تاشكەنتتەگى تابىسىمىز قوماقتى

جارىستىڭ العاشقى كۇنى ەلى­مىزدىڭ ەرلەر مەن ايەلدەر قۇرا­ماسى ءۇش جۇلدەگە يەلىك ەتكەندە, بارشا قازاق جانكۇيەرى كا­دىمگىدەي مارقايىپ قالدى. 64 كيلو سالماقتاعى راحات جاڭانيەت باستاپقى باسەكەلەردە گرە­كيا­لىق ساۆۆايا كاراكيزيديس پەن تۇرىكمەنستاندىق مۇحاممەد كو­سە­­كوۆتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىر­سە, جارتىلاي فينالدا بەلورۋس­سيالىق پاۆەل گلادكيحتى جەڭدى. اق­تىق سىندا تاجىكستاندىق حۋش­كادام كحۋسراۆوۆتى قاپى قال­دىرعان قان­داسىمىز الەم چەمپيو­نى اتاندى.

58 كيلو سالماقتاعى بولاتبەك رايىمقۇلوۆ تا العاشقى اينالىمدا بوس بولىپ, كەلەسى كەزەڭدە ازەربايجاندىق ەيۆاس باحشيەۆتەن باسىم ءتۇستى. جارتىلاي فينال­دا قانداسىمىزدىڭ جولى تاجىك­ستاننىڭ اتاقتى بالۋانى اقما­ليددين كاريموۆپەن قيىستى. 30 جاستاعى دۋشانبەنىڭ تۋماسى 2010-2020 جىلدار ارالىعىندا الەم چەمپيوناتىندا جەتى رەت جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن. ناق­تىلاپ ايتساق, سول جارىستاردا ءتورت كۇمىس پەن ءۇش قولانى ولجالادى. بۇل ايقاستا اقماليددين ايلا­سىن اسىرىپ كەتتى. ودان كەيىن ماروككولىق ياسەر بوۋحەسوننان باسىم تۇسكەن بولاتبەك قولا مە­دالدى ەنشىلەدى.

ايەلدەر اراسىندا 54 كيلو سال­ماقتاعى گۇلدانا المۇحان­بەتوۆانىڭ جۇلدىزى جاندى. جارىستى باسىنان اياعىنا دەيىن ءبىر دەممەن وتكىزگەن ول مولدوۆالىق انا-ماريا چوبانۋ, رەسەيلىك ءاليا بيككۋجينا جانە موڭعوليالىق بايۋارما نەكحيت­بااتاردى جولىنان ىعىستىرىپ, التىننان القا تاقتى.

كەلەسى كۇندەرى دە شيەلەنىستى باسەكەلەر جالعاستى. 79 كيلو سال­ماقتاعى ايدىن دارتاەۆ ءۇشىن­شى ورىندى يەلەنسە, 65 كيلو سالماقتاعى اجار سالىقوۆا كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. تاعى ءبىر كۇمىس مەدالدى ءدىلداش قۇرىشباەۆا ەنشىلەدى. 72 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن قازاق بالۋانىنان ءبىز وسى جولى التىن كۇتكەن ەدىك. سەبەبى وسىعان دەيىن ول 2014 جىلى ناريتادا, 2019 جىلى سەۋلدە كۇ­مىس مەدال يەلەنسە, 2013 جىلى سانكت-پەتەربۋرگ, 2015 جىلى كاسابلانكا جانە 2016 جىلى سوفيادا قولا جۇلدەنى ەنشىلەدى. بۇل جولى فينالدا ول يزرايل سپورتشىسى اليس شلەزينگەرگە جول بەردى. وسىلايشا, ءدىلداش الەم چەمپيوناتىنىڭ التى دۇركىن جۇلدەگەرى اتانىپ وتىر.

