سەكسەن جىلدىق تاريحى بار ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى وقۋ-تاربيە مەن مامان كادرلار دايارلاۋ ءىسى مەملەكەتتىڭ مۇددەسىنە ساي, ەلىمىزدىڭ ەرتەڭگى وركەنىنە ورايلاستىرىلا جۇرگىزىلۋى ءبىر عانيبەت. وسى تۇرعىدان كەلگەندە قاراشاڭىراق ءبىلىم ورداسى ارقاشان زاماناۋي جاڭا باعىتتاردىڭ قولداۋشىسى, جاقسىلىعى مول يگىلىكتى ىزدەنىستەردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ وتىر دەپ كۇمانسىز ايتا الامىز.
بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنىڭ ءوز ەلىمىزدەگى عانا ەمەس, بار الەمدەگى وزگەرىستەرگە ىلەسە ساپالى ءبىلىم الىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, باسەكەلەستىككە قابىلەتتى تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋى ءۇشىن كوپتەگەن ءىس-شارالار اتقارىلۋدا. وسى ورايدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءاربىر قادامى مىندەتتى تۇردە ۋاقىت تالابىمەن, ەلىمىزدە قابىلدانىپ جاتقان نەگىزگى قۇجاتتارمەن ۇندەسىپ وتىراتىنىن بايقاۋعا بولادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى تاريحي جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى نەگىزگى دامۋ باعىتتارىن ايقىندادى. وسىندا بەلگىلەنگەن سارا باعىتتاردىڭ ىشىندە ەنەرگوەكولوگيالىق تۇراقتى دامۋ تۇجىرىمداماسى ماڭىزدى ورىن الادى. ونىڭ ىسكە اسىرىلۋى يننوۆاتسيالىق «جاسىل ەكونوميكاعا» وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. وسىعان وراي 2012 جىلى وتكەن بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ باعدارلاماسى اياسىنداعى حالىقارالىق «ريو+20» كونفەرەنتسياسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ ۇسىنعان يدەيالار الەمدىك دەڭگەيدە قولداۋ تاۋىپ, «جاسىل كوپىر» باعدارلاماسى باستاۋ العانى بەلگىلى. شىن مانىندە XXI عاسىردا ەنەرگوەكولوگيالىق تۇراقتى دامۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ «جاسىل كوپىر» ارقىلى ناتيجەلى ىسكە اسىرىلۋى ەرەكشە ماعىناعا يە. ءبىر قۋانىشتىسى, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ يننوۆاتسيالىق تۇراقتى دامۋ ايماعىندا الەمدەگى باستى عىلىمي باعىتتار نەگىزىندە كادر دايارلاۋ جوباسىن قولداعان بولاتىن. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ گەوگرافيا جانە تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتىندە حالىقارالىق, پانارالىق ەنەرگوەكولوگيا كافەدراسى اشىلىپ, العاشقى ماگيستر تۇلەكتەرى قانات قاعىپ ۇلگەردى.
ال ەندى اتالعان كافەدرا قانداي ماماندار دايارلايدى؟ قازاقستاننىڭ جاسىل ەكونوميكاسىنىڭ تالاپتارىنا ساي جانە دە باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار قۇزىرەتى قانداي بولۋى كەرەك؟ ءيا, ءبىز وسىنداي ساۋالداردىڭ ۇدەسىنەن شىعۋعا ۇمتىلۋدامىز. وسىناۋ بولاشاقتىڭ ماماندارى ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالانۋى مەن ەكونوميكامىزدىڭ جاڭا مۇمكىنشىلىكتەرىن بىردەي قاراستىراتىن بولۋى كەرەك. ەل اۋماعىنىڭ كليماتى وزگەرۋى, ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك بارىسىندا كوپ باعىتتى كەشەندى سالاداعى مىندەتتەردى شەشە الاتىن جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ باستى مىندەت. ۇكىمەت تالابى دا وسى.
بۇل كادرلار – كاسىبي مامانداندىرىلعان, وندىرىستىك جانە عىلىمي دايىندىقتارى مىقتى, يننوۆاتسيالارعا ىنتىق, جان-جاقتى دامىعان, ينتەللەكتۋالدىق تۇرعىدان باي, ادامزاتتىڭ وركەندەۋ قۇندىلىقتارىن باعالاي بىلەتىن جاستار. سونىمەن قاتار, تابيعات پەن قوعام اراسىنداعى توتەنشە جاعدايلاردا جىلدام ءارى ناقتى شەشىم قابىلداي الاتىن ماماندار. بالامالى قۋات كوزدەرىنىڭ ارتىقشىلىعىن تۇسىندىرە وتىرىپ, ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالاردى ءومىر مەن وندىرىسكە ەنگىزۋ وسى مامانداردىڭ ەنشىسىندە.
ەنەرگوەكولوگيا كافەدراسىندا باكالاۆريات-ماگيستراتۋرا-دوكتورانتۋرا باعىتتارى بويىنشا وسىنداي مامانداردى دايارلاۋعا بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا. وقۋ ۇدەرىسىنە جاڭا كۋرستار: «بالامالى قۋات نەگىزدەرى», «جاسىل ەكونوميكا نەگىزدەرى», «شيكىزات ءوڭدەۋدىڭ ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالارى», «اۋىلشارۋاشىلىق ەكولوگياسى», «ەكوساياسات پەن ەكودامۋ نەگىزدەرى» ەنگىزىلۋدە. كافەدرا ۇجىمى جاڭا باعىتتاعى «ەنەرگيانىڭ جاڭعىرمالى جانە ءداستۇرلى ەمەس كوزدەرىن پايدالانۋدىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارى», «تابيعاتتى پايدالانۋدان تۇراقتى دامۋعا كوشۋ» جانە ت.ب. عىلىمي-ادىستەمەلىك ادەبيەتتەر شىعارۋدا. ەلىمىزدىڭ بەلگىلى عالىمدارىمەن قاتار ءدارىس وقۋعا شەتەل پروفەسسورلارى دا شاقىرىلىپ, كافەدرادا حالىقارالىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا.
ءوز كەزەگىندە ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە «ەكوپارك قۇرۋ» جوباسى سياقتى قىزىقتى دا ماعىنالى مىندەتتەر بارشىلىق. بولاشاققا سەنىممەن قاراپ, «جاسىل ەكونوميكاعا» جولباسشى بولاتىن جاڭا باعىتتاعى جوعارى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ورايىنداعى يگىلىكتى ءىستى جالعاستىرا بەرمەكپىز.
تۇرسىنكۇل بازارباەۆا,
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى
گەوگرافيا جانە تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتى,
ەنەرگوەكولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى,
گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت.
الماتى.