پاندەميا كەزىندە جۇرىسىنەن جاڭىلىپ, تابىسىنان ايىرىلعان كاسىپكەرلەر كوپ بولدى. قولعا العان جوباسىن پىشىراتىپ العاندار قاتارىندا «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ تۇلەكتەرى دە جوق ەمەس. كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن ەندى-ەندى مەڭگەرىپ, ەل قاتارلى تابىس تابۋعا كىرىسكەن جوبا تۇلەكتەرى كۇتپەگەن جەردەن قيىندىققا تاپ بولعانى بەلگىلى. مەملەكەت قولداۋىنىڭ يگىلىگىن كورگەن ولارعا تاعى دا ءبىر مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. قىسقاسى, ىندەت قىسقان كۇردەلى كەزەڭدە زارداپ شەككەن جوبا تۇلەكتەرى تومەن پايىزبەن نەسيە راسىمدەي الادى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ناريمان ابىلشايىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىرلەردە جۇمىس ىستەيتىن ميكروقارجى ۇيىمدارى 15 شىلدەدەن باستاپ وتىنىمدەردى قابىلداۋدا. بۇگىندە جالپى سوماسى 3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 600-گە جۋىق ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن.
«باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ تۇلەكتەرى مەملەكەت قولداۋىن ءاردايىم سەزىنىپ كەلەدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس بيىلعى جانە وتكەن جىلداعى وقۋعا قاتىسقانداردى قارجىلاندىرۋعا جەتكىلىكتى كولەمدە قاراجات ءبولىندى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسە قۇرىلعان, تەك جوبا تۇلەكتەرىنە عانا قىزمەت كورسەتەتىن 15 ميكروقارجى ۇيىمى جىلىنا 6 پايىزدىق جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمەمەن نەسيە بەرەدى. سونىمەن قاتار نەسيەنى وتەۋ كەزىندە دەمالىس كەزەڭى دە قاراستىرىلعان. بۇل قاراجات «باستاۋ بيزنەس» قاتىسۋشىلارىنا عانا ماقساتتى تۇردە جۇمسالادى. مۇنى جوبانىڭ كەزەكتى ءبىر ارتىقشىلىعى دەسە دە بولادى. بيىل 22,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە جوبالاردى قارجىلاندىرۋ قاراستىرىلعان», دەيدى ن.ابىلشايىقوۆ.
ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ميكروقارجىلاندىرۋ جانە جوبالاردى سۇيەمەلدەۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى رينات كەمەشوۆتىڭ ايتۋىنشا, نەسيە الۋ ءۇشىن «باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ سەرتيفيكاتى جانە كەپىل مۇلكىنە قاجەتتى قۇجاتتار كەرەك. سونداي-اق بانكتەردە مەرزىمى وتكەن بەرەشەك بولماۋى قاجەت.
«كەپىل رەتىندە سالىنعانىنا 50 جىلدان اسقان تۇرعىن ۇيلەر, سونداي-اق كوممەرتسيالىق ماقساتتاعى جەر ۋچاسكەلەرى قابىلدانادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى ەگىستىكتەر مەن جايىلىمدار, جىلجىمالى م ۇلىك قوسىمشا كەپىل رەتىندە قابىلدانۋى مۇمكىن. نەسيە جىلدىق 6 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن بەرىلەدى. ميكروكرەديتتى 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە راسىمدەۋگە بولادى. ال مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالارعا ارنالعان ميكرونەسيەنىڭ ەڭ ۇزاق مەرزىمى – 7 جىل», دەپ ناقتىلادى ر.كەمەشوۆ.
بەلگىلى بولعانداي, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر مەن شاعىن قالالاردىڭ وكىلدەرىنە 2,5 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە نەسيە راسىمدەۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل دەگەنىمىز – 7 292 500 تەڭگە. قالالار مەن مونوقالالاردىڭ تۇرعىندارىنا 18 960 500 تەڭگەگە دەيىن (6,5 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش) نەسيە الۋعا بولادى. شىمكەنت, اقتاۋ جانە اتىراۋ قالالارىنا بەلگىلەنگەن ەڭ جوعارى سوما – 8 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش نەمەسە 23 336 000 تەڭگە.
اتاپ وتەرلىگى, نەسيە راسىمدەۋ كەزىندە ەشقانداي سالالىق شەكتەۋلەر جوق. ونى اينالىم قاراجاتىنا دا, مال جەمدەۋگە دە پايدالانۋعا بولادى. الايدا ميكرونەسيە تۇتىنۋشىلىق ماقساتقا, بۇعان دەيىن العان نەسيەلەردى وتەۋگە, نەسيە بەرەشەگىن قايتا قارجىلاندىرۋعا, جىلجىمايتىن تۇرعىن ۇيگە, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋعا جۇمسالماۋى كەرەك.
«بيىل «باستاۋ بيزنەس» تۇلەكتەرىنىڭ ءوز ءىسىن اشۋى ناتيجەسىندە بيۋدجەتكە 1,5 تەڭگە ملرد سالىق ءتۇستى. مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن نەسيەلەر 5 مىڭعا جۋىق جاڭا كاسىپورىننىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. سوندا شامامەن 10 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى. العا قويىلعان جوسپارلار ورىندالسا, سالىق تولەۋشىلەردىڭ دە قاتارى كوبەيمەك», دەيدى ن.ابىلشايىقوۆ.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 2017-2020 جىلدارى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا 151 528 جۇمىسسىز جانە ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادام كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن مەڭگەرگەن. ولار 4 جىلدا 44 362 جوبانى ىسكە قوسىپتى. 60 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلعان.
جوبالاردىڭ 36 پايىزى شاعىن نەسيەلەردىڭ كومەگىمەن, قالعان 64 پايىزى «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىنداعى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلعان. ولاردىڭ 59 پايىزى نەمەسە 26 132-ءسى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاتىستى. ال قىزمەت كورسەتۋ, ساۋدا جانە ءوندىرىس سالالارىنىڭ ۇلەسى – 41 پايىز نەمەسە 18 231 جوبا.
بىلتىرعى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى ونلاين فورماتقا اۋىستىرىلعانى بەلگىلى. قازىر ونلاين وقىتۋ ارنايى ازىرلەنگەن Atameken Academy پلاتفورماسىندا جۇرگىزىلۋدە. بيىل 30 مىڭ جۇمىسسىزدى وقىتۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ ىشىندە NEET ساناتىنداعى جاستار, جاس وتباسىلار, از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلاردىڭ مۇشەلەرى, ەڭبەككە قابىلەتتى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار بار.
«Atameken Academy پلاتفورماسىنداعى وقۋ 26 ساۋىردە باستالدى. بۇگىنگە دەيىن ءتورت وقۋ كۋرسى ءتامامدالدى. بارلىعى 30 188 ادام وقىپ شىقتى. وسى جىلدىڭ 16 تامىزىندا سوڭعى – بەسىنشى لەكتەگى وقۋ باستالدى. دەگەنمەن ءبىز قازىردىڭ وزىندە-اق جوسپاردى تولىق ورىندادىق. بۇعان وڭىرلەردەگى وقۋعا دەگەن ناقتى قاجەتتىلىك سەبەپ بولدى», دەيدى ن.ابىلشايىقوۆ.
«باستاۋ بيزنەس» جوباسىنىڭ پاۆلودار وڭىرىندەگى بيزنەس-ترەنەرى اقمارال سايتقۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا, جوباعا قاتىسۋ ءۇشىن الدىمەن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارىپ تىركەلۋ شارت.
«وقۋ مەرزىمى – 21 كۇن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا قاتىسۋشىلارعا 50 بەينەجازبا كورسەتىلەدى. ولار ءتۇرلى باعىت بويىنشا 12 مودۋلدىك ساباق وتەدى. اسىرەسە مەنەدجمەنت, ماركەتينگ, سالىق سالالارىنا باسىمدىق بەرىلەدى. ەلەكتروندى كوممۋنيكاتسيالار تۋرالى دا ايتىلادى. ەڭ باستىسى, قاتىسۋشىلار بيزنەس-جوسپار جاساۋدى ۇيرەنەدى», دەيدى ا.سايتقۇلوۆا.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى ۇسىنعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, بيىل وقۋدى اياقتاعانداردىڭ 19 261-ءى نەمەسە 64 پايىزى – جۇمىسسىز, 8 733-ءى نەمەسە 29 پايىزى – ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار, 2 194-ءى نەمەسە 7 پايىزى – ءىسىن جاڭا باستاعان جانە ناقتى كاسىبى بار كاسىپكەرلەر.
قاتىسۋشىلاردىڭ 14 756-سى الەۋمەتتىك وسال توپتارعا جاتادى. NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ ۇلەسى – 8 630 ادام. كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن مەڭگەرگەندەردىڭ 3 446-سى – كوپبالالى وتباسىلاردىڭ وكىلدەرى, 1 902-ءسى – از قامتىلعان وتباسىدان شىققاندار, 778-ءى – ەڭبەككە قابىلەتتى مۇگەدەكتەر.
بيىل وقۋ كۋرستارىنان سوڭ 8 469 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل وسى جىلعا ارنالعان جوسپاردىڭ 94 پايىزىن قۇرايدى.