اقدم 2021 جىلدى قورىتىندىلادى

2021 جىلعى ايتۋلى وقيعا بيلىك پەن قوعام ديالوگىنىڭ ماڭىزدىلىعىن دالەلدەگەن جانە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان قازاقستاننىڭ مەرەيتويلىق X ازاماتتىق فورۋمى بولدى. فورۋم تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارىن شىعارىپ, ونى ودان ءارى دامىتۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارىن بەلگىلەدى. ۇەۇ, باق, بيزنەس جانە جالپى ازاماتتىق سەكتور وكىلدەرىنەن 1000-نان استام ۇسىنىستار كەلىپ ءتۇستى. فورۋمعا العاش رەت بۇۇ, ەقىۇ, USAID, UNICEF جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

مينيسترلىك قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىن يدەولوگيالىق تۇرعىدان تولىقتىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.  وتكەن جىلدىڭ ءار ايىندا ەل ەگەمەندىگىنىڭ نەگىزگى قىرلارىن اشاتىن ارنايى تاقىرىپتىق بلوك انىقتالدى. جىل باسىنان بەرى ەل ءومىرىنىڭ بارلىق سالالارىنداعى اۋقىمدى وزگەرىستەردى جان-جاقتى كورسەتەتىن 13 مىڭنان استام ءتۇرلى فورماتتاعى ءىس-شارالار وتكىزىلدى. جىل بويى 30jyl.kz ارنايى سايتى جۇمىس ىستەپ; ءار اپتانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «تاۋەلسىزدىك كۇندەلىگى» اتتى بەينەروليك كورسەتىلىپ, وندا نەگىزگى ءىس-شارالار تۋرالى اقپارات ەنگىزىلدى. بۇل ۆيدەودايدجەستتەر باستى رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردا, سونداي-اق الەۋمەتتىك جەلى الاڭدارىندا ورنالاستىرىلدى.

جالپى, مينيسترلىكتىڭ 2021 جىلعى جۇيەلى جانە كەشەندى جۇمىسى, جەتەكشىلىك ەتەتىن باعىتتارداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا باسا نازار اۋدارىلدى: اقپارات جانە باق قىزمەتى, اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك, ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورمەن ءوزارا ءىس-قيمىل, ءدىني قىزمەتتى رەتتەۋ, ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ, جاستار جانە وتباسى ساياساتى, سونداي-اق "رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسىن ۇيلەستىرۋ.

2021 جىلى مينيسترلىك العاش رەت جۇرتشىلىق, باق وكىلدەرىمەن جاريا تالقىلاۋ جانە بارلىق مۇددەلى ورگاندارمەن كەلىسۋ راسىمىنەن كەيىن جۋرناليستەردىڭ قۇقىقتارى بۇزىلعان جاعدايدا ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ رەگلامەنتىن قابىلدادى.

جۋرناليستەردى اككرەديتتەۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى, سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا وتاندىق تەلەارنالاردا الەۋمەتتىك جارنامانى قالىپتاستىرۋ جانە ورنالاستىرۋ ەرەجەلەرى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەي باستادى.

مينيسترلىك سالالىق جۋرناليستەردى دايارلاۋ ماقساتىندا 7 بىردەي مەموراندۋمعا قول قويدى. ولار: مەديتسينا بويىنشا (س.د.اسفەندياروۆا  ات. قازۇمۋ, ل.ن.گۋميلەۆ ات. ەۇۋ); ءدىن سالاسى بويىنشا (ل.ن.گۋميلەۆ ات. ەۇۋ), ەكولوگيا بويىنشا ء(ال-فارابي ات. قازۇۋ), IT سالاسى بويىنشا (حاتۋ), اگرارلىق سالا بويىنشا (م.قوزىباەۆ ات. سقۋ), قۇقىق سالاسى بويىنشا (م.س.ناريكباەۆ ات. كازگيۋ) جانە قارجى-ەكونوميكالىق سالا  بويىنشا (ك.ساعاديەۆ ات. حبۋ).

4000 مىڭنان استام مامان سالالىق جۋرناليستيكا نەگىزدەرىن, اتاپ ايتقاندا مەديتسينا, ەتنوسارالىق قاتىناستار, ءدىن, IT-سالاسى, ەكولوگيا, اگرارلىق سەكتور, قارجى جانە ەكونوميكا, قۇقىقتانۋ ماسەلەلەرىن اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا ءتۇرلى كۋرستاردان ءوتتى.

STOPFAKE.KZ سايتىندا 2021 جىلى 900-دەن استام جالعان اقپارات تەرىسكە شىعارىلدى. جالپى العاندا, رەسۋرس قۇرىلعاننان بەرى ءبىر جارىم جىلدىڭ  ىشىندە 2000-عا جۋىق جالعان اقپارات جوققا شىعارىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ءارتۇرلى پلاتفورمالاردا اتالمىش جوبانىڭ مازمۇنى جەتى ميلليوننان استام قارالىم جينادى.

قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگى سيمۆولدارىنىڭ ءبىرى «قازاق راديوسىنىڭ» 100 جىلدىق مەرەيتويى ءوتتى. قازىردىڭ وزىندە ەلدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «قازاق راديوسى» حابار تاراتۋ جەلىسى 40 مىڭنان استام حالقى بار شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتاردىڭ 35 ەلدى مەكەنىن قوسىمشا قامتىدى. 430 مىڭنان استام ادام تۇراتىن تۇركىستان, جامبىل جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارىنىڭ 400 اۋىلىن راديوعا قوسۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.

ەل تاريحىندا العاش رەت 2021 جىلى مينيسترلىكتىڭ تاپسىرىسى بويىنشا الەمدە تانىمال بالالار ارنالارىنىڭ مۋلتيپليكاتسياسىن قازاق تىلىنە اۋدارۋ, مۋلتيپليكاتسيا كەيىپكەرلەرىن قازاق تىلىندە سويلەتۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبانى ىسكە اسىرۋ جۇمىسى باستالدى. وسىلايشا, بالالاردىڭ جوعارى سۇرانىسىنا يە TiJi جانە Nickelodeon تەلەارنالارىنىڭ كونتەنتىن قازاق تىلىنە اۋدارۋ بويىنشا ارنايى شارت جاسالدى.

پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, 2021 جىلى وتاندىق تەلەسەريالدار, دەرەكتى تاريحي فيلمدەر ءوندىرىسىنىڭ بەلسەندى ءداۋىرىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى باستالىپ, ىسكە اسىرىلدى. بيىلعى جىلدىڭ وزىندە تاريحي باعىتتاعى سەريالدار ءوندىرۋ ۇلەسى 30%-عا ۇلعايدى.

ەلىمىزدىڭ ءىرى تەلەارنالارىنىڭ ەفيرىندە كورەرمەندەردىڭ كوپتەگەن وڭ پىكىرلەرىنە يە بولىپ, كورەرمەن كوڭىلىنەن شىققان احمەت بايتۇرسىنوۆ, قانىش ساتپاەۆ, جاڭگىر حان, روزا باعلانوۆا جانە باسقالارى تۋرالى سەريالدار كورسەتىلدى.

«ەل ارنا» مادەني-ءبىلىم بەرۋ ارناسىندا قايتا فورماتتاۋ جۇمىستارى باستالىپ, الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىندە حابار تاراتاتىن Qazaq TV ارناسىنىڭ رەبرەندينگى جۇرگىزىلۋدە.

العاش رەت ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ارنالعان انيماتسيالىق مەكتەپ ىسكە قوسىلىپ, ولار ءۇشىن قازاقستان, سونداي-اق جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيا شەبەرلەرى كاسىبي وقىتۋ كۋرسىن وتكىزدى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا مەديا سالاسىنداعى «تۇمار» جانە «ۇركەر» ۇلتتىق سىيلىقتارى, سونداي-اق «Astana Media Week» حالىقارالىق مەديا-اپتالىعى ءوتتى.

جۇيەلى شارالاردىڭ ماڭىزدى بولىگى – ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورمەن جۇمىس بولدى.

«قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر قابىلدانىپ, بۇل زاڭ وسى ينستيتۋتتىڭ وكىلەتتىكتەرىن ايتارلىقتاي كەڭەيتىپ, كۇشەيتە ءتۇستى.

قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قاتارى كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىدە 13  ورىنمەن تولىقتىرىلىپ, مەملەكەتتى باسقارۋ پروتسەسىنە تارتىلعان ازاماتتاردىڭ سانى 3 مىڭ ادامعا دەيىن ۇلعايدى.

ماجىلىستە وسى سالالاردى ىنتالاندىرۋدى دامىتۋعا باعىتتالعان قايىرىمدىلىق جانە ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى ازىرلەنگەن زاڭ جوباسى قارالۋدا. زاڭنامالىق دەڭگەيدە گرادۋيلەندىرىلگەن (گرادۋيروۆاننىە) گرانتتاردى ەنگىزۋ جۇيەسى ازىرلەندى.

ماجىلىسكە «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەنگىزىلدى. ول قوعام وكىلدەرىمەن تالقىلاۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىنەن وتكەن بولاتىن.

«كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تۋرالى» جانە «قوعامدىق بىرلەستىكتەر تۋرالى» قولدانىستاعى زاڭداردى بىرىكتىرەتىن «كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تۋرالى» زاڭ جوباسى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ پروتسەسى باستالدى.

