپ, بارىمتا - سارىمتامەن اينالىسقان اعايىن «مىناۋ بانكتەر, اناۋ بازارلار مەن سۋپەرماركەتتەر حالىقتى, مەملەكەتتى توناعانداردىكى. بۇل بىزدەن توناعان م ۇلىك, بىزگە ءتان اقشا» دەپ ۇرانداپ كىرىسەتىن كورىنەدى. ارعى جاعى ۇرانسىز-اق ۇرلىققا وتەدى. ولاردىڭ اۋقىمى دا ءۇش ءنولدى سانمەن شەكتەلە قالمايتىن سياقتى. وسى جەردە قامالعانداردىڭ ءبارى قاھارمان ەدى دەۋ دە قيسىنسىز اقتاۋ بولادى دەگەن ءسوز.
اڭداۋسىز اراندالۋ
ۇكىمەت جان ۇشىرعان قيمىلعا كوشىپ, قارۋ قولدانا وتىرىپ, تىنىشتىقتى قاتاڭ شارامەن قايتاردى. اڭداۋسىز اعايىننىڭ — قانداي قيىن شاققا تاپ كەلىپ تۇرعانىمىزدى تۇسىنبەگەن تۋىستىڭ وت باسىپ, وققا ۇشقاندارى دا وسى كۇندەرى كوز الدىمىزدا بولدى. تەبىنى قاتتى تەگەۋرىندى قيمىلدىڭ تراگەديالى تۇسى دا سول ەدى.
10 000-عا جۋىق كۇدىكتى قاماۋعا الىنىپ, تەكپىگە ءتۇسىپ, تەرگەلىپ جاتقانى ايتىلادى. «ب ۇلىكشىلەر ورتەپ, توناپ, ءبۇلدىرىپ, ءولتىرىپ جاتقاندا قايدا قاراپ تۇردىڭ؟ قاسىندا نە ءبىتىرىپ ءجۇردىڭ, سەن بارماساڭ, ادام سانى از بولار ما ەدى, سەرىكتەرىمىز ولمەس پە ەدى؟» دەيدى عوي پوليتسەي. ول وزىنە ءجون.
ۇستالعان كۇدىكتىنى تاياق جەگەن پوليتسياعا تاپسىرعان سوڭ ولاردىڭ اراسىنان ء«وش الاتىن» پەندەلەر دە شىعاتىنى بولادى. ويسىزدىق دەپ وسىنى ايتادى! مەيلى ول جازىقتى بولسىن, جازىقسىز بولسىن, كوگالا قويداي تەكپىگە ءتۇسۋى, سابالعان كىسىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان سۋرەتى ۇكىمەت قيمىلىنا سەنىمسىزدىك تۋدىرىپ ونى ايىپتاۋشىلاردىڭ اۋزىنا ءسوز سالىپ, كوڭىل الاڭىن اسقىندىرا تۇسەدى. ۇرلىققا ازداپ قاتىسى باردىڭ ءبارىن جازالاسا تۇمەن كىسىنى تۇرمەگە توعىتاسىڭ. كوتەرىلىستەن كەيىنگى قىلمىستىق كودەكسكە كوتەرەر جۇكتىڭ سالماعى وسى جەردەن كورىنەدى.
سەبەبى جەتكىلىكتى جاپپاي نارازىلىق پا, الدە, تەگەۋرىندى تەرروريستىك توڭكەرىس پە
وسى كوتەرىلىس تۋرالى كوڭىل نە دەيدى. جاڭاوزەن باستاپ كۇللى ەل قوستاعان «گاز كوتەرىلىسى — قاڭتار قاندى قوزعالىسى» قازاق تاريحىنداعى تاعى ءبىر ءداۋىر بولگىش كەزەڭ رەتىندە باعالانا ما؟
الدە الماتىنى قيراتقان اپات سيپاتىندا ۇرەي تاراتقان, ىشكى سوعىس تۇتانا جازداعان, مەملەكەتكە قاۋىپ توندىرگەن تەرروريستىك وقيعا رەتىندە قالا ما؟
قامالعانداردىڭ قۇقىعىن قۇقىق قورعاۋشىلارمەن جانە ولاردىڭ ۇيىمىمەن اشىق زەرتتەۋ باستالىپ جاتىر. ءوزى دە ەرەۋىلگە قاتىسقان ادۆوكات ابزال قۇسپان باسقاراتىن قۇقىق قورعاۋشى توپتىڭ قىزمەتى وڭ باستالىپ جاتقانعا ۇقسايدى. مەملەكەتتىك قولداۋمەن جالعاسا ءتۇسسىن دەيمىز.
بىلايعى ۋاقىت ءۇشىن كوتەرىلىستىڭ سەبەبى مەن سالدارىن جويۋدىڭ بۇل قادامى وتە ماڭىزدى.
ەگەر «جاڭا ءداۋىر, جاڭا قازاقستان» تۋرالى ويلاي باستاساق, وندا سوعان سەبەپ بولعان مىناۋ شەرۋگە, وعان ادال قاتىسقان ادامدارعا ءادىل باعا بەرىلۋى ابدەن قاجەت. قالاي دەگەندە دە,
بۇل قوزعالىس — مەملەكەتتىڭ شىن يەسى حالىق ەكەنىن, مەملەكەت ەشكىمنىڭ جەكە مەنشىگى ەمەس ەكەنىن تانىتقان قوزعالىس! وعان بەيبىت قاتىسۋشىلاردى قاتتى قىسىپ, جاسىتۋ كەرەك ەمەس. ۇلتتا وسىنداي مىنەز بولۋى قاجەت! سوندا عانا بيلىك پەن حالىق ءبىر ماقساتقا قىزمەت ەتەدى.
