ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى كوتەردى

ۇلتتىق بانكتىڭ حابارلاۋىن­شا, الەمنىڭ ءىرى ەكونوميكالارىندا جانە نەگىزگى ساۋدا ارىپتەس ەلدەردە ينفلياتسيا ءالى دە جوعارى كۇيدە قالىپ وتىر.

«اقش-تا ينفلياتسيا 1982 جىلدان باستاپ العاش رەت 7,0%-عا دەيىن كوتەرىلدى. 2021 جىل­عى جەلتوقساندا ەو-دا تۇتىنۋ­شىلىق ينفلياتسيا 5,3%-عا دەيىن, گەرمانيادا 1992 جىلدان باس­تاپ العاش رەت 5,7%-عا دەيىن ءوستى. قىتايدا باعانىڭ ءوسۋى 2021 جىلعى قاراشادا 15 ايلىق ەڭ جوعارعى كورسەتكىشكە جەتتى (2,3%), سودان كەيىن 2021 جىلعى جەلتوقساندا 1,5%-عا دەيىن تومەندەدى. رەسەيدە ينفلياتسيا 2021 جىلعى جەلتوقساندا بۇ­رىنعى جوعارى, 8,4% دەڭگەيىن­دە قالدى. قازاقستاندا 2021 جىلعى جەلتوقساندا جىلدىق ينفلياتسيا 8,4%-عا دەيىن تومەندەدى. ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى 2021 جىلعى جەلتوقساندا ەلەۋلى تۇردە تومەندەپ, جىلدىق كور­سەتۋدە 9,9% بولدى. بۇل ينفليا­تسيا­عا قارسى دەن قويۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋعا جانە جەكەلەگەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا جوعارى ايلىق ماندەردىڭ جىل­دىق ينفلياتسيا ەسەبىنەن شىعۋىنا بايلانىستى. ءسۇت ونىم­دەرىنىڭ, جۇمىرتقا, ماي, قانت پەن كوكونىستەردىڭ جىلدىق دەزينفلياتسياسى بايقالىپ وتىر. وسىعان قاراماستان, جەمىس-كوك­ونىس ءونىمى قۇنىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنى ءالى دە جوعارى دەڭ­گەي­دە بولىپ وتىر», دەيدى ۇلت­تىق بانك ماماندارى سوڭعى دەرەكتەردى كەل­تىرە وتىرىپ.

ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر ءبىر­شا­ما تومەندەۋگە قاراماستان جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. 2021 جىلعى جەلتوقساندا ءبىر جىل بۇرىنعا ينفلياتسيانى ساندىق باعالاۋ 10,3% بولىپتى. رەسپوندەنتتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى (66%) بۇرىنعىشا قازىرگى باعا ءوسۋىنىڭ كەلەسى 12 ايدا ساقتالادى نە جەدەلدەيدى دەپ سانايدى.

«ەكونوميكانى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە اقشالاي ۇسى­نىستىڭ ەداۋىر ۇلعايۋى ەكو­نو­ميكاداعى ينفلياتسياعا قارسى قىسىمعا الىپ كەلەدى جانە ۆاليۋتا نارىعىنىڭ تۇراق­تى­لى­عى­نا تەرىس اسەر ەتەدى. وسى باع­دار­لامالاردى ىسكە اسىرۋ ەكو­نوميكانىڭ پاندەمياعا دەيىن­­گى دەڭگەيگە دەيىن قالپىنا كە­لۋىن جىلدامداتتى, بىراق سونىمەن بىرگە 2020 جىلدىڭ باسىنان باستاپ اقشا بازاسىنىڭ 11 ترلن تەڭگەگە دەيىن 1,6 ەسە كەڭەيۋىنە الىپ كەلدى, سول كەزەڭ­دە اقشا ماسساسى 30,1 ترلن تەڭ­گەگە دەيىن 41,2%-عا ۇل­عاي­دى. وسى فاكتوردىڭ ينفليا­تسي­يا­­عا اسەرىن تومەندەتۋ ءۇشىن ۇلت­­­تىق بانك ەكونوميكانى قول­­­داۋ­دىڭ مەملەكەتتىك باعدار­لا­­ما­­­لارىنان شىعۋدى باستاپ, 2021 جىلى 5 قارجىلاندىرۋ باع­­دار­­لاماسىن اياقتادى (كاسىپ­كەر­لەردى جەڭىلدىكپەن كرەديتتەۋ باع­دارلاماسى, جۇمىسپەن قام­تۋ­دىڭ جول كارتاسى, نۇرلى جەر, جەڭىلدىكپەن اۆتوكرەديتتەۋ باعدارلاماسى جانە «باس­پانا حيت» يپوتەكالىق باع­دار­لاماسى). 2022 جىلى «قارا­پايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باع­دارلاماسىن جانە «7-20-25» يپو­تەكالىق باعدارلاماسىن قارجى­لان­دىرۋدى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەپ جازادى ۇلتتىق بانك.