ۇەۇ-عا گرانتتار بەرۋ قاعيدالارىنا بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. العاش رەت ولار حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, كوپشىلىك الدىندا تالقىلاناتىن بولادى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا 1200 ۇەۇ مەن ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ, 300-دەن استام ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ, 360 ۇجىم مەن كاسىپوداقتاردىڭ قاتىسۋىمەن «قايىرىمدى ىستەر مارافونى» جالپىۇلتتىق جوباسى ىسكە اسىرىلدى. ۇجىمدار مەن كوممەرتسيالىق ۇيىمداردىڭ قايىرىمدىلىققا جۇمساعان جالپى سوماسى 6,2 ملرد تەڭگەدەن استى.

800-دەن استام قوعامدىق بەلسەندىلەر «ۇەۇ اكادەمياسى» كۋرسىنان ءوتتى.

وقىتۋ 2021 جىلى قازاقستان, رەسەي, گەرمانيادان كەلگەن بەلگىلى ساراپشىلار مەن بيزنەس-ترەنەرلەردىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى. جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ارقاسىندا 2021 جىلى 34 ترەنينگ شەڭبەرىندە ازاماتتىق سەكتور سالاسىندا 42 ترەنەر دايىندالدى, 42 وقىتۋ ترەنينگى شەڭبەرىندە 811 ۇەۇ وكىلدەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىردى, «ۇەۇ اكادەمياسى» ءموبيلدى قوسىمشاسى ازىرلەندى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جاستار جانە وتباسى ساياساتى سالاسىندا ماڭىزدى ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلدى.

وسىلايشا, ءۇش باعىتتان, جەتى تاپسىرمادان, 21 كورسەتكىشتەن جانە 66 اۋقىمدى ءىس-شارادان تۇراتىن «ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋ» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى.

«عىلىم», «مادەنيەت», «اقپاراتتىق تەحنولوگيالار», «بيزنەس» جانە «مەديا» نوميناتسيالارى بويىنشا تالانتتى جاستاردى قولداۋ ماقساتىندا «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» جەڭىمپازدارىنا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ العاش رەت گرانتتار تاپسىردى.

جاستاردى قوعامدىق پايدالى ىستەرگە تارتۋ ءۇشىن ءىس-شارالار وتكىزىلدى. تەك حالىقارالىق جاستار كۇنىندە, 12 تامىزدا, ەلىمىزدە جاستاردى قولداۋعا جانە ولاردى مەملەكەتتىڭ قوعامدىق ومىرىنە تارتۋعا باعىتتالعان 800 مىڭنان استام جاستاردى قامتيتىن 200-دەن استام ونلاين-شارالار ىسكە اسىرىلدى. حالىقارالىق جاستار كۇنى ءىس-شارالارىنىڭ ماڭىزدى بولىگى جوو جانە تجكب ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرىن, NEET ساناتىنداعى جاستاردى جانە ت. ب. جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا بوس ورىندار جارمەڭكەلەرىن ۇيىمداستىرۋ بولادى.

سونىمەن قاتار بيىل «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» اتتى رەسپۋبليكالىق جاستار فورۋمى ءوتتى. فورۋم بارىسىندا پروگرەسسيۆتى جاستار 2041 جىلعى بولاشاق ۇرپاققا جولداۋى بار كريپتوكاپسۋلانى جىبەردى. سونداي-اق, «اقىلدى ۇرپاق» اتتى جاس عالىمداردىڭ رەسپۋبليكالىق فورۋمى ءوتتى, وعان عىلىمنىڭ ءتۇرلى سالالارىنان 200-دەن استام جاس عالىمدار قاتىستى.

سونىمەن قاتار 20 جاس دارىنعا «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعى تاپسىرىلدى, تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ جاس كوشباسشىلارى مەن بەلسەندىلەرىنىڭ «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ بەسىگى» حالىقارالىق جاستار ءسامميتى ءوتتى.

«مەرەيلى وتباسى» وتباسىلىق قۇندىلىقتار كونكۋرسىن وتكىزۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلدى, ەندى جىل سايىن 17 ۇزدىك وتباسى - ءار وڭىردەن ايقىندالاتىن بولادى.

اقش-تىڭ حالىقارالىق ءدىني سەنىم بوستاندىعى ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميسسياسى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءدىني سەنىم بوستاندىعى سالاسىنداعى احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى وڭ وزگەرىستەر مەن باستامالارىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار الەمدەگى دەموكراتيالىق پروتسەستەردى ەسكەرە وتىرىپ, ءدىن سالاسىنداعى قولدانىستاعى نورمالاردى وڭتايلاندىرۋ بويىنشا زاڭناماعا جەكەلەگەن «ناقتى» وزگەرىستەر ەنگىزىلدى.

