قازاق ادەبيەتىنىڭ قۇلاگەرى, ءدۇلدۇل اقىن ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ اۋىلىندا «بالا ءىلياس» اتتى ەسكەرتكىش اشىلدى. كۇنى كەشە ات شاپتىرىپ, اس بەرىلگەن ءدۇبىرلى تويى اياقتالعان سوڭ تاعزىم جاساۋ جۇمىسى اتقارىلعان شارالارمەن تولاسىن تاۋىپ تۇيىندەلمەي, كەرىسىنشە, جاۋھار جىرلارى ەل جادىندا ماڭگى ساقتالعان ۇلى اقىندى ۇلىقتاۋدىڭ جاڭا كوكجيەكتەرى كورىندى.
قىرىق ءتورت جىلمەن تۇيىندەلگەن قىسقا عۇمىرىندا قىرىقتان استام كىتاپ جازىپ, ادەبيەتتىڭ بارلىق جانرىندا قالام تەربەگەن اقيىق اقىن شىعارماشىلىعىنىڭ تۇتاس ءبىر بولىگى تۋعان جەرىن جىرلاۋعا ارنالعانىن وقىرمان جاقسى بىلەدى.
قىلقالام شەبەرىنىڭ الۋان ءتۇرلى بوياۋمەن سالعان سۋرەتىندەي, تۋعان جەرىن, ەلىنىڭ تاۋ-تاسىن, وزەن-كولىن, تىرشىلىكتىڭ ويانۋىن, جىل مەزگىلدەرىنىڭ سۇلۋلىعىن قالامى دا, قاناتى دا تالماي جىرلاعان اقىن ءوزىن تابيعاتتىڭ, تۋعان جەرىنىڭ اجىراماس ءبىر بولشەگى رەتىندە سەزىنگەندىگىندە داۋ جوق. قالىقتاعان قيال جەتەگىندە ءجۇرىپ ۇلكەن ارمانعا قۇلاش ۇرعان بالا ء ىلياستىڭ اقىندىق تالابىنىڭ ۇشتالۋىنا قاسيەتتى قۇت مەكەنىنىڭ يگى اسەرى بولعانى ءسوزسىز. تابيعات تىنىسىن تامىرىمەن سەزىنگەن تالانتتى اقىندى قادىر تۇتار اۋىلداستارى ونىڭ تاسقا قاشالعان كوركەم بەينەسىن تابيعات اياسىنا, تاۋ بوكتەرىنە تاياۋ ورنالاستىرۋى دا وسى پايىمنان تۋسا كەرەك. اقسۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى جانسۇگىروۆ كەنتىنىڭ سىرتىنداعى توعىز جولدىڭ تورابىنا قويىلعان «بالا ءىلياس» اتتى قولادان قۇيىلعان ەسكەرتكىش ۇلى اقىن ەسىمىن ۇلىقتاپ, رۋحىنا تاعزىم جاساۋعا قوسىلعان سۇبەلى ەڭبەك.
قولىندا جارتىلاي اشىلعان كىتابى بار ءجاسوسپىرىم ءىلياس اقسۋدىڭ جاعاسىنداعى قۇشاق جەتپەس قويتاستىڭ ۇستىندە قيالعا باتىپ, دامىلداپ وتىر. ات جاق, قىران قاباق بوزبالانىڭ الىسقا قاداعان كوزقاراسى تابيعاتپەن وڭاشا تىلدەسىپ, وعان سىر اقتارىپ وتىرعانداي, قياعا سامعاعىسى كەلەتىن ىشكى ويىنان حابار بەرىپ, بىلىمگە قۇشتار ءورشىل رۋحىن بايقاتادى. قارسى الدىنا كەلگەن ادامنىڭ قامىققان كوڭىلىنىڭ مۇڭىمەن بولىسۋگە دايار پەيىلدىڭ قامقورلىعى دا سەزىلەدى. جاپ-جاس ءىلياس وسى ۋاقىتتىڭ قۇرداسىنداي, ۇرپاعىنىڭ زامانداسىنداي ەركىن كەلىپ, ەركەلەۋگە شاقىرىپ تۇر.
ەسكەرتكىشكە بايقاۋ جاريالانعان كۇننەن باستاپ دايارلىق جۇمىسى مۇقيات جۇزەگە اسىرىلدى. كوپ جۇمىستىڭ ىشىنەن قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, ءمۇسىنشى قازبەك دۋلاتوۆتىڭ جوباسى ىرىكتەلىپ الىندى. ول جانسۇگىروۆتەگى ءىلياس اقىننىڭ گرانيت ءمۇسىنىنىڭ, ءبورىباي باتىر ەسكەرتكىشتەرىنىڭ دە اۆتورى. ەسكەرتكىشكە جانسۇگىروۆتەر وتباسىمەن بىرگە, سابىر قادىر ۇلى, دياس قاسىموۆ, ەرمەك تايىنشاباي ۇلى سياقتى اقسۋ اۋدانىنىڭ بەلدى كاسىپكەرلەرى دەمەۋشىلىك جاسادى.
«زەر سالىپ قاراساق, قازاقتىڭ ۇلى ادامدارىنىڭ بالا كەزىندەگى ەسكەرتكىشتەرى جوققا ءتان ەكەن. شەتەل, ورىس تۇلعالارىندا بار. وسى ءمۇسىندى ورناتاردا, ەل ۇلى ادامداردىڭ دا بالالىق شاعىنىڭ بولعانىن ءبىلسىن, جاس بالالار ەلىكتەپ ءوسسىن دەگەن ويدى ماقسات تۇتتىق. قازىر «ەلباسى مەدالى» اتتى باعدارلاماعا قاتىسىپ جۇرگەن ەرىكتى وقۋشىلار ەسكەرتكىش اينالاسىنا گۇل ەگىپ, ءارى-بەرى وتكەن تۋريستەرگە ءىلياس اتامىز تۋرالى, ءبورىباي باتىر تۋرالى اقپاراتتار بەرىپ, اقىن ولەڭدەرىن وقىپ بەرىپ ءجۇر» دەيدى يدەيا اۆتورى بەرىكبول قاسىموۆ.
ەل ىشىندە ىندەتتىڭ بەلەڭ الىپ تۇرعانىنا بايلانىستى ەسكەرتكىشتىڭ رەسمي تۇردەگى اشىلۋ سالتاناتى بولماسا دا, بۇگىندە «بالا ءىلياستىڭ» اينالاسى قارا جولدىڭ بويىندا ەرسىلى-قارسىلى ساپارلاعان جولاۋشىلاردان, الىستان ات ارىتىپ ارنايى كورۋگە كەلگەن ادامداردان ارىلمايتىن بولدى. بىرتە-بىرتە اۋدان ىشىندەگى ولەڭگە اۋەس, جىرعا قۇمار جەتكىنشەك جاس اقىنداردىڭ ءجيى باس قوساتىن ادەبي الاڭقايىنا اينالىپ كەلەدى. ال وتكەن سەنبىدە «بالا ءىلياس» ەسكەرتكىشىنىڭ جانىندا ءىلياس جانسۇگىروۆكە ارنالعان جىر كەشى ءوتتى. «اقىن رۋحىنا تاعزىم» دەپ اتالاتىن كەشكە تالدىقورعان قالاسىنان جاس پروزايك ەسبولات ايدابوسىن, ساعىنىش نامازشاموۆا, جانگەلدى نەمەرەباەۆ, گۇلباقىت قاسەن, جومارت يگىمان باستاعان جەتىسۋدىڭ ءبىر توپ شايىرلارى بابا رۋحىنا باس ءيىپ, قۇرمەت كورسەتتى.
اقسۋلىق ەل اعالارى ارنايى كەلگەن اقىنداردى قۇشاق جايىپ قارسى الىپ, العىستارىن ءبىلدىردى. پوەزيا كەشىنە كەلگەندەردىڭ ىشىندە ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى لاۋازىم يەلەرى بولسا دا, مۇندا ءبارى تەك ءىلياس اقىننىڭ ءىزباسارلارى, پوەزيا جاناشىرلارى ەسەبىندە قاتىستى. شەكتەۋ شارالارىن ساقتاي وتىرىپ كەلگەن اقىندار وزدەرىمەن بىرگە گۇل كوشەتتەرىن اكەلىپ, ونى اۋەلى ەسكەرتكىش اينالاسىنا وتىرعىزىپ, سوڭىرا اقىن اتالارىن قۇشاقتاپ سۋرەتكە ءتۇستى. اۋىل اعالارى تاراپىنان ادەبي كەشتىڭ العىسوزى ايتىلعان سوڭ جازدىڭ قوڭىر جەلىمەن بىرگە ەسكەن قوڭىراۋ جىردىڭ تيەگى اعىتىلدى. جەرگىلىكتى اقىندار راۋشان نۇرشاباەۆا, نۇردان ايناقۇلوۆا, ەربول سىمحانوۆ سياقتى اقىندار جىر شاشۋىن شاشىپ, ۇلى بابالارى تۋرالى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. مادەنيەت باسقارماسى تاراپىنان ءبورىباي باتىر قورىنا ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ 20 تومدىق جيناعى تارتۋ ەتىلدى. ءوز كەزەگىندە قاتىسۋشىلارعا ارنايى جاسالعان ءىلياس اقىننىڭ توسبەلگىسى تاراتىلىپ, ولكە تىنىسىمەن تانىسقان جاس قالامگەرلەر باسقوسۋدان رۋحاني ءنار الىپ, سەرپىلىپ قايتتى