بۇگىندە مەملەكەت تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنا, كاسىپتىك جانە تەحنيكالىق مەكەمەلەردە وقىتىلاتىن كاسىپتەر مەن ماماندىقتاردىڭ تۇرلەنۋىنە اسا كوڭىل اۋدارىپ وتىر. وسى ورايدا جەتىسۋداعى كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن ماڭدايالدى وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى – تالدىقورعان سەرۆيس جانە تەحنولوگيا كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى, ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى, ى.التىنسارين مەدالىنىڭ يەگەرى ءلاززات بازارقۇلوۆامەن از-كەم اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ءلاززات تىلەۋبايقىزى, قازىرگى عىلىمي-تەحنيكالىق ءۇردىستىڭ قارقىندى دامۋىنا بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الدىنا جاڭا تالاپتار قويىلىپ وتىر. كوللەدجدەگى ءبىلىم بەرۋدە قانداي باعىتتارعا باسىمدىق بەرىلەدى؟
– ارينە, كاسىبي مامانداردى دايارلاۋداعى جالپىعا بىردەي مىندەتتى مەملەكەتتىك ستاندارتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى مىندەتى – عىلىم مەن ءبىلىمدى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋ. تاجىريبە بارىسىندا بولاشاق مامان ءوزىنىڭ كاسىبي ماماندىعى بويىنشا العاشقى تاجىريبەسىن جيناقتاي باستايدى. قازىرگى تاڭدا كاسىپتىك سالادا جان-جاقتى ءبىلىمدى, بىلىكتى, ىسكەر, باسەكەگە قابىلەتتى مامان دايارلاۋدا ءاربىر ءبىلىم الۋشىنى جان-جاقتى ىزدەنۋگە, وزدىگىنەن تىڭ جاڭالىقتار اشۋعا, قاي سالادا بولسىن, عىلىمي جۇمىسقا دەگەن بەيىمدىلىگىن قالىپتاستىرۋ كوزدەلۋدە. بۇگىندە ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنان كورىنۋى ءۇشىن جاستارىمىز ءبىلىمدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى كەرەك.
– تالدىقورعان سەرۆيس جانە تەحنولوگيا كوللەدجى – وبلىستاعى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدە كوش باستاپ كەلە جاتقان, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ۇستازدار قىزمەت اتقاراتىن, كاسىبي مامان دايارلاۋدا تاجىريبەسى مول, ىرگەلى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. جالپى, بىلىمگەرلەر قانداي ماماندىقتى مەڭگەرۋدە؟
– وقۋ ورنىندا ستۋدەنتتەر تىگىن ءوندىرىسى جانە كيىمدەردى ۇلگىلەۋ, ديزاين, شاشتاراز ونەرى جانە ساندىك كوسمەتيكا, تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ, ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ, اقپاراتتىق جۇيەلەر, دانەكەرلەۋ ءىسى ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم الۋدا. كوللەدج قابىرعاسىندا باسەكەگە قابىلەتتى, بىلىكتى مامان دايارلاۋ ءۇشىن قاجەتتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا قۇرىلىپ, كابينەتتەر, زەرتحانالىق بولمەلەرى, وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالارى تالاپقا ساي جاساقتالعان. وقۋ وشاعىنىڭ وتكەن جىلداعى ۇلكەن جەتىستىگى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە العاش رەت جۇزەگە اسىپ جاتقان رەسپۋبليكالىق «جاس مامان» جوباسىنا ەنۋى. جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – 100 سۇرانىسقا يە ماماندىق بويىنشا 180 كوللەدج بەن 20 جوو-نىڭ مودەرنيزاتسيالاۋ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋداعى حالىقارالىق تاجىريبەسىن ەنگىزۋ. سونىڭ ناتيجەسىندە كوللەدجدىڭ اسپاز-كونديتەر بىلىكتىلىكتەرى بويىنشا وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالارى مەن ارنايى تەحنولوگيا كابينەتتەرى ەۋروپا, يتاليا, فرانتسيا, شۆەتسيا سىندى ەلدەردىڭ سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتالدى.
– كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانىڭ مىقتى بولۋى – باستى كورسەتكىش. ويتكەنى زامان تالابىنا ساي تەحنيكالىق جابدىقتار كۇن سايىن وزگەرۋدە. بۇگىن العان پەش نەمەسە تىگىن ماشيناسى ەرتەڭ ءوندىرىس تالابىنا ساي بولماۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
– ول ءۇشىن ۋاقىتتان قالماي, ءاردايىم وقۋ ورىندارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن زامانعا لايىق جاڭارتىپ وتىرۋ كەرەك. «جاس مامان» جوباسى وسىنداي مۇمكىندىك بەردى. ەندى بىزدە وقىپ شىققان تۇلەكتەر جۇمىس ورىندارىنا سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنيكانىڭ سىرىن مەڭگەرىپ بارادى. بۇل كوللەدج ءۇشىن دە ۇلكەن بەدەل. ەكىنشىدەن, بولاشاق مامانداردى دايارلاۋدا وقۋ پروتسەسىن وندىرىسپەن بايلانىستىرۋ باستى ماسەلە. ويتكەنى وقۋ ورىندارى مەن وندىرىستىك كاسىپورىندارداعى بايلانىسسىز بىلىكتى مامان دايارلاۋ مۇمكىن ەمەس. بولاشاق مامانداردىڭ كاسىپتىك جارامدىلىعى وندىرىستىك وقىتۋ بارىسىندا بايقالادى. ولاردىڭ كوبى وزدەرىن جان-جاقتى كورسەتۋ بارىسىندا جۇمىسقا ورنالاسۋعا جولداما الادى. وسىعان وراي الدىمىزدا بۇگىنگى قوعام قاجەتتىلىگىنە ساي مامانداردى دايارلاۋ مىندەتى تۇر. ءارى ول ماماندارىمىز باسەكەگە قابىلەتتى, قازىرگى وندىرىسكە بەيىمدەلە الاتىن تۇلعا بولۋى قاجەت.
– بۇگىندە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ باڭعىتىنداعى دۋالدى وقىتۋ ۇعىمى قالىپتاستى. سىزدەردە بۇل جۇيە قالاي جۇزەگە اسىرىلدى؟
– دۋالدى جۇيە بويىنشا بىلىمگەر-تۇلەكتەر ءبىلىم الۋمەن قاتار, كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەۋدى باستايدى. وقۋدى بىتىرگەندە بۇل بىلىمگەرلەر سول كاسىپورىننىڭ جۇمىس ەرەكشەلىكتەرىمەن جانە قوندىرعى-قۇرىلعىلارىمەن تولىق تانىسىپ, جۇمىسقا ورنالاسۋعا مۇمكىندىك الادى. تالدىقورعان سەرۆيس جانە تەحنولوگيا كوللەدجىندە دۋالدى جۇيەنىڭ العاشقى تاجىريبەسى 2012 جىلى «تىگىن ءوندىرىسى جانە كيىمدەردى ۇلگىلەۋ» ماماندىعى بويىنشا باستالدى. تالدىقورعانداعى «اجار» تىگىن فابريكاسىمەن سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالىپ, بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ماماندىق بويىنشا بىلىكتى ماماندار دايارلانۋدا. كوللەدجدەگى دۋالدى وقىتۋ تاجىريبەسى ءداستۇرلى ساباق بەرۋگە قاراعاندا ءوزىنىڭ باسىمدىلىعىن كورسەتىپ, تەوريالىق پەن پراكتيكالىق دايارلىقتى قاتار الىپ جۇرۋگە جاعداي جاسادى.
– ءلاززات تىلەۋبايقىزى, ۇستاز ءۇشىن شاكىرتتەرىمەن ماقتانۋ جاقسى ءداستۇر عوي. ءسىزدى ءوز بىلىمگەرلەرىڭىز قالاي قۋانتادى؟
– ءبىزدى قۋانتاتىنى – ءار تالاپكەر كوللەدجگە وقۋعا كەلگەندە ءبىر ماقسات قويىپ كەلەتىنى. بولاشاقتا بىلىكتى مامان بولىپ, ءوز ءىسىن اشامىن دەپ سەنەدى. كوپ جاعدايدا بۇل ارمان-ماقساتتار جۇزەگە اسىپ جاتادى. وعان دالەل قالاداعى ۇلكەن مەيرامحانالاردا, ءسان سالوندارىندا, جارناما ورتالىقتارىندا, اتەلەلەردە ەڭبەك ەتىپ, ابىروي-بەدەلگە يە بولىپ, جەكە كاسىبىن دە اشىپ وتىرعان جاستاردىڭ دەنى ءبىزدىڭ تۇلەكتەر. جالپى, قازىرگى جاستاردىڭ كəسىپتىك بىلىمگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىنىڭ ارتا باستاعانىن بايقاۋعا بولادى. ونىڭ ۇستىنە, ەلىمىزگە كاسىبي ماماندار اسا قاجەت. وسى ورايدا جاستاردىڭ تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم الۋىنا مەيلىنشە جاعداي جاسالعان. ولار بۇگىندە جۇمىس تابا الماي قالامىن دەگەن قورقىنىشتان دا ادا. ويتكەنى ءبىز وقىتقان ورتا كاسىبي ماماندار ەڭبەك نارىعىندا ءاردايىم سۇرانىسقا يە.