وتكەنگە زەر سالساق, قازاقستان سام­بوشىلارىنىڭ الەم چەمپيو­ناتتارىندا ولجاعا كەنەلگەن كەز­دەرى از ەمەس ەكەنىنە انىق كوز جەتكىزۋگە بولادى. قازاق جان­كۇيەرلەرى العاشقى التىن مە­دالدىڭ سىڭعىرىن 1993 جىلى ەستىدى. ومبىدا ۇيىمداستىرىلعان ءدۇ­بىرلى دودادا باۋىرجان سادى­حانوۆ قارسى كەلگەندەردى قو­عا­داي جاپىرىپ, باس جۇلدەنى ولجالادى. وسىلايشا, سەمەيلىك بالۋاننىڭ ەسىمى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحىندا الەم چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش سامبوشى رەتىندە تاريحتا قالدى. سادىحانوۆقا دەيىن كسرو داۋىرىندە قانات بايشولاقوۆ پەن اسقار شايحيەۆتىڭ ءدال سول بيىك­تەن كورىنگەنىن ايتا كەتكەن ابزال. ولاردان بولەك, ايسارا كەرىم­بەكوۆا, سالكەن جارتىباەۆ, رۋس­لان سەيىلحانوۆ, عالىمجان جىل­كەلديەۆ, قارلىعاش ءاجى­موۆا, الماگۇل كاشينا, بەرىك جەت­پىسباەۆ, قايرات كۇنسافين جانە تاعى باسقا جۇلدەگەرلەر ساناتىنا قوسىلعان سامبوشىلاردىڭ ونەر­لەرى كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىق­تى.

تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەس­سىز­­دەرى جينالعان جارىستا قا­زاق ەلىنىڭ توعىز ورەنى جەڭىس تۇ­­عى­رىنىڭ ەڭ بيىك ساتى­سىنا كو­تەرىلدى. ءححى عاسىر تابال­دى­رىقتان اتتاعان تۇستا اسحات شاحاروۆتىڭ شوقتىعى بيىك بولدى. 2000, 2004 جانە 2005 جىلدارى وتكەن جارىستاردىڭ ۇشەۋىندە دە اقتوبەنىڭ ارلانى قار­سىلاس شاق كەلتىرمەدى. 2001 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وكىلى قونىس جەتپىسوۆ جەڭىسكە جەتتى. ودان كەيىن ەربولات بايباتىروۆتىڭ باق جۇلدىزى جارقىراي جاندى. جايىقتىڭ جاعالاۋىنان كەلگەن جىگەرلى جىگىت 2008-2011 جىلدار ارالىعىندا الدىنا جان سالماي, ءتورت دۇركىن الەم چەمپيونى اتاندى. سونداي-اق داۋرەن جايناقوۆ (2009), ازا­مات مۇقانوۆ (2010), بەيىمبەت قان­جانوۆ (2015), ەسەت قۋانوۆ (2017) جانە نۇربول سەرىكوۆكە (2018) دە بۇل بەلەس ءبىر-ءبىر رەتتەن باعىندى. مىنە, ەندى راحات جاڭانيەتتىڭ جۇل­دىزى جارقىراي جاندى.

اتالعان جارىستا ولجاعا مولىنان كەنەلگەن بالۋانداردىڭ ءتىزىمىن ەربولات بايباتىروۆ باس­تاپ تۇر. ورالدىڭ وعلانى جەڭىس تۇعىرىنا باقانداي جەتى رەت (4 التىن+1 كۇمىس+2 قولا) كوتەرىلگەن ەكەن. اسحات شاحاروۆ (3+0+2), ازامات مۇقانوۆ (1+0+4) جانە اسىلبەك الكەي (0+1+4) بەس مارتە ءدال سونداي قۇرمەتكە بولەندى. دىنمۇحامەد مۇسىراليەۆكە وسىنداي باق ءتورت رەت (0+1+3) بۇيىردى.

ايەلدەر سامبوسى جايىندا اڭگىمە قوزعاساق, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە ساۋلە عابدۋللينانىڭ ەسىمى ەسكە تۇسەدى. ول – قازاق قىزدارى اراسىنان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى. بۇرىنعى تورعاي وبلىسىنىڭ تۋماسى 1995 جىلى توكيودا التىننان القا تاعىپ, الاش جۇرتىن قۋانىش پەن شاتتىققا بولەدى. ودان كەيىن بۇل بەلەستى رايسا بايا­ليەۆا باعىندىردى. اقتوبە قالاسىندا قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جەرلەسىمىز 2007 جىلى تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزى دەپ تانىلدى. ساۋلە مەن رايسا اپايلارىنىڭ ەرلىگىن 2014 جىلى گاۋھار تۇرماحانوۆا قايتالادى. ول ناريتادا شى­مىلدىعى تۇرىلگەن دودادا شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرمادى. ءسوي­تىپ, قىزدار اراسىنداعى الەم چەم­پيوندارىنىڭ سانى ازىرگە ۇشەۋ ەدى. كۇنى كەشە ولاردىڭ قاتا­رىنا گۇلدانا المۇحانبەتوۆا قوسىلدى.