بۇل جولى بيلىك ءوز قىزمەتىنىڭ ءتۇپ تامىرىن ايقىنداۋعا, ۇران مەن ۇرلىققا بەيىم ەسكى سۇرلەۋدەن باس تارتۋعا بەتتەدى. شىن جاعدايعا بەتپە-بەت كەلىپ, وعان بەيىمدەلۋگە بەكىپ جاتىر. ەندىگى تۇستا باسقاشا پىكىر ايتۋشىلارعا ارانداتۋشى دەپ قاراماي, ولاردىڭ دا ويىنىڭ وزىق تۇستارىنا كوڭىل اۋدارىپ, ۋاقىتتىڭ اۋىر سالماعىن كوپ بولىپ كوتەرۋگە جۇرتتى جۇمىلدىرسا ەكەن. سوندا عانا تەز, تەگەۋرىندى قيمىلدان تۋعان قايعىلى جاعدايلار ەسكىرىلىپ, ونىڭ كەرى اسەرلەرى مەن اقپاراتتىق سالماعى سايابىر تارتادى. بيلىككە دەگەن ەندى باستالعان سەنىم نىعايا تۇسەدى.
كوپ قازاقتىڭ باسىنان اۋىر كۇندەر وتۋدە. مۇندايدا سوڭعى تاڭداۋ ازات وتان جانە ونىڭ بۇتىندىگى, حالىقتىڭ بولاشاققا دەگەن ارمان ماقساتى بولماق. تەك سونداي ماقساتقا بىرىگۋ جانعا قۋات بەرەدى. وتاننىڭ بۇتىندىگى مەن بوستاندىعى بارىنەن قىمبات, بارىنەن بيىك!
مىناۋ سول شاقتا جازعان ولەڭنىڭ ءبىر ۇزىگى ەدى
ەر كەۋدەسىن ءبىر كوتەرگەن ماڭعىستاۋ,
ەل كەۋدەسىن ءدۇر كوتەرگەن ماڭعىستاۋ.
كەيىن تارتتى كەسىر ۋاقىت كەك قىسقان
باستالعاندا جاڭاوزەندى العىستاۋ.
اشۋ قىسقان الماتىنىڭ الاڭى
اراندالىپ قاپيادا قان قۇستى-اۋ!
قان قىزدىرعان ۇنىمەنەن تاكفردىڭ.
قاي تۇسىنان قارا نيەت اپ كىردىڭ؟
كۇنگەيىم مەن تەرىسكەيىم, شىعىسىم
تالانىنا تاپ كەلگەندەي قاسقىردىڭ
جۇرەگىنە مەنىڭ مەملەكەتىمنىڭ
قاندى قانجار قادالۋعا شاق تۇردىڭ.
قارسى الدىمدا كۇيىپ - جانعان, وتالعان,
قالىڭ ءنوپىر جولىققانىن قوپارعان.
قانشا سەنسە سونشا الدانعان — وكىنگەن,
قولعا تۇسسەڭ ورىپ سالعان ء“وش العان”.
اڭعال انا اڭىراپ قالما تاعى دا
اشىق كۇندە ايىرىلىپ بوتاڭنان.
قىلىش ءجۇزى — قىل ۇستىندە ءبىزدىڭ ۇلت
تەرمەن بىرگە قان شىعادى جوتاڭنان.
قارسى كەلسەڭ قان توگەسىڭ الاڭدا,
قالىس قالساڭ ايىرىلاسىڭ وتاننان!
قالىس قالماي, كىم اتقاردى ەر ءىسىن؟!
كىم ايىردى ءىستىڭ وڭ مەن تەرىسىن؟!
قىلىش ءجۇزى — قىل كوپىردە مەملەكەت,
قان قاساپتان ەسەن ساقتا ەل ءىشىن؟!
قازاقستان,
بۇتىندىگىڭ ەڭ قىمبات!
ۇلى جەڭىس سەنىڭ عانا جەڭىسىڭ!
قاننان قىمبات, جاننان قىمبات ازاتتىق,
كۇيگەن جانعا, سۇيگەن جانعا سەنى شىن!
ءوز قولىمدى ءوزىم كەسەم قالاساڭ,
اقىن باسىم قۇنسىز كەتسىن سەن ءۇشىن.
قازاقستان,
بار تىلەگىم — بەيبىت كۇن,
جاڭا كەزەڭ,
جاڭا ماقسۇت, كەلىسىم!
جالعىز وتان,
تۇتاستىعىڭ ەڭ ۇلى,
ەڭ قىمباتى سەنىڭ عانا جەڭىسىڭ!
مەملەكەت حالىقتىكى. ونى ۇلتتىڭ ادال پەرەزەنتتەرىنىڭ بەرەكەلى توبى باسقارسىن. ءبىز ولارعا كۇش-قۋات بەرەيىك. قازاق رۋحى جاسىماسىن!
الماس احمەتبەك ۇلى