ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق باسقارما توراعاسى دۋلات ايتجانوۆ استاناداعى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, حولدينگتىڭ وتكەن جىلعى قىزمەتىنىڭ قورىتىندىلارى مەن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى ايتىپ بەردى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىن جۇرگىزگەن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ وكىلى اگرارلىق سەكتوردىڭ ەل ومىرىندەگى ماڭىزىن, وسىعان بايلانىستى وعان مەملەكەت تاراپىنان ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعاندىعىن جەتكىزە كەتتى. سوندىقتان بۇل سالاعا الداعى ۋاقىتتارى وندا وندىرىلەتىن ءونىم كولەمىن ەسەلەپ ارتتىرۋ مىندەتى جۇكتەلگەن.
ءسوز كەزەگىن العان «قازاگرو» باسشىسى دۋلات ايتجانوۆ وتكەن جىلى حولدينگتىڭ اگرارلىق سەكتورعا باعىتتاعان قولداۋ قارجىسى 193,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعاندىعى, مۇنىڭ 171,2 ميلليارد تەڭگەسى اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى مەن اۋىلداعى حالىقتى نەسيەلەندىرۋگە جۇمسالعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. بۇل رەتتە ەسكەرەتىن ءبىر جايت, حولدينگ قىزمەتى جۇيەگە ءتۇسىپ, دامىتىلعان سايىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالىپ وتىرعان ونىڭ وزىندىك جانە تارتقان ينۆەستيتسيالىق قارجىسىنىڭ ۇلەسى مولايىپ, مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن نەسيە كولەمى ازايىپ كەلەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى حولدينگتىڭ قارجىلاندىرۋ قۇرىلىمىنداعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ كولەمى بار بولعانى 9 پايىزدى قۇراسا, جىل قورىتىندىسىندا حولدينگتىڭ جىلدىق نەسيە قورجىنىنىڭ ۇلەسى جالپى كولەمنىڭ 48 پايىزىنا دەيىن جەتىپ, 348 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. دەمەك, جىل وتكەن سايىن حولدينگ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى ارتا تۇسۋدە.
بۇگىنگى كۇنى اۋىلدىق جەرلەردەگى حالىققا بەرىلەتىن شاعىن نەسيەنىڭ 93 پايىزى حولدينگ قۇرامىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاۋ قولداۋ قورىنىڭ ەنشىسىنە تيەدى. سول سەكىلدى اگرارلىق سەكتورعا بەرىلەتىن ءاربىر ءۇش اۋىل-شارۋاشىلىق تەحنيكالارىنىڭ ەكەۋىن حولدينگ قۇرامىنداعى تاعى ءبىر ءىرى كورپوراتسيا «قازاگروقارجى» اق ليزينگكە ساتىپ اپەرۋدە, دەپ مالىمدەدى «قازاگرو» باسشىسى.
حولدينگ ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار اياسىندا جالپى قۇنى 237,5 ميلليارد تەڭگە تۇراتىن 346 جوبانى قارجىلاندىرعان. مۇنىڭ 290 جوباسى پايدالانۋعا بەرىلسە, سونىڭ ىشىندە 160 جوبانىڭ جۇكتەمەلىك قۋاتى 70 پايىزدان اسىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ وزىندە 68 جوبا ىسكە قوسىلعان. مىنە, وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 15,4 مىڭ ادام جاڭا جۇمىس ورىندارىمەن قامتىلدى.
مۇنان ءارى دۋلات ايتجانوۆ ەلباسى بەرگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى بايانداپ ءوتتى. ەلباسى حولدينگ قىزمەتىنە قاتىستى 7 تاپسىرما بەرگەن ەكەن. ولاردىڭ بارلىعى ورىندالۋ ۇستىندە جانە ناقتى ناتيجەلەرى دە جامان ەمەس. دۋلات ايتجانوۆ مۇنىڭ اربىرىنە جەكە-جەكە توقتالىپ ءوتتى.
ەلباسى اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىن نەسيەلەندىرۋدى جانداندىرۋ, سونىڭ ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قارجىلاي قولداۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن قاراستىرۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وسىعان سايكەس 2013 جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن نەسيەلەندىرۋدىڭ جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلدى. سولاردىڭ قاتارىندا ءىرى قارا مالىن ليزينگكە بەرۋ, بۇرىن پايدالانىلعان تەحنيكالاردىڭ ليزينگى, جەدەل ليزينگ, دايىن نىسانداردىڭ ليزينگى, شەبەر-ليزينگ سەكىلدى نەسيە تۇرلەرى بار. ەگەر 2012 جىلى نەسيە الۋشىلار سانى 7803 بىرلىكتى قۇراسا, 2013 جىلى بۇل كورسەتكىش 15618 بىرلىككە جەتتى. ال 2014 جىلى حولدينگ بۇل كورسەتكىشتى ەندى 17,5 مىڭعا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر, دەپ حابارلادى «قازاگرو» باسشىسى.
