ءداۋىر دارىندارى

الماتىدا ادەبيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرىنە پرەزيدەنتتىك ستيپەندياسى جانە جاس تالانتتارعا مەملەكەتتىك ستيپەنديالار تابىستالدى

كەشە الماتىعا ەلباسىنىڭ ارنايى تاپسىرماسى بويىنشا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ پەن مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد كەلىپ, ءداستۇرلى تۇردە بەرىلىپ كەلە جاتقان پرەزيدەنتتىك ستيپەندياسى مەن مادەنيەت سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى تاپسىردى. ادەبيەت پەن ونەر مايتالماندارىنا كورسەتىلۋ ۇستىندەگى وسىناۋ ىقىلاسقا بيىل – جيىرما جىل! سونىمەن, كەشە الماتى قا­لاسىنداعى دوستىق ۇيىندە ادەبيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرىنە 2013 جىلدىڭ پرەزيدەنتتىك ستيپەنديا­سى مەن مادەنيەت سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ستيپەنديانى تابىس­تاۋ ءراسىمى بولىپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىك جانە مەملەكەت­تىك ستيپەنديالاردىڭ يەلەرىنە ارنالعان ەلباسىنىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ جەتكىزدى. ەلباسىنىڭ قۇتتىقتاۋىندا: «مەن بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىمدا قوعامنىڭ مادەني دامۋىنا باسا نازار اۋداردىم. اتاپ ايتقاندا, مادەني سالانىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردىم. سونداي-اق, ماڭگىلىك ەل العاش رەت ۇلتتىق يدەيا رەتىندە پاش ەتىلدى. ءبىز ماڭگىلىك ەل بولۋ ءۇشىن ءتىل, رۋحانيات, ءداستۇر جانە باسقا دا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاپ, دامىتۋىمىز كەرەك», دەلىنگەن. سونىمەن, ستيپەنديالار قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى اتاقتارى مەن مەملە­كەتتىك ناگرادالارىنا يە بولعان شىعارماشىل قىزمەتكەرلەردى, سونداي-اق, ءما­دەنيەتتى ساقتاپ, دامىتۋعا ۇم­تىلعان دارىندى جاس­تاردى دا مەملەكەتتىك تۇرعىدا قولداۋ ماقساتىندا جىل سايىن بەرىلەدى. وسىلايشا بيىل دا 100 ادە­بيەت جانە ونەر قايراتكەرىنە سىياقى بەرىلدى. پرەزيدەنتتىك ستيپەندياعا يە بولعاندار قاتا­رىندا بيبىگۇل تولەگەنوۆا, اسان­الى ءاشىموۆ, يۋري پومەرانتسەۆ, اناتولي مولودوۆ سىندى كوپ­تەگەن كورنەكتى ونەر قايرات­كەر­لەرى, ءابىش كەكىلباەۆ, مارفۋعا ايتحوجينا, مۇزافار الىمباەۆ, شەرحان مۇرتازا سىندى ادەبيەت­تىڭ تۇلعالارى بار. مەملەكەتتىك ستيپەنديا ال­عان­دار اراسىندا بەرىك ايتجا­نوۆ,­ نۇركەن ءاشىروۆ, ءامىر بي­سەن­عاليەۆ, ءمادينا باسپاەۆا, تاير­ گاتاۋوۆ, ءاليا دوسباتىروۆا بولدى. مەملەكەتتىڭ نازارىنا­ ىلىگىپ, العىس ايتىپ جاتقان يگى­ جاق­سىلارعا مادەنيەت جانە اقپا­رات ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحام­مەد سوچيگە اتتانىپ كەتكەن پرە­زيدەنتتىڭ اتىنان العىسىن جەتكىزىپ: – ەلباسىنا سىزدەردىڭ اتتا­رى­ڭىزدان دا العىس ايتۋعا رۇق­سات ەتىڭىزدەر. ويتكەنى, ەل دامۋىنىڭ ەڭ قيىن كەزەڭىندە, وسىدان تۋرا جيىرما جىل بۇرىن, جالاقىنىڭ دا, زەينەتاقى مەن ستيپەنديانىڭ دا ۋاقىتىندا ءتو­لەنبەي جاتقان تۇسىندا, قا­زاقستاننىڭ ءار شالعايىنداعى ۇلكەن كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسى توقتاپ تۇرعاندا, پرەزيدەنتىمىز ۇلتتىق ينتەلليگەنتسيانىڭ قايماعىن جيناپ, ءبىر جاعىنان رۋحاني سەپ بولسىن دەپ وسى ستيپەنديانى تاعايىنداعان بولاتىن. سودان بەرى جيىرما جىل ءوتىپتى. ودان كەيىن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇرمىسى الدەنەشە ءوسىپ, ول جىلدارمەن سالىستىرعاندا قازاقستاننىڭ كۇش-قۋاتى كوبەيسە دە بۇل ستيپەنديا ءالى كۇنگە دەيىن بەرىلىپ كەلەدى, – دەدى. ەلباسى ەل زيالىلارىمەن وسى جىلدار اراسىندا كەزدەسىپ جۇرگەندە كولەمى جاعىنان ستيپەنديا بارلىق ماسەلەنى شەشىپ بەرمەسە دە, بۇل قارجىلىق قول­داۋ – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادەبيەت پەن مادەنيەتتىڭ ايتۋلى وكىلدەرىنە كورسەتكەن ىقىلاسى, بولاشاعىنان كەمەل ءۇمىت كۇتتىر­گەن تالانتتى جاستارعا دەگەن قولداۋى ەكەنى ايتىلىپ-اق كەلەدى. سوندىقتان دا الماتىنىڭ مادەني ومىرىندەگى وسىناۋ ءداستۇرلى شارا – دارالاردىڭ ديدارلاسۋى, جاستارعا ايتىلار اقىلگوي اماناتى دا بولسا كەرەك. مادەنيەت جانە اقپارات مي­نيسترى اتقارىلعان جانە ءۇستى­مىزدەگى جىلى اتقارىلاتىن اۋقىم­دى مادەني شارالاردىڭ جاي-جاپسارىن دا مالىمدەدى. مينيستردەن كەيىن ءسوز كەزەگى كسرو حالىق ءارتىسى, كسرو مەم­لەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى بيبىگۇل تولەگەنوۆاعا بەرىلدى. ونەگەلى ونەر يەسى الدىمەن اق وليمپياداعا ەلباسىمەن بىرگە اتتانىپ كەتكەن سپورت ساڭلاقتارىنا ساتتىلىك تىلەدى. – قازىر بارشامىز جارىسقا كەتكەن سپورتشىلارىمىزعا جان­كۇيەرمىز. بۇل سالادا دا ءجۇزىمىز جارقىن بولىپ, ابىرويىمىز ارتا بەرسىن, – دەپ باتاگوي ءسوز­بەن اڭگىمەسىن باستاعان بيبىگۇل احمەتقىزى قانشاما جۇمىسى قاۋىرت بولسا دا وسىناۋ باستاما­لارعا ۇيىتقى بولىپ كەلە جاتقان ەلباسىنا, ەلىنە اماندىق تىلەدى, جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن جەتكىزدى. بيبىگۇل اپامىز دا وسى جيىرما جىلدا تالاي جاقسىلىقتارعا رەتىمەن كۋا بولىپ جۇرسە دە, ازعانا جىلداردىڭ وزىندە وزىمەن ۇزەڭگىلەس تۇلعالاردىڭ كەلمەسكە كەتىپ قالعانى ءۇشىن دە كوڭىلىندە قاياۋ بار ەكەنىن جاسىرا الماي, ەندىگى ونەردەگى جاستارعا مۇنان دا ءداۋىرلى زاماندار تىلەدى. داتكە – قۋات! تۇلپاردىڭ ورنىن تاي باسىپ جاتقان كەزەڭدەر. بيىل مەملەكەتتىك ستيپەندياعا ىلىككەندەر اراسىندا جۇرتتىڭ كوز الدىندا ءوسىپ كەلە جاتقان اكتەرلەردىڭ, بەكزات ونەردىڭ جۇلدىزىن جاققان بالەت بيشىلەرىنىڭ, ارقالى اقىنداردىڭ جاڭا ەسىمدەرى دە تابىلادى. ماڭعىستاۋدىڭ ماڭ دالاسىندا كەسەك-كەسەك جىرلارىمەن, تاس تەس­كەندەي شۋماقتارىمەن تانىلعان راحات قوسبارماقوۆ سىندى اقىن سولاردىڭ ءبىرى. ەل ۇكىلەپ وتىرعان وسىنداي جاستاردى, حالىقارالىق فەستيۆالدەردە ۇلتتىق ونەردى ءوز دەڭگەيىندە دارىپتەپ جۇرگەن دارىنداردىڭ بىرقاتارىن مينيستر اعا بۋىنعا تانىستىرىپ شىقتى. وسىدان كەيىن الماتىداعى م.