الەمدىك جانە ءداستۇرلى ءدىن ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ XIX وتىرىسى ءوتتى.

وتىرىس VII سەزگە دايىندىق بارىسىن جانە ونىڭ پاندەميادان كەيىنگى دامۋ جاعدايىنداعى ماڭىزىن, سونداي-اق ونى وتكىزۋ فورماتىن قاراستىردى.

ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس مەسسەدجدەرىن وسكەلەڭ ۇرپاققا جەتكىزۋ ماقساتىندا ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان العاشقى قازاقستاندىق كوميكس ازىرلەندى.

2021 جىلى 181 مىڭنان استام دەسترۋكتيۆتى ماتەريال جويىلىپ, 324-ءى بۇعاتتالدى, باق جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ءدىني اعارتۋ بويىنشا 132 مىڭنان استام جۇمىس جاريالاندى.

تەرروريستىك بەلسەندىلىك ايماعىنان قايتارىلعان ايەلدەردىڭ 96%-ى (189-ءنىڭ 182-ءى) ءتۇسىندىرۋ-وڭالتۋ شارالاردىڭ ارقاسىندا راديكالدى ءدىني كوزقاراستاردان باس تارتتى, ال كەيبىرەۋلەرى تولىعىمەن زايىرلى ءومىر سالتىنا كوشتى.

ەتنوسارالىق قاتىناستار مەن دياسپورالدىق ساياساتتى دامىتۋ سالاسىنداعى جۇيەلى شارالاردى ىسكە اسىرۋ جالعاسىن تاپتى.

مينيسترلىكتىڭ باستاماسى بويىنشا ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دە قازاقستاندا جانە ورتالىق ازيادا العاش رەت «ەتنوساياسات» ماماندىعى بويىنشا ەكى جىلدىق ماگيستراتۋرا اشىلدى.

ەتنوسارالىق قاتىناستاردىڭ وزەكتى تاقىرىپتارى بويىنشا 15 ادىستەمەلىك قۇرال ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق قۇرىلىمداردان 3 مىڭنان استام ادامدى قامتيتىن 23 سەمينار-ترەنينگ وتكىزىلدى.

جالپىۇلتتىق بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ قازاقستاندىق مودەلىن ىلگەرىلەتۋ بويىنشا 2 مىڭنان استام ادامدى قامتىعان ەلىمىزدىڭ 4 وڭىرىندە رەسپۋبليكالىق لەكتوريلەر ۇيىمداستىرىلدى.

يزرايل, بولگاريا, رەسەي, ۋكراينا جانە باسقا دا بىرقاتار ەلدەردىڭ ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن «قازىرگى كەزەڭدەگى ەتنوسارالىق كەلىسىم: تاجىريبە مەن الداعى مىندەتتەر» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى.

قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى بازاسىندا تالدامالىق جۇمىستىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى قۇرىلدى, بارلىق وڭىرلەردەگى احۋالعا دالالىق زەرتتەۋلەر ۇيىمداستىرىلدى.

قر اقدم قىزمەتكەرلەرى احۋالدى زەرتتەپ, ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ 10 وڭىرىنە مونيتورينگتىك ساپارلار جاسادى.

قر اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن قحا ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك تىلدە «قازاقستان حالقىنىڭ ەرتەگىلەرى» اتتى 2 تومدىق كىتاپ جارىق كوردى.

كىتاپقا قازاقستاننىڭ 25 ءىرى ەتنوسىنىڭ 114 حالىق ەرتەگىلەرى ەنگەن.

قازاقستان حالقىنىڭ ەرتەگىلەر جيناعى العاش رەت قازاق تىلىندە قازاقستاننىڭ ءتۇرلى ەتنوستارىنىڭ ادەبي مۇراسى رەتىندە باسىلىپ شىعۋدا.

تۇركياداعى دياسپورالىق ساياسات شەڭبەرىندە ەۋروپا ەلدەرىنەن 100-دەن استام دەلەگاتتىڭ قاتىسۋىمەن قازاقتاردىڭ كىشى قۇرىلتايى, 5 ەل وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن تۇركى كەڭەسىنىڭ دياسپورالار ماسەلەلەرى جونىندەگى جاۋاپتى مينيسترلەردىڭ 4-ءشى وتىرىسى وتكىزىلدى, قۇرامىندا 88 ماسس-مەديا بار شەتەلدەگى قازاقتىلدى باق قاۋىمداستىعى قۇرىلدى.

الەمنىڭ 12 ەلىندە 780 مەملەكەتتىك ءتىل ساباعى وتكىزىلدى, وعان 1 300-دەن استام وتانداسىمىز قاتىستى.