ينفلياتسيا پروتسەستەرىنىڭ ءوسۋى اياسىندا دامىعان ەكونوميكالار ءوز ساياساتىن كۇشەيتۋدى جالعاستىرۋدا. 2021 جىلى الەم­نىڭ ورتالىق بانكتەرىنىڭ بار­لىق شەشىمىنىڭ 78%-ى اق­شا-كرەديت تالاپتارىن كۇ­شەي­تۋگە باعىتتالعان بولاتىن. تۇتى­نۋ باعاسىنىڭ ءوسۋىن تۇ­راق­­تاندىرۋ ءۇشىن فرج باسشى­سى اقش سەناتىنداعى تىڭ­داۋ­لاردا ولاردىڭ 2022 جىلعى ناۋ­رىزدا اكتيۆتەردى ساتىپ الۋ­دى توقتاتاتىنى تۋرالى مالىم­­دەدى. وسىنىڭ اياسىندا نارىق قاتىسۋشىلارى بيىلعى ناۋ­­رى­زدان باستاپ 2022 جىل ىشىن­دە مولشەرلەمەنىڭ 3-4 رەت كوتەرىلۋىن كۇتەدى.

«دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ باعا­لاۋى بويىنشا تۇتىنۋ باعا­لارىنىڭ جاھاندىق ينفلياتسياسى 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­سىندا ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جە­­تىپ, ودان كەيىن 2023 جىل ىشىن­­دە بىر­تىندەپ تومەندەيدى. الەم­­­دە ينف­ليا­تسيانىڭ تومەن­دەۋى­نە جا­ھان­دىق ءوسۋدىڭ باياۋ­لاۋى جانە شيكى­زات تاۋار­لارىن جەتكىزۋ­دىڭ كەڭەيۋى ىق­پال ەتە­تىن بولادى. الەمدىك ەكونو­مي­كا­داعى احۋال­دىڭ دامۋىن جانە قازاق­ستان­داعى قازىرگى ىشكى فاك­­تور­لار­دى ەسكەرە وتىرىپ, جا­ڭار­تىل­عان بولجامعا سايكەس ۇلتت­ىق بانك 2022 جىلدىڭ قو­رى­تىن­دى­سى بويىنشا ينفليا­تسيانىڭ 6-6,5% دەڭگەيىنە دەيىن ودان ءارى باياۋ­لاۋىن كۇتۋدە. بۇل رەتتە, بيىل قاڭتاردىڭ باسىندا قازاق­ستاندا بولعان قايعىلى وقيعالارعا جانە 2021 جىلدىڭ 1-جارتىسىنداعى سالىستىرمالى تۇردە تومەن بازاعا بايلانىستى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ ءوسۋى ىقتيمال, ونىڭ نەگىزگى قىسىمى بيىلعى I توقسانعا كەلەدى. II جارتى جىلدىقتا ءامات, ججم جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر باعاسىن ۋاقىتشا رەتتەۋ شارا­لارىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى (180 كۇن) وتكەننەن كەيىن ينفليا­تسيانىڭ جىلدامداۋ تاۋەكەلى ۇلعاياۋى مۇمكىن», دەيدى ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-نەسيە ساياساتى كوميتەتى.

تاۋەكەلدەردىڭ قازىرگى تەڭ­گەرىمى, ازىق-ت ۇلىككە جاتپاي­تىن قۇرامداس بولىكتىڭ جەدەل­دەۋىنە بايلانىستى 2021 جىل­دىڭ سوڭىندا ينفلياتسيا باياۋ­لاۋىنىڭ تۇراقسىزدىعى, سون­داي-اق ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ ارتۋى نەگىزىندە ۇلتتىق بانك اقشا-كرەديت ساياساتىن كۇشەيتۋ­دى جالعاستىرۋدا.

«ۇكىمەت ازىرلەپ جاتقان ينفلياتسيانى باقىلاۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋمەن بىرگە ۇلتتىق بانكتىڭ دەزينفلياتسيالىق اقشا-كرەديت ساياساتى 2022 جىلعا بەلگىلەن­گەن 4-6% ماقساتقا سايكەس ينف­لياتسيانى تومەندەتۋگە مۇمكىن­دىك بەرەدى», دەيدى ۇلتتىق بانك ماماندارى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ ۇلتتىق بانكى اقشا-كرەديت سايا­ساتى كوميتەتىنىڭ بازالىق مول­شەرلەمە بويىنشا كەزەكتى جوس­پارلى شەشىمى 2022 جىلعى 9 ناۋ­رىزدا نۇر-سۇلتان قالا­­سى­نىڭ ۋاقىتى بويىنشا 15:00-دە جاريالاناتىن بولادى.