ايەلدەردىڭ حالىقارالىق مەرەكەسى قارساڭىندا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى وتكىزگەن بريفينگتە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ايگۇل سولوۆەۆا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك جايىن ءسوز ەتىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
ەلباسى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ تۋرالى ەكى ماڭىزدى شەشىم قابىلداعانى بەلگىلى. ونىڭ ءبىرىنشىسى ۇلتتىق قوردان شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماقساتىندا 1 تريلليون تەڭگە بولۋگە قاتىستى بولسا, ال ەكىنشىسى, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە تەكسەرىس جۇرگىزۋگە موراتوري جاريالاۋ. وسى ورايدا ءماجىلىس دەپۋتاتى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋدىڭ قىسقاشا تاريحىنا توقتالىپ, ەلباسى شەشىمدەرىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ءسوز قوزعادى. ايگۇل ساعاديبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, 1997 جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەس كولەمى ماردىمسىز بولعان, ال ىشكى جالپى ءونىم كولەمى 1 تريلليون 700 ميلليارد تەڭگەدەن اسپاعان. بۇل كورسەتكىش 2012 جىلى 31 تريلليون تەڭگەدەن اسىپ تۇسكەنى بەلگىلى. سولاي بولا تۇرا, ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ۇلەسىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سول ماردىمسىز كۇيىندە قالىپ وتىرعاندىعىن ءسوز ەتكەن ا.سولوۆەۆا ەلباسى جارلىعىمەن ەنگىزىلگەن موراتوري شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا سەرپىن بەرۋى تيىستىگىن ەرەكشە اتادى.
دەپۋتات قوعامدا «كاسىپكەر تەك ءوزىن عانا ويلايتىندار, ال مەملەكەتتىك ورگاندار وعان قولدان كەدەرگىلەر جاساپ, پارا الۋمەن اينالىساتىندار» دەگەن پىكىردىڭ قالىپتاسىپ قالعانىنا قىنجىلىسىن ءبىلدىردى. جالپى, ەلىمىزدە 2,6 ميلليون ادام شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتە جۇمىس ىستەيدى ەكەن. قازىر بۇل سالادا 9 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلسە, كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ 17 ورتالىعى اشىلعان. ءوزىنىڭ جاڭاتاس جانە قاراتاۋ قالالارىنداعى وسىنداي ورتالىقتاردى بارىپ كورگەندىگىن ايتقان دەپۋتات كاسىپكەرلىكتى قولداۋ باعدارلامالارىنىڭ بار ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋدىڭ بىلە بەرمەيتىنىنە دە نازار اۋداردى. سۇرالعانداردىڭ 50 پايىزى اقپاراتتاردى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان, ال 39 پايىزى ينتەرنەت جەلىسى ارقىلى الاتىنىن العا تارتىپتى. تەك 20 پايىزى عانا اقپاراتتى «دامۋ» قورىنان الاتىندىقتارىن جەتكىزگەن. ەلباسىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋگە موراتوري جاريالاۋىن بيزنەس قاۋىمى دەر كەزىندە جۇزەگە اسقان شەشىم دەپ قابىلداپتى. «شاعىن جانە ورتا بيزنەستەگى ايەلدەردىڭ ۇلەسى 60 پايىزدى قۇرايدى. الايدا, بيزنەستى ايەلدىكى نە ەركەكتىكى دەپ ءبولۋ وتە قيىن. تەك ايەلدەر جۇمىس ىستەيتىن قىزمەت كورسەتۋ سياقتى تۇرلەرى عانا بولماسا. جالپى, ەكونوميكا مەن بيزنەستى بولۋگە بولمايدى, سەبەبى, ولاردىڭ ءادىس-تاسىلدەرى مەن ولشەمدەرى ورتاق», دەدى ايگۇل ساعاديبەكقىزى.
دەپۋتات, سونىمەن قاتار, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا 2013 جىلى سۋبسيديالاۋدىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا جالپى سوماسى 186,3 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 1095 جوبا ماقۇلدانعانىن قاپەرگە سالدى. نەسيەلەرگە كەپىلدىك بەرۋ بويىنشا 6,2 ميلليارد تەڭگەنىڭ 134 جوباسى ماقۇلدانسا, 95,8 ميلليارد تەڭگەگە 535 كاسىپورىندا وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى سالۋ مەن قايتا جوندەۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا. بۇدان باسقا, گرانت بەرۋ بويىنشا 509 ميلليون تەڭگەنىڭ 198 تاپسىرىسى ماقۇلدانعان. تەك بىلتىردىڭ وزىندە 18 262 جاڭا جانە جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر وقىتىلىپ, 7659 كاسىپكەرگە 40 مىڭنىڭ ۇستىندە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتىلگەن. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە 170 مىڭ جۇمىس ورنى ساقتالىپ, 58 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپتى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا دەپۋتات مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋدى پايدالانىپ, كاسىپكەرلەر وزدەرىنىڭ باسەكەلەستىگىن بارىنشا ارتتىرۋى قاجەتتىگىن ەرەكشە اتادى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ بارلىعى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن ەلىمىزدەگى وڭدى وزگەرىستەرگە ىلەسە الاتىنداي دەڭگەيگە كوتەرۋى ءتيىس.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».