حالىق قالاۋلىسى انا قادىرى تۋرالى وي تولعايدى
ءار ادامنىڭ ءوزى قۇرمەت تۇتاتىن قۇندىلىقتارى بار. بۇگىندە وسى قۇندىلىقتار ەلەۋلى سىنعا سالىنىپ, ءتىپتى, جاڭاشا پايىمدالىپ ءجۇر. وسى رەتتە نەنى وتكەن كۇنگە قالدىرىپ, نەنى وزىمەن ءبىرگە بولاشاققا الا بارۋدى ءاركىم ءوزى شەشۋى كەرەك. وتباسى وسىنداي ماڭگىلىك قۇندىلىقتىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ارينە, شاڭىراق قۇرعان ادامدار وتباسىنا ۋاقىت ءبولىپ, قامقورلىق جاسايدى, ۇرپاعىنا, بالالارىنا اقىل-كەڭەسىن بەرەدى. بۇل وڭاي ەمەس. فريدريح ەنگەلس ايگىلى «وتباسىنىڭ, جەكە مەنشىكتىڭ ءجانە مەملەكەتتىڭ پايدا بولۋى» اتتى ەڭبەگىندە وتباسى ادامزات قاۋىمداستىعىنىڭ اۋىسپالى ءتۇرى دەپ جازعان ەدى. ول الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە مادەني وزگەرىستەرگە وراي ءوزىنىڭ تىنىس-تىرلىگىنىڭ ءتۇرىن وزگەرتىپ وتىرادى. بۇرىندارى وتباسى ەكونوميكالىق نەگىزگە سۇيەنەتىن, ونى ءدىني ۇستانىمدار نىعايتىپ كەلدى. ال قازىر وتباسىنان يگىلىك كۇتەدى, بىراق ونىڭ بەرەكەسىن ارتتىرىپ, نىعايتقىلارى كەلمەيدى نەمەسە نىعايتا المايدى.ارينە, مۇنىڭ ءبارىنىڭ سەبەپ-سالدارلارى بار: كۇندەلىكتى كۇيبەڭنەن, ەرلى-زايىپتىلاردىڭ جەكە-جەكە جۇمىسباستىلىعىنان ولار سيرەك جۇزدەسەدى. قازىرگى ايەلدەر ەكونوميكالىق جاعىنان تاۋەلسىز جانە ولاردىڭ ءوزىن ءوزى قۇرمەتتەۋ سەزىمى كۇشتى. الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردى كوبەيتۋگە بولادى, الايدا, ودان قۇندىلىقتار جۇيەسى وزگەرمەيدى. دۇنيەجۇزىنىڭ الەۋمەتتانۋشىلارى مەن دەموگرافتارى ماتەريالدىق جاعدايدىڭ جاقسارۋى – بالا تۋدىڭ ازايۋىنا اكەلىپ سوقتىراتىندىعىن دالەلدەدى. قازىرگى قوعامدا كەرىسىنشە كورىنىس قالىپتاسقان: ەل باي بولعان سايىن وتباسىندا بالالار سانى ازايۋدا. وتباسى قوعامنىڭ ارداقتى قۇندىلىعى بولۋدان قالىپ بارادى. سوندىقتان, بالا تۋ دا كەمۋدە. ەندەشە, شۇعىل تۇردە تۇتىنۋ جانە رۋحاني قۇندىلىقتار اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ازايتۋ كەرەك. وكىنىشكە قاراي, قازىرگى ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم بۇل ايىرماشىلىقتى ودان ءارى وسىرۋگە جۇمىس ىستەۋدە. كوپ رەتتە ماتەريالدىق مولشىلىققا وزەكتى ماڭىز بەرەتىن اتا-انالاردىڭ وزدەرى-اق وسى الشاقتىقتىڭ وسۋىنە جاعداي تۋدىرۋدا. بۇگىندە ادام تەك اقشا تاۋىپ قانا قويماي, جاقسى كولىك ءمىنىپ, قىمبات كيىم كيىپ, قوعامنىڭ بەتىنە شىققان ادامدارمەن ارالاسىپ, بايلىقتىڭ ارقاسىندا ءوزىنىڭ باسقا دا وسىنداي ارتىقشىلىقتارىن كورسەتە وتىرىپ, قوعامدىق قۇرمەتكە