پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى ەل دامۋىنىڭ جاڭا ساياسي باعدارىن جاريا ەتكەنى كۇنى كەشە عانا سياقتى ەدى. «تۋعان اي – تۋراعان ەت» دەگەندەي, سودان بەرى ءبىر جىل سىناپتاي سىرعىپ وتە شىعىپتى. دەمەك, ءبىز وسى ءبىر جىلدىڭ وزىندە بيىك مەجە جولىنداعى ءبىراز اسۋدى باعىندىردىق دەپ بىلەمىز. بيىلعى «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» جولداۋى دا, اتى ايتىپ تۇرعانداي, سول ۇلى ماقسات باعىتىنداعى قارىشتى قادامدارىمىزدى سانامالاپ, سارالاپ جانە الداعى ۋاقىتتاردا نەگە كوڭىل ءبولىپ, قانداي جۇمىستاردى جۇمىلا وتىرىپ اتقارۋعا ءتيىستى ەكەنىمىزدى ايقىنداپ بەردى.
ايتايىن دەگەنىم, جولداۋ – كۇللى قازاقستاندىقتارعا ارنالعاندىقتان, بۇل جەردە اناۋ جەرى – كاسىپكەرگە, مىناۋ جەرى – عالىمعا, مىناۋ تۇسى – ۇكىمەتكە نەمەسە جەرگىلىكتى بيلىككە ارنالىپتى دەپ «ءبولۋدىڭ» قاجەتى جوق دەپ بىلەمىن. ويتكەنى, جولداۋداعى ءار ءسوز, ءار تاپسىرما كەز كەلگەن قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىندە ءجۇرۋى ءتيىس. مىسالى, جولداۋدىڭ ءون بويى «قالاي ماڭگىلىك ەل بولامىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرۋدەن تۇرادى دەسەم, قاتەلەسپەيمىن. ول جاۋاپتىڭ ۇستىنى ەلباسى ايتقان تاپسىرمالاردى ءبىر كىسىدەي قولداپ, ءبىر كىسىدەي ورىنداۋدا جاتىر. مىسالى, ەلباسىنىڭ: «جالپىقازاقستاندىق مادەنيەتتى دامىتۋعا جاڭاشا سەرپىن بەرگەنى ءجون. مادەني ساياساتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ قاجەت. وندا قازاقستاندىقتاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتى مادەني مەنتالدىگىن قالىپتاستىرۋعا, زاماناۋي مادەنيەت كلاستەرلەرىن دامىتۋعا باعىتتالعان شارالار بەلگىلەۋ», كەرەك دەگەن ءسوزى ءوزىن قازاقستان ازاماتىمىن دەپ ەسەپتەيتىن بارشا حالىققا قاتىستى. نەگە دەسەڭىز, جالپىقازاقستاندىق مادەنيەت ءاربىر جەكە ادامنىڭ وزىندىك ۇلەسىنەن, ياعني جان دۇنيەسىنىڭ رۋحاني بايلىعىنان باستالادى. ال ول ادامدار تەك شىعارماشىلىق وداقتار مەن تەاترلاردا, مادەنيەت مەكەمەلەرى مەن كىتاپحانالاردا عانا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جوق, سونىمەن بىرگە, ءاربىر ءىرى كاسىپورىندا, ءاربىر ۇلكەن مەكەمەدە, ءاربىر ۇيىمدا, ءاربىر پارتيا مەن قوزعالىستاردا دا ءجۇر.
مىنە, وسى ادامداردىڭ مادەنيەتى, ياعني ءبىلىمى, بىلىگى, اقىلى, ادالدىعى, رۋحاني بايلىعى, ۇستامدىلىعى, يناباتتىلىعى, ىزەتتىلىگى, كىشىپەيىلدىلىگى, ت.ب. تولىپ جاتقان جاقسى قاسيەتتەرى جيناقتالىپ كەلىپ ۇلت مادەنيەتىن قۇرايدى. ەۋروپاعا بارىپ قىزمەت ەتىپ كەلگەن ادامدار, مىسالى, «گەرمانيادا جۇك تاسۋشىلار تاۋارلاردى دۇكەندەردىڭ الدىنا قويىپ كەتە بەرەدى ەكەن, بىراق ونى ەشكىم ۇرلامايدى» دەگەن سياقتى سول ەل ازاماتتارىنا عانا ءتان تاعى باسقا دا وتە جاقسى قاسيەتتەردى اۋىزدارىنىڭ سۋى قۇرىپ ايتاتىنى بار. قازاق ەلىنىڭ دە اتا-بابالار تاعىلىم-تاربيەسىنەن باستاۋ الىپ, ولاردىڭ بۇگىنگى ۇرپاعىمەن جالعاساتىن ۇلتتىق مادەنيەتىن, ۇلتتىق كورگەندىلىگىن دۇنيە جۇزىنە پاش ەتۋ – بارشامىزدىڭ باستى مىندەتىمىز بولسا دەگىم كەلەدى. بۇعان دەيىن دە ايتىلىپ, جازىلىپ, ءسوز بولىپ جۇرگەن كوشەگە قوقىس تاستاماۋ, جولعا تۇكىرمەۋ, بالاعات ءسوز ايتپاۋ, ادامدار ونىڭ ورنىنا ءبىر-بىرىمەن مادەنيەتتى تۇردە ءسىز-ءبىز دەسىپ سويلەسىپ, ءسىز-ءبىز دەسىپ ءتۇسىنىسۋ دەگەنىمىزدىڭ ءبارى جاڭا قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا مادەني مەنتالدىگىن قالىپتاستىرۋ جولىنداعى تالاپتار.
ۇلى اباي: «ادامنىڭ مىنەزىن تۇزەپ بولمايدى دەگەن كىسىنىڭ ءتىلىن كەسەر ەدىم», دەپتى. سونداي-اق, «ويعا ءتۇستىم, تولعاندىم, ءوز ءمىنىمدى قولعا الدىم», دەپ جىرلاعان. اقىن اباي وسىلايشا وي تولعاپ, وسىلايشا ءسوز جازىپ, سول زامانداعى ساۋاتسىز, ۇر دا جىق, وجار مىڭمەن جالعىز الىسقاندا, بۇگىنگى ءححى عاسىردىڭ كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ حالقى نەگە ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسار جاڭا ۇلت مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا اتسالىسپاسقا؟! ويتكەنى, ەلباسى ايتىپ وتىرعان: «قازاقستاندىقتاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتى مادەني مەنتالدىگىن قالىپتاستىرۋعا, زاماناۋي مادەنيەت كلاستەرىن دامىتۋعا باعىتتالعان شارالار بەلگىلەۋ كەرەك», دەگەن ءسوزىنىڭ ءبىر ۇشىعى ەل حالقىنىڭ بويىنداعى مادەنيەتتى كوتەرۋدى قۇنتتاۋدا دا جاتىر ەمەس پە؟ ماڭگىلىك ەلدىڭ كەرەگەسى – حالىق, شاڭىراعى – تاۋەلسىزدىك بولعاندا, ۋىقتارى ەكونوميكالىق تابىستاردان, عىلىمي جاڭالىقتاردان, وندىرىستىك الىپتاردان جانە ۇلى مادەنيەتتەن قۇرالادى.
پەرنەبەك وسپانوۆ,
تالاس اۋدانى اكىمدىگى مادەنيەت
جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى,
قازاقستاننىڭ مادەنيەت قايراتكەرى.