دونورلارعا قانداي تالاپ قويىلادى؟

– الەۋەتتى دونورعا قانداي تالاپتار قويىلادى؟

– قر قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس سالماعى 50 كيلوگرامنان كەم ەمەس, جاسى 18-دەن اسقان ءاربىر ءىس-قيمىلعا قابىلەتتى ازامات قان دونورى بولا الادى. قان مەن ونىڭ كومپونەنتتەرىن تاپسىرۋعا قانداي دا ءبىر مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك قارسى كورسەتىلىمدەر بار. جاقىندا اۋىرعان ءتۇرلى اۋرۋلار, وپەراتسيالار, الەمنىڭ كەيبىر ەلدەرىنە ساپارلار – مىنە وسىنىڭ ءبارى دونورلىقتى ۋاقىتشا نەمەسە تولىقتاي ء(ابسوليۋتتى) توقتاتۋعا الىپ كەلەدى.

قان تاپسىرار الدىندا مىندەتتى ەم-شارالار – دارىگەردىڭ دونورمەن اڭگىمەلەسۋى جانە مەديتسينالىق تەكسەرۋ, سونداي-اق دونوردىڭ قانىن زەرتحانالىق تۇرعىدا زەرتتەۋ. سوندىقتان قان تاپسىرار الدىندا ءوزىڭىزدىڭ اۋرۋلارىڭىزدى دارىگەردەن جاسىرماعان ءجون. دارىگەردىڭ سۇراقتارىنا دا, ساۋالنامانىڭ سۇراقتارىنا دا شىنايى جاۋاپ بەرۋ كەرەك. ترانسفۋزيولوگ دارىگەر دونور ساۋالناماسىنىڭ دەرەكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, انامنەزدى ەگجەي-تەگجەيلى جيناۋدى, كورىنەتىن شىرىشتى قابىقتاردى, سكلەردى, ليمفا تۇيىندەرىن جانە قۇرساق قۋىسى ورگاندارىن پالپاتسيالاۋدى, كەۋدە قۋىسى ورگاندارىن اۋسكۋلتاتسيالاۋدى, دونوردىڭ پسيحونەۆرولوگيالىق مارتەبەسىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. ەگەر دونوردى تەكسەرۋ جانە ونىڭ مەديتسينالىق انامنەزىن جيناۋ, دەنساۋلىقتىڭ جالپى جاي-كۇيىن, سونداي-اق ونىمەن بايلانىستى ءومىر سالتىن باعالاۋ كەزىندە ناشاقورلىققا نەمەسە قانمەن بەرىلەتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردى جۇقتىرۋ قاۋپىنە اكەپ سوقتىراتىن كۇدىك تۋىنداسا, ول قان مەن ونىڭ كومپونەنتتەرىنىڭ دونورلىعىنان بوساتىلادى.

دونورلىقتىڭ ءتۇرىن جانە قان نەمەسە ونىڭ كومپونەنتتەرىن الۋ كولەمىن كورسەتە وتىرىپ, دونوردىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى دەرەكتەر ءتيىستى مەديتسينالىق قۇجاتتاماعا ەنگىزىلەدى. سودان كەيىن قان تاپسىرۋعا, پلازمافەرەزگە جانە ت.ب. جولداما بەرىلەدى.

وسى دايەكتى پروتسەستى ءوتۋ كەزىندە العا قويىلعان ماقسات – دونوردىڭ ءوزى ءۇشىن جانە قانعا مۇقتاج ادامدار ءۇشىن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ.

– قانداي جاعدايدا دارىگەر قان تاپسىرۋىنا شەكتەۋ قويا الادى؟

– قارسى كورسەتىلىمدەر ۋاقىتشا جانە تۇراقتى ء(ابسوليۋتتى) بولادى. بۇل تۋرالى ءبارى ءبىلۋى قاجەت. سەبەبى بۇگىن بولماسا دا ەرتەڭگى كۇنى دونور بولۋ تۋرالى شەشىمگە كەلىپ جاتادى.

ءابسوليۋتتى قارسى كورسەتىمدەر – دارىگەر دونورلىققا شەكتەۋ قويۋدى بويىندا مىنانداي اۋرۋى بار ادامدار ءۇشىن قابىلدايدى: جيتس, ايتۆ ينفەكتسياسىن تاسىمالداۋشى, مەرەز, تۋا بىتكەن نەمەسە جۇرە پايدا بولعان, ۆيرۋستىق گەپاتيتتەر, تۋبەركۋلەزدىڭ بارلىق ءتۇرى, برۋتسەللەز, بورتپە سۇزەگى, سونداي-اق پارازيتتىك, ينفەكتسيالىق اۋرۋلار. سول سياقتى قاتەرلى ىسىكتەرى بار, پسيحيكاسىنىڭ بۇزىلۋىنان, قان اۋرۋلارىنان جانە وجج (ورتالىق جۇيكە جۇيەسى) ورگانيكالىق اۋرۋلارىنان, ناشاقورلىقتان جانە الكوگوليزمنەن, سونداي-اق ەستۋ مەن سويلەۋدىڭ بۇزىلۋىنان زارداپ شەگەتىن ناۋقاستار دونور بولا المايدى. دوناتسياعا جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ, تىنىس الۋ ورگاندارىنىڭ, ءاىت (اسقازان-ىشەك تراكتى) ورگاندارىنىڭ, باۋىر مەن ءوت جولدارىنىڭ اۋىر پاتولوگيالارى, باۋىردىڭ, بۇيرەكتىڭ جانە نەسەپ شىعارۋ جولدارىنىڭ دەكومپەنساتسيا ساتىسىنداعى سوزىلمالى اۋرۋلارى, ساۋلە اۋرۋى بار ازاماتتار ءۇزىلدى-كەسىلدى جىبەرىلمەيدى. قان دونورلىعىنا ءابسوليۋتتى قارسى كورسەتىلىمدەر تىزبەسىنە فۋنكتسيالارى مەن زات الماسۋى ايقىن بۇزىلعان جاعدايداعى ەندوكريندىك جۇيە اۋرۋلارى, لور-اعزالار اۋرۋلارى, كوزدىڭ كۇردەلى اۋرۋلارى, تەرىنىڭ قابىنۋ جانە ينفەكتسيالىق سيپاتتاعى بىرقاتار اۋرۋلارى, جەدەل جانە سوزىلمالى وستەوميەليت جاتادى. بۇل تىزىمگە كەز-كەلگەن ورگاننىڭ رەزەكتسياسى تۋرالى حيرۋرگيالىق ارالاسۋدىڭ بولۋى دا كىرەدى.