بولەنگىسى كەلەدى. «جۇلدىزدار دۋمانىنىڭ», باسقا دا كەڭ تاراعان ساۋىق-سايران تەلەباعدارلامالاردىڭ كومەگىمەن بۇل «جاڭا اقسۇيەكتەر» بارلىق تۇرعىندارعا, اسىرەسە, جاستارعا ءومىر ءسۇرۋ «ۇلگىسىن» كورسەتەدى. ال جاستار «جولى بولعىشتارعا» ەلىكتەۋگە تىرىسادى. ال ولاردىڭ, ادەتتە, بالالارى بولمايدى نەمەسە وتباسىندا, ەڭ كوپ دەگەندە, ءبىر عانا بالا وسىرەدى.
بۇل وتباسىنا قاتىستى كوپتەگەن پروبلەمالاردىڭ بىرەۋى عانا. وتباسىلارى ۇنەمى بەرىك پە؟ وكىنىشكە قاراي, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جىل سايىنعى ەرلى-زايىپتىلاردىڭ اجىراسۋ پايىزى بۇرىنعىشا جوعارى. وتباسىنداعى, تۇتاستاي قوعامداعى, ادامدار قارىم-قاتىناستارىنىڭ, تاربيەنىڭ, گەندەرلىك تەڭدىكتىڭ ماڭىزى مەن قۇندىلىعىنا باعا جەتپەيدى. ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ىنتىماعى بۇكىل ءومىر ساپاسىنا اسەر ەتەدى. ىنتىماق بولسا, ىرىس بار. بۇل بالا تاربيەسىنە دە ىقپال ەتەدى. بالالار – ءوز اتا-انالارىنىڭ ايناسى. اتا-انا بالاسىن باقىتتى ەتكىسى كەلسە دە, ول ءومىردى اتا-اناسىنان كورگەنىمەن باعالايدى. وتباسىنىڭ رۋحاني جاعدايىندا ءوسىپ, ەر جەتكەن بالا ەرەسەك ءومىرگە اتا-اناسى بويىنا دارىتقان قۇندىلىقتارمەن اياق باسادى. «ۇيادا نە كورسەڭ, ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەگەندەي, ءبىز بالالارىمىزعا ادامي اسىل قاسيەتتەردى دارىتا ءبىلۋىمىز كەرەك. اتا-انا بالالارىنا وزدەرىنىڭ جەكە باسىنىڭ قامىن عانا ويلاماي, وزگەلەرگە دە باقىت تىلەيتىندەي, قايىرىمدىلىق, قامقورلىق, مۇددەلەستىك تۇرعىسىنداعى ادامگەرشىلىك ءتاربيەسىن بەرۋى كەرەك. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2013 جىلعى 7 ناۋرىزدا اقوردادا ايەلدەرمەن بولعان كەزدەسۋدە: «ءبىز ءوز بابالارىمىزدىڭ ءبىزدەگى بارلىق جاقسىلىقتاردى: ءبىزدىڭ دوستىعىمىزدى, ءبىزدىڭ باۋىرمالدىلىعىمىزدى بويلارىنا ءسىڭىرۋ ماقساتىندا ءتاربيەلەنۋىنە جاۋاپتىمىز» دەپ اتاپ كورسەتتى. مىنا دانالىقتى ەستەن شىعارمايىق: ساتىنىڭ تومەنگى باسپالداقتارىنا اياق باسپاي, ونىڭ باسىنا شىعۋ مۇمكىن ەمەس. وسىعان بايلانىستى, الدىمەن ءوزىڭنىڭ تۋعان ءۇيىڭدى, ەلىڭدى, حالقىڭدى سۇيمەي تۇرىپ, الداعى بيىك اسقارلارعا اسقاقتاي المايسىڭ. كەزىندە اتاقتى ويشىل كانت ەكى ماسەلەگە: جۇلدىزدار جامىراعان اسپانعا جانە ءبىزدىڭ ىشكى دۇنيەمىزدەگى ادامگەرشىلىك زاڭدىلىقتارعا تاڭعالاتىنىن ايتقان بولاتىن. ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ بويىمىزداعى ادامگەرشىلىك قاسيەتتەر تابيعاتتان داريدى. ونى ۇنەمى دامىتۋ كەرەك. ادامگەرشىلىك جانە ادەپتىلىك قۇندىلىقتارى تومەندەگەن كەزدە ادامنىڭ ازعىندىققا ۇرىناتىندىعى ءسوزسىز. ەگەر وسىنداي ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرى السىرەگەن ادام وتباسى قۇراتىن بولسا, ول جانۇيانىڭ بولاشاعى جاقسىلىققا بارمايدى. ەگەر ءبىز بالالارىمىزدىڭ بويىنداعى رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ تومەندەپ بارا جاتقانىنا ءمان بەرمەيتىن بولساق, ونىڭ الدىن الۋ شارالارىن جاساماساق, بولاشاقتا سول بالالار وتباسىنىڭ ۇيىتقىسى بولۋدان الشاقتاپ, ماسىلدىققا بوي الدىرادى, تەك وزدەرىنىڭ باس پايداسى ءۇشىن عانا ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلەدى. وتباسىنداعى پروبلەمالاردى, بۇكىل گەندەرلىك ساياساتتاعى پروبلەما دەپ قاراۋ كەرەك. ال ەركەك پەن ايەلدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ادامگەرشىلىك جانە تالىمدىك تاربيە قاسيەتتەرى تۇرعىسىنان باعالاۋ قاجەت. وتباسى ول – ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ءوزارا كومەككە جەتۋ جولىنداعى بىرىككەن ەڭبەك, ءتىپتى, بىرىككەن باقىت. وتباسى – اعا ۇرپاق وكىلدەرىمەن – اتا-انامەن, اتا-اجەمەن, ءىنى-قارىنداسپەن, اعايىن-تۋعاندارمەن باۋىرمالدىق بايلانىس, مىزعىماس تۋىستىق. وتباسىنداعى بەرىك قارىم-قاتىناس تۇلعانىڭ جان-جاقتى تۇرعىدان قالىپتاسۋىنا, مىناۋ قۇبىلمالى زاماندا ونىڭ كوزقاراسىنىڭ بەرىكتىگىن قامتاماسىز ەتەدى. وتباسىلىق ءومىردىڭ باستى زاڭدىلىعى – ءوزىڭ تاڭداپ قوسىلعان ادامىڭمەن تۇرمىس قۇراتىنىڭدى ەستەن شىعارماۋ. ءبىز اتا-انامىزدى, اعا-ىنىلەرىمىزدى, اپكە-قارىنداستارىمىزدى, بالالارىمىزدى تاڭداي المايمىز, ال جۇرەگىمىز قالاعان جاندى كوپ ىشىنەن تاڭداپ, ءسۇيىپ قوسىلامىز. ءبىز قوساعىمىزبەن قوسا اعارۋ ءۇشىن ونى سۇيەمىز, وعان سەنىم ارتامىز, العىس ارنايمىز, جاقسىسىن اسىرامىز, ءبىر-ءبىرىمىزدى دەمەپ, قولتىقتايمىز. ءسويتىپ, وزگەنى باقىتقا بولەيمىز, ءوزىمىز دە باقىتقا كەنەلەمىز. رەريح عارىشتىڭ ۇلىلىعى ەر ازامات پەن ايەلگە بايلانىستى دەپتى. بۇل ەكەۋى – تىرلىكتىڭ ءتىرەگى. بۇل جەردە وتباسىنىڭ تىرەگى – ەر ازاماتتىڭ, اكەنىڭ ءرولى ەرەكشە ماڭىزدى. ول وتباسىنىڭ ۇيىتقىسى – ايەلدى الاقانعا سالىپ ايالاۋعا ءتيىس. ويتكەنى, ول – انا! تىرشىلىكتە انادان ارتىق, انادان اسىل قۇندىلىق جوق. ادامزات دۇنيە جاراتىلىسىنىڭ باستاپقى زاڭدىلىعى – ەركەك پەن ايەلدىڭ جاراسىمدىلىققا ۇندەيتىن ماڭگىلىك ماحابباتىنىڭ زاڭدىلىعىن مويىنداۋعا ءتيىس. مىنە, ناق وسى نازىك دە بەرىك باستاۋلاردى تۇعىر ەتپەگەن ۇدەرىستەردىڭ بارلىعىنىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر. ايەل زاتىنىڭ مىندەتى – ءوزىنىڭ نازىكتىگىن ساقتاي وتىرىپ, ادەمىلىگىن شىڭداۋ, جۇرەگىندەگى سۇيىسپەنشىلىك سەزىمدەرىنىڭ جىلۋىمەن اينالاسىنداعى تىرشىلىكتى سۇيىسپەنشىلىككە بولەۋ. ايەل زاتىنىڭ بويىنداعى توزىمدىلىك پەن ەرلىك قاسيەتتەرى دە وتباسىنىڭ بەرەكە-بىرلىگىن ارتتىراتىن باستى قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى. ءبىز ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان وركەنيەتكە ەر ازاماتتار يەلىك ەتەدى دەگەن تۇجىرىم قالىپتاسقان. انىعىندا سولاي ما؟ اينالاڭىزعا نازار اۋدارىڭىز – بارىنە ايەل قوجا! ول بارىنە ۇلگەرەدى, قاشاندا قامقورشى ءارى نازىك جاندى ايەلدەر اينالاسىن وزىنە باۋراپ العان. مۇنىڭ سىرى نەدە؟ ەرلەر سوناۋ ماتريارحات زامانىنان بەرى وسى فەنومەننىڭ سىرىن تۇسىنۋگە بارىن سالىپ كەلەدى. الايدا, ولار بۇل جۇمباقتىڭ شەشىمىن تابا الار ەمەس. ايەل تابيعاتىن تولىق ءتۇسىنۋ ەر-ازاماتتار ءۇشىن جىلدار وتكەن سايىن كۇردەلەنە تۇسۋدە. مىنا ءبىر جىلدامدىعى جەلمەن جارىسقان زاماندا ايەلدەر بارلىعىنا ۇلگەرەدى. ءبىر مەزگىلدە ءۇش شارۋانى: بالاسىن تەربەتىپ, ەرنىن بوياپ, تەلەفون ارقىلى بولىپ جاتقان بارلىق جاڭالىقتى ەستىپ-ءبىلۋ تەك قانا ايەل قۇدىرەتىنە تاۋەلدى قۇبىلىس. نەمەسە ءىس باسىنداعى ايەلدەردىڭ قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەرگە تاپسىرما بەرە وتىرىپ, كىتاپشاسىنا كەشكى اس ءمازىرىن جازىپ ۇلگەرەتىن, جولداسىنىڭ تاماعىن بەرىپ, ەرتەڭگە كيەتىن كيىمىن ۇتىكتەپ, بالاسىنىڭ ءۇي تاپسىرماسىن تەكسەرىپ, وقۋىنا ازىرلەپ, وتباسى مۇشەلەرىنىڭ بارلىعىنا ءۇلكەن جۇرەگىنىڭ جىلۋىن بەرۋ تەك قانا انالىق قۇدىرەتتى بويىنا دارىتقان ايەلدەرگە عانا ءتان قاسيەت. زيگمۋند فرەيد وتىز جىل بويى زەرتتەگەندە ايەل جانىنىڭ قۇپياسىن اشا الماعانىن مويىنداعان ەكەن. مەنىڭ ويىمشا, تەك ستەندال عانا «ءوزىڭ سۇيگەن ايەلدىڭ ءتىپتى قاتالدىعى دا جۇرەگىڭدى تەبىرەنتەتىن جىلىلىققا پارا-پار» دەگەن ءسوزى عانا اقيقاتقا جاقىنداعان سياقتى. ال فيلوسوف يۆان يلين ەركەكتەردىڭ ءبارىن ويلاندىراتىن وسى سۇراقتى «ايەل قۇپياسىن ءوزىڭنىڭ سۇيىكتىڭنىڭ بويىنداعى نازىكتىكتى سەزىنە وتىرىپ تۇسىنەسىڭ», دەپ تۇجىرىمدادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز بۇل ماسەلەنى ەرەكشە جۇرەككە جاقىن تۇجىرىممەن بىلاي ءتۇسىندىردى: ءسىزدەر ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ گ ۇلى بولىپ تابىلاسىزدار – ەر ازاماتتار ايەلدەر تۋرالى نە ايتسا دا, ايەلدەر ەركەكتەردى ارقاشان ۋىسىندا ۇستايدى. ەر ازاماتتار وزدەرىنىڭ سۇيىكتىلەرىنىڭ سۇلۋلىعى مەن نازىكتىگىنە ءتانتى بولا وتىرىپ, ايەلدى ەڭ الدىمەن, انالىق جۇرەك جىلۋىمەن جاراتىلىسقا جان بەرەتىن وشاعىنىڭ ۇيىتقىسى, شاڭىراعىنىڭ پاناسى دەپ بىلەدى. ايەلدىڭ توزىمدىلىگى – ۇلكەن قۇپيا. تەك قانا انا ءوزىنىڭ بويىنداعى قۋاتىمەن ومىرگە جاڭا كەلگەن ءالسىز شارانانى پارمەندى ەتىپ شىڭداي الادى. انا قۇدىرەتى دەگەن – وسى. انا – جاراتقاننىڭ قامقورلىعى مەن جان شۋاعىن بىزگە الدىمەن جەتكىزەتىن ادام. ومىرگە كەلگەن العاشقى ساتتەن باستاپ ءبىز مۇنى اقىلمەن ەمەس, جۇرەگىمىزبەن سەزىنەمىز. انا – ءبىزدىڭ العاشقى ماحابباتىمىز. ءبىز ونى تۋعاننان ساعىندىق, ىزدەدىك, ونىڭ ديدارىن كورگەن سايىن قۋانىشقا بولەندىك, ءبىزدى بەيمالىم بولمىستىڭ قاۋىپ-قاتەرلەرىنەن انا عانا قورعاي الاتىنىن ۇعىندىق. ءبىز انا ديدارىن سابيلىك شەكسىز سۇيىسپەنشىلىكپەن ماڭگىلىك جادىمىزدا جاڭعىرتتىق. نارەستەنىڭ ەڭ العاشقى كۇننەن انا ماحابباتىنا بولەنىپ ءوسۋىنىڭ ماڭىزى زور. بۇل ءسابيدى باعىپ-قاعۋ ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ونىڭ بويىندا دا وسىنداي سۇيىسپەنشىلىك قاسيەتتەردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قاجەت. ءسابيدىڭ اناسىمەن العاشقى قارىم-قاتىناسى – بولاشاق ومىردە الاتىن ادامگەرشىلىك تاجىريبەنىڭ باستاۋى. اناعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ءبىز ويلاعاننان الدەقايدا اسەرمەن بويدى باۋرايدى. كىشكەنتاي كەزىڭدە بۇل – تابيعي سۇيىسپەنشىلىك. انانى ءسۇيۋ ءۇشىن ەشقانداي كۇش-پارمەن قاجەت ەمەس. الايدا, ءبىز ەر جەتكەن سايىن بويىمىزدا انانى جاقسى كورۋ, قۇرمەتتەۋ سەزىمى كۇشەيە ءتۇسۋى كەرەك. بارشا قازاقستان حالقى جاقسى كورەتىن, ءسۇيىپ شىرقايتىن اندە ايتاتىنداي, انا – بىزگە الەمنىڭ جارىعىن سىيلاۋشى. بۇدان ارتىق باعا بولماق ەمەس. وكىنىشكە قاراي, اتا-اناسىنا قاتال قارايتىن, ولاردىڭ مۇڭ-مۇددەسىنە نەمقۇرايلى مىنەز تانىتاتىن ۇل-قىزدار دا جوق ەمەس. ولار ءۇشىن انا بەينەسى كورشى تۇراتىن ايەل بەينەسىنەن ارتىق ەمەس. وسى رەتتە الاڭداتارلىق ءبىر ماسەلە, قازىرگى بالالار ادەبيەتىنەن دە انا بەينەسى جوعالىپ بارادى. انا بەينەسى بۇگىنگى بالالار ادەبيەتىنەن كەيىنگە ىسىرىلىپ قالعان. بۇگىنگى گازەتتەر مەن جۋرنالدار دا انا تۋرالى جازبايدى, تەلەديداردا انالار تۋرالى جان تەبىرەنتەرلىك باعدارلامالار جوق. «ليتەراتۋرنايا گازەتا» ءوزىنىڭ بەتتەرىنە «انا تۋرالى ءسوز» دەگەن ايدار اشتى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى اۋداندىق, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق گازەتتەر دە سودان ۇلگى السا, انا تاقىرىبىن تۇراقتى جازىپ تۇرسا, جامان بولماس ەدى. انا تاقىرىبىن اسقاقتاتا كوتەرىپ, اتا-اناسىن ارداقتايتىن ۇل مەن قىزدىڭ تاجىريبەسىن كەڭ تاراتقان گازەت بۇدان بارىنشا ۇتار ەدى. ءومىر توقتاۋسىز اققان وزەن سياقتى. مۇحيتقا قاراي اعىلعان وزەن سۋىنىڭ باستاۋى ونىڭ اعىسىنا اسەر ەتەدى. ءبىزدىڭ انامىز, انامىزعا دەگەن ماحابباتىمىز دامىلسىز سارقىراعان وزەن اعىسىنىڭ باستاۋى سياقتى. وعان دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىمىز, اق تىلەگىمىز وسى باستاۋدان ءنار الادى. وسى رەتتە مەن ءوزىمنىڭ انامدى ۇنەمى ايرىقشا ريزاشىلىقپەن ەسىمە الامىن. مەن ءۇشىن ول – ارقاشان ءومىرىمنىڭ شامشىراعى. مەنىڭ انام وتە ىزگى, ۇياڭ دا جاناشىر ادام ەدى. ونىڭ داۋىس كوتەرىپ سويلەگەنىن نەمەسە ۇرىس-كەرىس جاساعانىن ەستىپ كورگەن ەمەسپىن. ول وشپەندىلىككە قارسى وكتەمدىك جاساعان ەمەس. مەكتەپ بەتىن كورمەسە دە ناعىز زيالى ادام بولدى. زيالىلىقتىڭ ءنارى جۇرەكتە عوي. مۇنى ەشبىر ۋنيۆەرسيتەتتە وقىتپايدى. بۇل – ءتاڭىردىڭ سىيى, وتباسىنان دارىعان تاربيە ءتالىمى. مىنا ءبىر وقيعانى ەسىمە السام, جانارىما جاس ۇيىرىلەدى. ءبىر ۋاقىتتاردا ءبىزدىڭ اۋلامىزدا قارلىعاش ۇيا سالعان بولاتىن. ۇيادا ءۇش بالاپانى بار ەدى. كەيدە سارىاۋىز بالاپاندار ۇيادان قۇلاپ تۇسەدى. قارلىعاش-انا ولاردى ۇياعا قايتا كوتەرىپ سالادى. ءالسىز بالاپاندار تاعى دا قۇلايدى. قارلىعاش-انا تاعى دا كوتەرەدى... ۋاقىتى كەلىپ, سارىاۋىز بالاپاندار ۇيادان قاناتتانىپ شىقتى. ولار كوك اسپاندا قالىقتاپ, ۇشىپ كەتە باردى. ۇيا بوس قالدى. بىردە مەنى انام شاقىرىپ الىپ: «توليا, قارلىعاش پەن ونىڭ بالاپاندارى ەسىڭدە مە؟» دەپ سۇرادى. «ءيا, ەسىمدە!» دەدىم مەن. سوندا انام «مىنە, سەندەر دە وسى بالاپاندار سياقتى بولاسىڭدار. سەن, يۋرا جانە ۆيتيا ۇشەۋىڭ ەرتەڭ-اق قاناتتانىپ, الىسقا ۇشاسىڭدار. الايدا, تۋعان ۇيالارىڭدى ۇمىتۋشى بولماڭدار!» دەدى. ءبىز گەندەرلىك تەڭدىك جايلى ايتقاندا ونىڭ تامىرىنا بويلاۋىمىز كەرەك. ال ونىڭ تامىرى – انا, ونىڭ جارقىن بەينەسى. ءوز اناسىن سۇيەتىن ۇلدان, مەنىڭ ويىمشا, ەشقاشان باسقا ايەلگە قول كوتەرەتىن جەكسۇرىن شىقپايدى. ال اناسىنان ءتالىم العان, ونىڭ جۇرەك جىلۋىن بويىنا دارىتقان قىز بالا ەشقاشان قاتىگەزدىككە بوي الدىرمايدى. ول ءوزىنىڭ ايەل, انا اتتى بولمىسىنا ادالدىعىن تانىتادى. انا – الەمنىڭ ەڭ قىمبات قۇدىرەتى. ەندەشە, وسى ءبىر ارداقتى دا اياۋلى بەينە الدىندا باس يەيىك! اناتولي باشماكوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. استانا.