ءجيى-ءجيى جەڭىس تۇعىرىنا كو­تەرىلگەن بۇرىمدىلار اراسىندا ءدىلداش قۇرىشباەۆانىڭ (0+3+3) الدىنا تۇسەتىن ەشكىم جوق. ول الەمدىك دودادا التى جۇلدە السا, رايسا باياليەۆا (1+1+3) بەس رەت ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىندى. ال ساۋلە عابدۋللينا ءتورت (1+0+3) جانە ال­ماگۇل كاشينا ءۇش مارتە (0+0+3) جۇلدەگەرلەر ساناتىنا قوسىلدى.

قازاقستاننىڭ ەرلەر قۇراماسى جالپىكوماندالىق ەسەپتە بۇعان دەيىن ءۇش رەت ءۇشىنشى ورىندى يە­لەنگەن ەدى. 2009 جىلى سالو­نيكيدە جانە 2010 جىلى تاش­كەنتتە وتكەن دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا ەكى التىننان ولجالادى. گرەكيادا ەربولات بايباتىروۆ پەن داۋرەن جايناقوۆ جەڭىمپاز اتانسا, ارمان سارسەنبين كۇمىس, ال ازامات مۇقانوۆ پەن اسىل­بەك الكەي قولاعا قول سوزدى. وزبەك­ستاندا ەربولات بايباتىروۆ پەن ازامات مۇقانوۆ ءبىرىنشى جانە ارسەن حاتيپ (68 كيلو) پەن سايات شامشيەۆ ءۇشىنشى ورىنداردى يەلەندى.

2005 جىلعى الەم چەمپيوناتى استانادا دۇركىرەپ تۇرىپ وت­كەنى ەسىمىزدە. سول جارىستا دا قازاقستاننىڭ سامبوشىلارى جالپى ەسەپتە رەسەي مەن موڭعوليادان قالىپ قويىپ, ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. قانداستارىمىزدىڭ اراسىنان 74 كيلو سالماق دارە­جەسىندە كۇرەسكەن اسحات شاحاروۆ التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. وسى با­­سەكەلەردى تاماشالاۋ ءۇشىن سپورت كەشەنىنە ارنايى اتباسىن بۇر­­­عان سول كەزدەگى مەملەكەت باس­­­شىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسحاتقا جۇل­دەنى ءوز قو­لىمەن تابىس ەتكەن ەدى. ديدار مولداعاليەۆ پەن ار­سەن حاتيپ فينالدا ۇتىلسا, تيمۋر وڭداعانوۆ پەن دىنمۇحامەد مۇسىراليەۆ قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى. ودان بولەك, 1994 جىلى نوۆي-سادتا (5 قولا) جانە 2002 جىلى پانامادا (1 كۇمىس, 4 قولا) بەس جۇلدەگە يە­لىك ەتكەن سامبوشىلارىمىز ەڭ جاقسى ناتيجە كورسەتتى.

بۇرىمدىلار ەڭ كوپ جۇلدەنى 2005 جىلى استانادا الدى. ءوز ەلىمىزدە وتكەن بايراقتى با­­سە­كەدە بەس ارۋىمىز جەڭىس تۇعى­رىنان قول بۇلعادى. ولار – جۇل­دىز ايتماعامبەتوۆا (كۇمىس), كەلبەت نۇرعازينا, رايسا بايا­ليەۆا, دينارا ورازبەكوۆا جانە الماگۇل كاشينا (قولا). 2010 جىلى تاشكەنتتە ءاليا جىل­قىباەۆا فينالدا ۇتىلسا, لەناريا مەنعازوۆا, الميرا يسا­تاەۆا جانە انار سەيتىموۆا ءۇشىن­شى سا­­تىعا تابان تىرەدى. بالۋان قىز­دارىمىز ءۇشىن ەڭ تابىستى جارىس­تار وسىلار.

جەرلەستەرىمىز جاۋىنگەرلىك سام­بودان دا جاقسى ناتيجە كور­سەتتى. رايحان ءماديدىڭ دە باس جۇل­­دەنى ولجالاۋىنا مۇمكىندىگى بولدى. 98 كيلو سالماقتا كۇش سىناس­قان قازاقتىڭ قايسار ۇلى قارسى­لاستارىن سىپىرا ۇتىپ, في­نالعا شىقتى. بىراق ابايسىزدا العان جاراقاتىنىڭ كەسىرىنەن شەشۋشى ايقاسقا شىعا الماعان راحات كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇت­تى. نۇركەن دومباەۆ (58 كيلو), ادىلبەك سەيىسوۆ (64 كيلو) جانە ۋمار يانوۆسكي (88 كيلو) ءۇشىنشى ساتىعا تۇراقتادى.