سول سەكىلدى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جۇمىس ىستەمەيتىن قارىزداردى تومەندەتۋ جونىندە دە شارالار قابىلدانىپ, ىسكە اسىرىلا باستاعان. 2013 جىلى مۇنداي نەسيەلەردىڭ ۇلەسى 10-نان 7 پايىزعا دەيىن تومەندەتىلگەن. 7,6 ميلليارد تەڭگەدەن استام پروبلەمالى قارىزدار ءوندىرىلىپ الىنعان. وسىعان بايلانىستى باسقا دا جۇمىستار جۇرگىزىلگەن.
ەلباسىنىڭ اگرارلىق سەكتورعا جۇكتەگەن تاعى ءبىر ۇلكەن تاپسىرماسى ەت ەكسپورتىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋ ەكەندىگى بەلگىلى. حولدينگ وسىعان بايلانىستى وتكەن جىلى ءبىراز جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزدى. ماسەلەن, حولدينگ قارجىلاندىرعان جوبالار بويىنشا رەسەي مەن بەلارۋس ەلدەرىنە 2013 جىلى 1870 توننا ەت پەن ونىڭ ونىمدەرى, رەسەي, قىتاي, يتاليا ەلدەرىنە 890 توننا بيازى ءجۇن, قىتاي مەن گەرمانياعا 2330 توننا بىلعارى ونىمدەرى جونەلتىلدى. ەكسپورتتىڭ جالپى سوماسى 1,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. ال بيىلعى جىلى وسى كورسەتكىشتى ەكى ەسەدەي كوتەرىپ, 2,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, دەدى دۋلات ايتجانوۆ.
وسى رەتتە حولدينگ باسشىسى قازاقستان ەت ونىمدەرىنىڭ ساپاسى ماسكەۋ جۇرتشىلىعى تاراپىنان لايىقتى باعالانىپ وتىرعاندىعىن, بۇل قالادا ءبىزدىڭ ەت ونىمدەرىمىزگە دەگەن سۇرانىستىڭ ارتقان ۇستىنە ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن, سونىڭ ناتيجەسىندە قالاداعى اسا ءىرى ساۋدا مەكەمەسى «موسرەگيونتورگ» ااق مەن ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعاندىعىن جەتكىزدى.
سونداي-اق, حولدينگ قۇرامىنداعى «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسى» اق وتكەن جىلى قىتايعا 10 مىڭ توننا استىق ەكسپورتتاعان ەكەن. حولدينگ بۇل ىستەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتۋدە. ءسويتىپ, بيىل بۇل كورسەتكىشتى 30 مىڭ تونناعا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
دۋلات ايتجانوۆ ءسوزىنىڭ سوڭىندا ەلىمىزدە جۋىقتا عانا بولىپ وتكەن شارا – تەڭگە باعامىنىڭ وزگەرتىلۋىنە بايلانىستى ورىندالاتىن جۇمىستاردى دا بايانداي كەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل شارا حولدينگ قۇرامىنداعى كورپوراتسيالار ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ تابىلادى. ويتكەنى, سىرتقا شىعارىلاتىن ەكسپورتتىق ونىمدەر كولەمى ارتادى. وسىعان بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاعداي دا جاقسارا تۇسەدى.
حولدينگتىڭ نەسيە قورجىنى 343,3 ميلليارد تەڭگەنى قۇراسا, سونىڭ 26,7 ميلليارد تەڭگەسى نەمەسە 8 پايىزى عانا باسقا ۆاليۋتاعا بايلانعان. سوندىقتان بىزدەن نەسيە الۋشىلار كوپ زارداپ شەگە قويمايدى. ونىڭ ۇستىنە شەتەلدىك بانكتەردەن تارتىلعان نەسيەلەر بويىنشا بىرقاتار باسەڭدەتۋ شارالارىن قاراستىرۋ ۇستىندەمىز. ال تەڭگە بويىنشا الىنعان نەسيەلەر وزگەرمەيدى. قارىزگەرلەردىڭ نەگىزگى بولىگى ءۇشىن نەسيەلەندىرۋ شارتى بۇرىنعى قالپىندا قالادى. مىندەتتەمەلەر ارتتىرىلمايدى. بۇل جاعىنان العاندا, ولار ۇتىسقا شىعىپ وتىر دەپ ەسەپتەيمىز, دەدى حولدينگ باسشىسى.
دۋلات ايتجانوۆ جۋرناليستەردىڭ قويعان بارلىق سۇراقتارى بويىنشا ناقتى دا تۇشىمدى جاۋاپ قايتاردى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».