ابسوليۋتتىدەن بولەك, ۋاقىتشا قارسى كورسەتكىشتەر دە بار, ولار مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەرگە نەگىز بولا الادى, ياعني دوناتسياعا جىبەرىلمەيدى. سونىمەن, تاتۋيروۆكاسى بولسا نەمەسە اكۋپۋنكتۋرامەن ەمدەلگەن بولسا, پروتسەدۋرالار اياقتالعان ساتتەن باستاپ 4 ايعا دەيىن شەكتەۋ قويىلادى. ۇزاقتىعى 2 ايدان استام شەتەلدىك ءىسساپارلاردا بولعان ادام دونورلىققا 6 اي وتكەن سوڭ عانا جىبەرىلۋى مۇمكىن. ەندەميالىق ەلدەردە, سول سياقتى تروپيكالىق جانە سۋبتروپيكالىق ەلدەردە (ازيا, افريكا, وڭتۇستىك جانە ورتالىق امەريكا) بولعاندار 3 جىلعا دەيىن دونورلىققا جىبەرىلمەۋى مۇمكىن. قان دونورلىعىنا گەپاتيتپەن اۋىراتىن ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولعان ادامعا ۋاقىتشا جول بەرىلمەيدى. بۇل قارسى كورسەتكىشتەردىڭ تولىق ءتىزىمى ەمەس, وعان سايكەس دارىگەر دونورلىققا جىبەرۋدەن باس تارتۋعا قۇقىلى.

– ەلورداعا اي سايىن قانشا قان قاجەت؟

– قاننىڭ تۇراقتى تۇردە جەتكىزىلىپ تۇرۋىنا ۇنەمى قاجەتتىلىك بار, ويتكەنى ونى شەكتەۋلى ۋاقىتقا عانا ساقتاۋعا بولادى. قاۋىپسىز قان ءاردايىم جانە قاجەت بولعان جاعدايدا قولجەتىمدى بولۋى ءۇشىن ساۋ ادامدار (بۇل كۇن سايىن شامامەن 120-150 دونور) ءبىزدىڭ ورتالىققا ۇنەمى قان تاپسىرۋى كەرەك.

– كارانتين ەلوردالىق قان ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا قالاي اسەر ەتتى؟

– 2020 جىلى جالپى كارانتين ەنگىزىلگەن ەلدەر دونورلىق قان تاپشىلىعىنا تاپ بولدى. بىزدە مۇنداي پروبلەما قاتتى بايقالعان جوق. سەبەبى, وتكەن جىلى بارلىق اۋرۋحانا كۆي-مەن كۇرەسۋ ءۇشىن جۇقپالى ورتالىقتارعا قايتا دايارلاندى. ال ناۋقاستار وڭىرلەردە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ەم قابىلدادى.

ءيا, دونورلىق بەلسەندىلىكتىڭ باسەڭدەگەنىن بايقادىق, ماسەلەن كارانتينگە دەيىن ءبىزدىڭ ورتالىققا كۇنىنە 100-120 دونور كەلسە, 2020 جىلى بۇل كورسەتكىش كۇنىنە 80 دونورعا دەيىن تومەندەدى.

دەگەنمەن, وسى جىلدىڭ وزىندە اۋرۋحانالار شتاتتىق جۇمىس رەجيمىنە قايتا ورالدى, ال بىزگە دونورلاردىڭ سانى كۇن سايىن كەمىندە 150 ادام بولۋى قاجەت. ءبىز بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى وسى جولعا جۇمسايمىز جانە قان دونورلىعىن ناسيحاتتاۋدا بىزگە كومەكتەسە الاتىن بارلىق قامقور جاندار مەن ۇيىمداردىڭ كومەگىن قۋانا قابىلدايمىز.

ويتكەنى, مۇندا قان قورى ۇنەمى جانە تۇراقتى تۇردە تولىقتىرىلۋى كەرەك ەكەنىن ءبىلۋ كەرەك, سوندىقتان قان ورتالىعى ءاردايىم بەلگىلەنگەن رەجيمدە, دەمالىسسىز جانە 8:30-دان 17:00-گە دەيىن جۇمىس ىستەيدى.

كارانتين نەمەسە وسىعان ۇقساس جاعدايلار كەزىندە دونورلىقتى ەستەن شىعارماڭىز. قان ونكولوگيالىق ناۋقاستارعا, ونىڭ ىشىندە بالالارعا, سونداي-اق جاراقات العان ناۋقاستارعا, بوسانعان ايەلدەرگە جانە باسقالارعا قاجەت. بىزدە كوروناۆيرۋستىڭ الدىن الۋ جانە قورعاۋدىڭ بارلىق شارالارى ساقتالعان, سوندىقتان دونورلاردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تونبەيدى.