بيبىگۇلدىڭ اڭگىمەسىن تىڭداي وتىرىپ, «قازاقتىڭ قىزى دەگەن عاجاپ اتقا» لايىق, ار-نامىستان ورىلگەن عاجاپ بولمىسىن تانىعانداي بولدىم. نەبىر وتكەلەڭدى باستان كەشسە دە, سوزىنەن بازبىرەۋلەر قۇساپ تورىعۋعا سالىنۋ, «تاعدىر سالدى, مەن كوندىم» سەكىلدى مويىنسۇنۋ نالاسى سەزىلمەيدى. كەرىسىنشە, كەي ازاماتتاردىڭ بويىنان تابىلا بەرمەيتىن وجەتتىك, قايسارلىق قاسيەتتەر جەلدەي ەسىپ تۇردى. العا قويعان ماقساتىنا جەتپەي تىنبايتىن ءورشىل رۋح ونى بيىك بەلەستەرگە جەتەلەپ كەلە جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
ول وڭاشا قالعان ساتتەردە قيال كوگىنە ءجۇزىپ, اق جەلەڭدى ابزال جانداردىڭ ادامدارعا قۋانىش, ءومىر سىيلايتىن باقىتتى ساتتەرىن كوز الدىنا ەلەستەتەتىن. ونداي كەزدە ەرەكشە تەبىرەنىپ, جان جۇرەگى قايتسە دە وسى ماماندىق يەسى اتانۋدى قالايتىن. قاشان مەكتەپ بىتىرگەنشە, ەسەيگەنشە اسىعاتىن. دارىگەرلىك ماماندىقتى اتتاي قالاپ العان سوڭ ەسىل-دەرتى تسەلينوگراد مەديتسينا ينستيتۋتىنا ءتۇسۋ بولدى. جولى وڭعارىلىپ, قىزىعى مەن شىجىعى ارالاس ستۋدەنتتىك ءومىردىڭ قالاي وتكەنىن دە بايقاماي قالدى. جوعارى ءبىلىم ورداسىنىڭ ەمدەۋ ءىسى فاكۋلتەتىن تەراپەۆت ماماندىعى بويىنشا تامامداعاننان كەيىن تۋعان جەرگە ورالدى. ۋچاسكەلىك دارىگەر بولىپ قىزمەت ەتكەن ەكى جىلدىڭ ىشىندە ءوزىن بىلىكتى مامان رەتىندە تانىتىپ, ابىرويعا بولەندى. ۇجىم باسشىلىعى سەنىم ارتىپ, شالعاي جەردەگى تسەليننىي ۋچاسكەلىك اۋرۋحاناسىنا باس دارىگەر ەتىپ جىبەردى. وسىندا ءبىر جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتىپ, جاڭا ورتاعا ۇيرەنىسىپ قالعان مەزەتتە توسىن جول اپاتىنان قايعىلى قاسىرەتكە, ايىقپاس دەرتكە ۇشىرادى.
1990 جىلدىڭ مي قايناتار ماۋسىم ايى. سول كۇنى تولاسسىز جاۋعان نوسەر جاڭبىر ساي-سالانى قۋالاپ, جەر-دۇنيەنى مي باتپاققا اينالدىرىپ جىبەرگەن. ويلى-شۇڭقىرلى, جاماۋ-جاسقاۋلى اسفالت جول – كولكىگەن سۋ. جۇيتكىپ كەلە جاتقان جەڭىل كولىكتىڭ ارتقى جاعىنا جايعاسقان بيبىگۇل الدەنەگە ەلەگىزىپ, بويىن مازاسىزدىق بيلەپ العان. جيىننان شىعىسىمەن ەشقايدا ايالداماستان ەجەلگى ادەتىمەن جۇمىسقا جەتكەنشە اسىققان. جۇرگىزۋشى بۇرىلىستا رولگە يە بولا الماعان كۇيى جول جيەگىنە قاراي قۇلديلاي بەردى...
– قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا بولعان جول اپاتى ەندى عانا بۇرشىك جارىپ كەلە جاتقان گۇلجازيرا ءومىرىمدى, اسقاق ارماندارىمدى تاس-تالقان ەتتى. مۇگەدەكتىككە ۇشىرايمىن, بار عۇمىرىم قولاربانىڭ ۇستىندە وتەدى دەپ كىم ويلاعان؟ ادام بالاسى ەشبىر بولجاپ بىلمەيتىن, ءبىر اللا تاعالاعا عانا ايان نەبىر بەلگىسىزدىكتەر مەن تىلسىم كۇشتەردىڭ ءسات سايىن كەزدەسەتىنىن, پەشەنەڭە جازىلعان تاعدىر-تاۋانعا پەرىشتەڭ دە اراشا تۇسە المايتىنىن كەيىن ءتۇسىندىم. ەسىمدى جيسام, باتپاق باتتاسقان قارا جولدىڭ ۇستىندە جاتىرمىن. ءوڭىم بە, ءتۇسىم بە, ايىرا الار ەمەسپىن. دەل-سال قالپى ورنىمنان زوردىڭ كۇشىمەن تۇرۋعا تالپىندىم. وسى ءبىر وقىس قيمىلعا نەگە باردىم ەكەن, جەدەل كومەكتى كۇتۋىم كەرەك ەدى دەگەن وكىنىش ءالى كۇنگە دەيىن وزەگىمدى ورتەيدى. ەرنىمدى قاتتى تىستەگەن كۇيى جان-جاعىمدى قارمانىپ, زورلانا قيمىلدادىم. تىزەرلەي بەرگەنىمدە, يۋبكامنىڭ قاق ايىرىلعانىن كورىپ, ۇيالعاننان ەتەگىمدى قولىممەن قىمتاي بەرىپپىن. سول كەزدە مۇرتتاي ۇشىپ ءتۇسكەنىمدى بىلەمىن. اياعىمدى قوزعالتا السامشى. قانشا ايتقانمەن ءدارىگەرمىن عوي, ىشتەي ومىرتقا زاقىمدانعان ەكەن عوي دەپ توپشىلادىم. سۋماڭ ەتكەن سۋىق ويدان تۇلا-بويىم مۇزداپ سالا بەردى. ءبىر كەزدە ارقامنىڭ قاتتى اۋىرعانى سونداي, قوڭ ەتىمدى بىرەۋ كەسىپ العانداي شىڭعىرىپ جىبەردىم.
كوز الدىم قاراۋىتىپ, بىرەۋ اياق-قولىما ينە سۇققىلاپ, وكپە-قولقامدى سۋىرىپ العانداي بولدى. سوندا دا ەسىمدى جوعالتپاۋعا بارىنشا جانتالاستىم. ويتكەنى, زەمبىلگە سالىپ كوتەرگەندە دەنە ءتۇزۋ قالپىندا بولۋ شارت. جاردەمشىلەر كەلسە, وسىنى ەسكەرتپەككە ارەكەتتەنگەن ءتۇرىم عوي. ايتپەسە, تولىق قارىپتىققا ۇشىراپ, وسى كۇنگە زار بولىپ قالۋىم عاجاپ ەمەس دەگەن ۇرەي سانامدى تۇمشالاپ العان.
اۋرۋحاناعا جەتە بەرگەندە ەسىمنەن ايىرىلعانىمدى بىلەمىن, – دەيدى وتكەندى كۇرسىنىسپەن ەسكە العان بيبىگۇل. ونى الدا تاعدىردىڭ قيلى تاۋقىمەتى مەن اۋىر سىنى كۇتىپ تۇرعان ەدى. كوكشەتاۋلىق حيرۋرگتەر ومىرتقاعا وتا جاساپ, ەكى اي بويى اۋرۋحانا توسەگىندە تاڭىلىپ جاتتى. بولاشاعى – بۇلدىر تۇمان. ءوز بەتىمەن نە كيىنە, نە شەشىنە المايدى. كۇنى بويى ءبىر نۇكتەگە قادالىپ, اۋىر ويلارعا بەرىلەدى. تالاي ءتۇندى ۇيقىسىز اتىردى. اياقتارى جانسىزدانىپ, ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەك قاتارىنا جاتقىزىلعاندا كوز جاسىنا ەرىك بەرىپ, اعىل-تەگىل جىلادى. كوپكە دەيىن ءوز-وزىنە كەلە الماي باقىتسىزدىقتىڭ, قورسىنۋدىڭ زاردابىن ابدەن تارتتى. ۋاقىت – ەمشى, تورەشى. جانىن جەگىدەي جەگەن قايعىنى اقىلعا, سارىۋايىمدى سابىرعا جەڭدىردى. الماتىنىڭ بىلىكتى دارىگەرلەرىنە قارالدى. ونداعىلار كەزەكتى وتانى جاساپ, ومىرتقا اراسىندا پايدا بولعان ەت ءوسىندىسىن سىلىپ تاستادى. ج ۇلىن امان. الايدا, نەگىزگى ومىرتقانىڭ قاتتى زاقىمدانۋى سالدارىنان ءجۇرىپ كەتۋ ءۇمىتى ءبىرجولا ءۇزىلدى. ودان ءارى وتا جاساتۋعا تاۋەكەل ەتپەدى. قاراعاندى قالاسىنداعى مۇگەدەكتەردى ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا ەم-دوم الىپ, ءوزىن سەرگەك سەزىندى. قولاربامەن ءجۇرىپ-تۇرۋعا ۇيرەندى. ءۇشىنشى وتانى رەسەيدىڭ نوۆوكۋزنەتسك قالاسىندا جاساتىپ, ونداعىلار دا الماتىلىق دارىگەرلەردىڭ دياگنوزىن قويدى.