يۋ.لەرمونتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ورىس دراما تەاترىنىڭ بەلدى اكتەرى ۆلاديمير تولوكوننيكوۆ ءسوز الىپ, وسىناۋ جىلداردا وتاندىق ونەر قانداي تابىسقا يەك ارتسا دا ونىڭ نەگىزىندە ونەر ادامدارىنىڭ ىنتىماعى مەن اۋىزبىرشىلىگى جاتقانىن جارقىن مىسالدارمەن دالەلدەدى. ورىس دراما تەاترى وسى جىلداردا ءتيىستى دەڭگەيدە ونەر كورسەتىپ قانا قويماي, ەجەلدەن كورشى, ەجەلدەن تۋىس قازاقستان مەن رەسەي مادەنيەتتەرى اراسىنا التىن كوپىر بولعانىن, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا عيماراتى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ, ەڭ زاماناۋي ساحنالىق تەحنيكالارمەن جابدىقتالعانىن, ەندىگى جەردە تەاتر الەمنىڭ ەڭ ايتۋلى ۇجىمدارىن ۇيالماي قارسى الاتىن دەڭگەيدە ەكەنىن باياندادى. قازاقتىڭ اقىن قىزى اقۇش­تاپ باقتىگەرەەۆا دا ەلجاندى تىلەكپەن ءسوز تيەگىن اعىتتى. شى­عارماشىلىق اينالاسىنداعى اڭگىمەلەردى قوزعاپ, تىلدەسۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىگىن تاۋىپ بەرگەن مەملەكەت باسشىسىنا شىنايى العىسىن جەتكىزدى. استانادان ەلباسىنىڭ امانا­تىن ارقالاپ كەلگەن مينيستر مۇحتار قۇل-مۇحاممەد وسى­دان كەيىن ءوزىنىڭ بۇرىنعى ءارىپ­تەسى – قازاقستاننىڭ بۇرىنعى مادە­نيەت ءمينيسترى جەكسەمبەك ەر­كىمبەكوۆكە ءسوز كەزەگىن بەردى. اتالعان سالانىڭ ماسەلەسىن ءبىر كىسىدەي بىلەتىن مادەنيەت قايراتكەرى كوپتەگەن ورنىقتى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. تەك 2013 جىلى وتاندىق مادەنيەت سالاسىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىق بىرقاتار ءىس-شارالار, اۋقىمدى وقيعالار بولعانىن اتاپ ءوتتى. «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ اشى­لۋى­نان دا بولەك, مۇقان تولە­باەۆتىڭ 100 جىلدىعى رەسپۋبليكا كولەمىندە عانا ەمەس, ەلدەن تىس جەرلەردە كەڭىنەن اتاپ وتىلگەنىن, قازاقستاننىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا, وڭتۇستىك كورەيا مەن ۆەتنامدا مادەني كۇندەرى تابىستى اتقارىلعانىن اتادى. قورىتا كەلگەندە, پرەزيدەنتتىك جانە مەملەكەتتىك ستيپەندياعا لايىق شىعارماشىلىق يەلەرىنىڭ ءبارى دە الدىمەن ەلدىڭ اماندىعىن تىلەپ, ماڭگىلىك ەلدىڭ ونەرىنە ماڭگى قىزمەت ەتۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. جەر باردا, ونىڭ بەتىندە قازاق دەگەن ەل باردا ونەر دە ورىستەي بەرمەك! ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى. سۋرەتتى تۇسىرگەن يۋري بەككەر.