اۋەلى ايەلدەردىڭ ىسكەرلىگى مەن ىزدەنىسىنە بايلانىستى تسيفرلاردى سويلەتسەك. قازاقستاندا ايەلدەر باسقاراتىن كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى 42,3 پايىزدى قۇراسا, ونىڭ باسىم بولىگى وسى سالاداعى جۇمىس ورىندارىنىڭ 31,4 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن بايلانىستى ەكەن. ۇلتتىق ستاتيستيكانىڭ بۇل مالىمەتى ەلىمىزدە ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا ەرلەردەن قالىسپايتىنىنىڭ داۋسىز دالەلى.
بيىلدىڭ وزىندە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەرلەر پالاتاسى ارقىلى قارجىلاي ەمەس قولداۋ بويىنشا 188 مىڭ كەڭەس بەرىلسە, مۇنىڭ تەڭ جارتىسى تاعى دا قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ەنشىسىنە تيگەن. «باستاۋ» جوباسى ارقىلى وقىعان تۇلەكتەردىڭ 50 پايىزى دا قىز-كەلىنشەكتەر. اسىرەسە, تۇركىستان وبلىسىندا سوڭعى جىلدارى كاسىپكەر ايەلدەر سانى كوبەيىپ كەلەدى. بۇل بەلسەندىلىك ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى جانە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنىڭ حالىقارالىق كۇنى قارساڭىندا تۇركىستانداعى كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا «ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ» ورتالىعى اشىلۋىنا تۇرتكى بولدى.
وڭ باستاما ازيا دامۋ بانكىنىڭ ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلادى جانە قازاقستانداعى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. يگى تىرلىك ىنتىماقتاستىق قورىنىڭ, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جانە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ارىپتەستىگى اياسىندا جۇزەگە استى.
«قىز-كەلىنشەكتەر كەز كەلگەن سۇيىكتى ءىسىن تابىس كوزىنە اينالدىرىپ, وتباسىنىڭ بيۋدجەتىن مولايتا الاتىنىن تاجىريبەدەن كورىپ وتىرمىز. دەسە دە كوپ جاعدايدا جەكە كاسىپتى اشۋعا ءبىلىمى جەتكىلىكسىز بولىپ جاتادى, كەيدە ىنتالاندىرۋ جەتىسپەسە, ەندى بىرىنە كاسىپتى باستاعان العاشقى كەزەڭدەردە قولداۋ جەتىسپەيدى. وڭىرلەردەگى قولداۋ ورتالىقتارى قاجەتتى بىلىكتىلىك پەن پراكتيكالىق تۇرعىدان كومەك كورسەتەتىن ورتاق الاڭ بولۋى ءتيىس. تابىس تابۋدى ۇيرەنگىسى كەلگەن كەز كەلگەن قىز-كەلىنشەك, اۋىلداردان بولسا دا, بۇل ورتالىقتاردا تەك كەڭەس الىپ قويماي, ءىس جۇزىندە قولداۋ مەن كومەك الاتىنىن سەزىنەتىن بولادى. ورتالىقتار قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرىپ قانا قويماي, جالپى ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسىن كۇشەيتە تۇسەتىنىنە سەنىمىمىز مول», دەدى ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان ۇلتتىق كوميسسيا ءتورايىمى ءلاززات رامازانوۆا.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس ورداباەۆتىڭ ايتۋىنشا, الداعى كۇندەرى مۇنداي ورتالىقتاردىڭ اشىلۋى الماتى جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا جالعاسىن تاپپاق. ال 2022 جىلى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە وسىنداي ورتالىقتار اشۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋدى قولداۋ ايەلدەردىڭ قۇقىعى مەن مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە, نەعۇرلىم تۇراقتى ەكونوميكالىق وسۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى. ءبىز بۇل باستامانى قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە قولداۋعا قۋانىشتىمىز», دەپ اتاپ ءوتتى بۇۇ دب-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلىنىڭ ورىنباسارى ۆيتالي ۆرەميش.
قولداۋ ورتالىقتارى ارقىلى كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان ىسكەر حانىمدار مەن جەكە كاسىپتى قولعا العان قىز-كەلىنشەكتەرگە قارجىلاي ەمەس بارلىق قىزمەت تۇرلەرىنەن قولداۋ كورسەتىلىپ, جەكە بيزنەس جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا پراكتيكالىق كومەك تۇرلەرى ۇسىنىلادى. ونىمەن قوسا وقىتۋ ترەنينگتەرى مەن ماستەر-كلاسستار ۇيىمداستىرۋ, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ باعدارلامالارىنا, كووپەراتيۆتىك قوزعالىستارعا تارتۋ, دايىن ونىمدەردى نارىققا وتكىزۋ اياسىن كەڭەيتۋ جاعىنان كومەك كورسەتۋ كوزدەلگەن.
تۇركىستان وبلىسى