بيبىگۇل جالعان جارىق دۇنيەدەن تۇڭىلەرلىك جاعدايعا جەتكىزگەن پۇشايمان ءحالىن ەشكىمگە سەزدىرمەۋگە تىرىسىپ, جان قايعىسىن جالعىز تىرەۋى دە, سۇيەنىشى دە ءاز اناسىمەن عانا ءبولىسىپ ءجۇردى. بىردە «ءتورت قابىرعاعا تەلمىرىپ, تورىعۋعا سالىنا بەرگەننەن ەشتەڭە شىقپايدى. ەڭسەڭدى تىكتە, بويىڭدى تۇزە! سەن سياقتىلار اشتان ءولىپ, كوشتەن قالىپ جاتقان جوق. پايدالى ەڭبەككەر رەتىندە ەلىنە, جەرىنە قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ ءجۇرگەن تالايلارىن كورىپ ءجۇرمىز. ولار اياق-قولى بالعاداي, دەنى ساۋ ازاماتتاردان ەش كەم ەمەس. ءالى-اق قاتارىڭنان وزاسىڭ», دەگەن انا ءسوزى شيرىقتىردى. سودان ءتاۋەكەل شەشىمگە كەلىپ, الماتى قالاسىنداعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنا بارىپ, ءبىلىمىن جەتىلدىردى. شىعىس مەديتسيناسىنا, ونىڭ ىشىندە ينەمەن ەمدەۋگە مامانداندى. ەلگە ۇلكەن شاتتىقپەن, جاسقا ءتان جالىندى جىگەرمەن ورالىپ, جۇمىسقا اسقان قۇلشىنىسپەن كىرىستى. ناۋقاستاردى ۇيدە قابىلداپ, تىڭ سالانى بىلگىرلىكپەن يگەرىپ اكەتتى. وسىلايشا, ارادا 7 جىل وتكەن سوڭ رۋحىنىڭ مىقتىلىعى, قايتپاس قايسارلىعى مەن ماقساتكەرلىگى ارقاسىندا بيبىگۇل توقپانوۆا سۇيىكتى ماماندىعىنا قايتا ورالدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن اۋداندىق اكىمدىك وعان ورتالىقتاندىرىلعان ەمحاناعا تەرپەۆت دارىگەر قىزمەتىنە شاقىرعاندا «مەن دە قوعامعا كەرەك ەكەنمىن», دەپ جۇرەگى جارىلارداي قاتتى قۋاندى. اكىمدىك باسشىلىعى وعان لايىقتى جۇمىس تاۋىپ بەرۋمەن قاتار ساپاسى مىقتى گەرمانيالىق قولاربانى سىيعا تارتتى. سودان بەرى بۇرىنعى ەڭبەك ۇجىمىنىڭ تولىققاندى ءبىر مۇشەسى رەتىندە ادامدارعا باقىت شۋاعىن توگىپ كەلەدى.
قۇربىلارى مەن ارىپتەستەرى بيبىگۇلدىڭ ىسمەرلىگىن, بىلىمدىلىگىن, كاسىبي شەبەرلىگىن, پوەزيانى سۇيەتىنىن جوعارى باعالايدى. بوس ۋاقىتتاردا الەم كلاسسيكتەرىن وقىعاندى, گۇل وسىرگەندى, توقىما جۇمىستارىمەن اينالىسقاندى ۇناتادى. ول – ءبىر وتباسىنىڭ كەنجەسى. اكەسى ەرتە كوز جۇمدى. بۇگىندە 78 جاستاعى اناسىمەن ءبىر شاڭىراق استىندا تۇرادى. ءۇش اعاسى دا كومەكتەرىن ۇزگەن ەمەس. دەسە دە, نەگىزگى سالماق ونىمەن تەتەلەس قايراتتىڭ موينىندا: باسپانانىڭ ءىشى-سىرتىن وعان لايىقتاپ جاساپ بەردى. ەمحاناداعى پاندۋس تا ءجۇرىپ-تۇرۋعا وتە قولايلى.
قيىندىققا قايىسپاعان قازاقتىڭ قايسار قىزى ءوزىنىڭ ەڭبەك ورتاسىنا ورالۋىن, بەلسەندى ومىرگە تارتىلۋىن جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋگە كومەكتەسەتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقاسىندا مۇمكىن بولعانىن ماقتان ەتەدى. ادامدارعا ءومىر, كۇلكى, قۋانىش سىيلاۋ – ونىڭ باستى مۇراتى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانى.