قازاقپەن بىرگە سان عاسىردان بەرى جوعالماعان ۇلتتىق اسپاپتىڭ ءبىرى – دومبىرا. قازىر وبلىستىق تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قورىندا 88 دومبىرا ساقتاۋلى تۇر. ونىڭ ىشىندە 1975 جىلى قابىلدانعان كۇمىسپەن جانە سۇيەكپەن اشەكەيلەنىپ, باتىسقازاقستاندىق ۇلگىدە جاسالعان دومبىرا دا بار.
مۋزەي ديرەكتورى راشيدا حاريپوۆانىڭ ايتۋىنشا, دومبىرالار كوللەكتسياسى ەلباسىنىڭ «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان. سودان بەرى 40 ونەر يەسىنىڭ دومبىراسى جينالىپتى. مۇندا ماحامبەت پەن اباي شەرتكەن دومبىرالاردىڭ كوشىرمەسى, دينانىڭ, نۇرعيسا مەن قارشىعانىڭ, رىسباي مەن ءازيدوللانىڭ قوس ىشەكتەن قوڭىر ءۇندى توگىلتەر اسپابى تاريحي جادىگەرگە اينالعان. اتىراۋدا ارتىنا مول شىعارماشىلىق مۇرا قالدىرعان قازاق ونەرىنىڭ قايتالانباس ساڭلاقتارى, كۇي اتاسى اتانعان قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلىنا, كۇي اناسى – دينا نۇرپەيىسوۆا مەن مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قارشىعا احمەدياروۆتىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشتەرى بوي كوتەرگەن ەدى. ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە وراي ءوڭىردىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى ۇلى كۇيشى قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوعىن قويدى. – الاش جۇرتى اتىراۋدى ەجەلدەن كۇي ەلى, كۇيدىڭ وتانى دەپ بىلەدى. عاسىردان-عاسىرعا جەتكەن باتىستىڭ كۇيشىلىك ونەرى تاريحىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر. كيەلى توپىراقتان قۇرمانعازى, داۋلەتكەرەي, دينا, ەسباي مەن بالامايسان, قارشىعا مەن رىسباي, ءازيدوللا اعالارىمىز بەن قازاق كۇيىنىڭ قازىرگى ماقتانىشى ايگۇل ۇلكەنباەۆا تۇلەپ ۇشقان. سوندىقتان اتىراۋدىڭ كۇيشىلىك ونەرىن ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ كۇرەتامىرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ايتۋعا تولىق نەگىز بار, – دەدى وبلىس اكىمى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, قازاقپەن بىرگە ەگىز ۇعىمعا اينالعان دومبىرا – ۇلتتىق برەندتىڭ ءبىرى. – ويتكەنى دومبىرا – ۇلتتىڭ ءۇنى مەن جانى عانا ەمەس, مىڭداعان جىلدار بويى حالقىمىزبەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان قاستەرلى قاسيەتى. باعزى بابالاردان جەتكەن باستى بايلىعىمىز. سوندىقتان دومبىراسىز ۇلت مادەنيەتى تاريحىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس, – دەدى وبلىس اكىمى.«نارىن» حالىق اسپاپتار وركەسترى اشىق اسپان استىنداعى الاڭدا قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلىنىڭ «سەرپەر», «بالبىراۋىن» جانە باسقا دا بىرنەشە كۇيىن ورىندادى.
اتىراۋ وبلىسى